İran'da ibre ikinci turu gösteriyor

İran'da halk, ABD'nin nükleer programından vazgeçmesi için yaptığı baskı ve geçen hafta ülkede patlayan bombaların yarattığı gerilimin altında yeni cumhurbaşkanını seçmek için dün sandık başına gitti. 1979 yılındaki İslam devriminin ardından dokuzuncu kez yapılan ve en çekişmeli geçen seçimde, dördü muhafazakâr, üçü de reformcu yedi aday yarıştı. Resmi sonuçların bugün açıklanması beklenen seçimlerden önce yapılan son anketler ılımlı muhafazakâr kanattan eski İran Cumhurbaşkanı Ali Ekber Haşimi Rafsancani'yi favori gösterse de, adaylardan hiçbirinin ilk turda yüzde 50 oy oranını yakalayabileceği beklenmiyor. İran İçişleri Bakanı Abdülvahid Musavi Lari daha sandıklar kapanmadan "Seçim kesinlikle ikinci tura kalacak, çünkü yarış çok ciddi geçiyor ve adaylar birbirine çok yakın" açıklaması yaptı. İlk turda sonuç çıkmazsa ikinci tur, önümüzdeki cuma en fazla oy alan iki aday arasında yapılacak. İkinci turda Rafsancani'nin karşısına muhafazakâr Muhammed Bakır Kalibaf ya da reformcu Muhsin Moin'in çıkması bekleniyor. Muhafazakâr adaylardan, eski İran Radyo ve Televizyonu Başkanı Ali Larincani, Tahran Belediye Başkanı Mahmud Ahmedinecad ve eski Meclis Başkanı Mehdi Kerrubi ile reformcu eski Horasan Valisi Muhsin Mehralizade'ye şans tanınmıyor. Seçim günü gündemi ise seçime katılım oranı belirledi. Katılımı artırmak için TSİ 17.30'da bitmesi gereken oy verme süresi üç kez uzatılarak 21.30'a ertelendi. İçişleri Bakanı Lari, katılımın Şubat 2004'teki parlamento seçimlerindeki yüzde 50.4'e göre 'nispeten iyi' olduğunu söyledi. seçimden bir gün önce ABD Başkanı George W. Bush'un "İran'da seçim demokrasiye dayanmıyor. İktidar seçilmemiş, özgürlüğü engelleyen ve terörizm propagandası yapan azınlığın elinde" açıklaması da Tahran'daki katılım hassasiyetini artırdı. Dini lider Ayetullah Ali Hamaney katılımı yükseltme amacıyla seçimi boykot çağrısı yapanları 'düşman' diye niteleyip, "Bu seçime katılmak, bir dindarlık eylemidir. Kime oy verilirse verilsin, oy vermek düzene oy vermektir" dedi. Tahran'da oyunu kullandıktan sonra seçimin ilk turda sonuçlanacağını ümit ettiğini belirten Rafsancani ise, Bush'un sözlerine ılımlı yanıt vermeyi tercih etti: "Aday sayısı arttı, tüm eğilimlerden aday var. Amerikalılar isterse ilişkileri geliştiririz. Bush, son olarak bazı olumlu davranışlar gösterdi. İki ülke arasındaki ilişki artıyor." Seçmen yaşının 15 olduğu ve çoğunluğu 30 yaşın altında 47 milyon seçmenin bulunduğu İran'da yönetim, katılım yüksek olursa, sonucun meşruiyetine gelecek eleştirileri göğüsleyebilecek. Hatemi: Bitti İki dönemdir cumhurbaşkanlığını yapan ve anayasa gereği aday olamayan Muhammed Hatemi ise oy kullanırken mutlu gözüktü. Gülümseyerek "Bitti" derken, bir yakını Hatemi'nin duygularını "Çok yorulmuştu ve kendini yalnız hissediyordu. Görevinde kolay bir gün geçirmedi" diye ifade etti. Seçimde ilk kez Irak'taki İran vatandaşları da oy kullandı. RADİKAL 18.06.2005