Büyüme hızında sert fren

Türkiye ekonomisinin en başarılı göstergelerinden biri sayılan ''büyüme'' temposu ani bir fren yaptı. Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), nisan ayında büyüme rakamları üzerinde önemli etkisi olan sanayi üretim hızının nisan ayında geçen yılın aynı ayına göre sadece yüzde 5.1 oranında arttığını açıkladı. Söz konusu oran, geçen yılın nisanında yüzde 15.8 olarak gerçekleşmişti. DİE daha önce yüzde 14.9 olarak açıkladığı şubat ayı üretim artışını revize ederek yüzde 10.7'ye, yüzde 5.5 olarak açıkladığı mart ayı artışını da yüzde 3.4'e indirdi. Son verilere göre, geçen yıl yüzde 11.9 olan yılın ilk dört aylık dönemindeki üretim artışı da yüzde 5.9 olarak gerçekleşti. 1997'deki aylık ortalama üretim düzeyi 100 kabul edilerek oluşturulan sanayi üretim endeksi, nisanda 128.4'le bu yıl mart ayındaki 129.9'luk endeks rakamının altında kaldı. İmalat sanayiindeki üretim artışı da yüzde 4.2'de takıldı. Söz konusu rakamlar, yüzde 5'in hayli üzerinde gerçekleşeceği yolunda tahminler yapılan 2005 büyüme hedefi ile ilgili beklentilerde de soğuk duş etkisi yaptı. Piyasa çevrelerine göre, henüz yıllık hedefin ''tehlikede'' olduğunu düşünmek için erken olmakla birlikte, en azından bu yıl için ''parlak'' büyüme rakamlarının sürdürülebilmesi hayli zor gözüküyor. Veriler, nisan ayında sanayi üretimindeki artış hızının önemli ölçüde yavaşlamasında ''Çin faktörü'' nün de etkili olduğunu gösteriyor. Çin'e uygulanan kotaların kaldırılmasıyla birlikte hem dış hem de iç piyasada pazar kaybı yaşayan tekstil sektörünün üretimi nisanda yüzde 13.6, giyim eşyası üretimi yüzde 15.2 azaldı. Yılın ilk dört aylık döneminde ise tekstilde yüzde 13.5, giyim eşyasında yüzde 5.4 oranında üretim düşüşü oldu. İşlenmiş deri, bavul ve çanta üretiminde ise nisanda yüzde 16, ocak-nisan döneminde de yüzde 26 oranında azalış kaydedildi. Buna karşılık nisanda madencilik sektörünün üretimi yüzde 26.9 artarken imalat sanayii üretimindeki artış yüzde 4.7'de kaldı. Elektrik, gaz ve su sektörünün üretimi ise yüzde 6.8 oranında arttı. Geçen yıl nisanda madencilik üretimi yüzde 3.7, imalat sanayii üretimi yüzde 17.2 ve elektrik, gaz ve su üretimi yüzde 8.1 artmıştı. CUMHURİYET 09.06.2005