Petrolün Türkiye'ye ek faturası 5 milyar dolar olacak

Ham petrol fiyatlarındaki tırmanış hız kesmeden devam ediyor. ABD ve Çin'de artan petrol talebi petrol fiyatlarının 60 dolarlık psikolojik sınırı aşarak tarihinin en yüksek düzeyine ulaşmasına neden oldu. ABD'de petrol dün 60.1 dolara fırlarken, Avrupa'da ise 58 dolarla rekor kırdı. Uluslararası hedge fonların ve spekülatörlerin bu kaygılar üzerine oynayarak, fiyatları rekor düzeylere çıkarttıkları ifade ediliyor. Petrol fiyatlarının 60 dolarları aşmasının Türkiye'ye bu yılki faturası ise 5 milyar doları bulabilir. Geçen yıl 9.9 milyar dolarlık petrol ithalatı yapan Türkiye'nin bu yılda aynı miktarda ithalat gerçekleştirmesi halinde toplam ithalatının 15 milyar doları aşması bekleniyor. Türkiye geçen yıl petrolün varilini ortalama 40.4 dolara satın aldı. Ve geçen yıl Türkiye petrol ve türevleriyle birlikte toplam 24 milyon tonluk ithalat gerçekleştirdi. Bu yıl da 24 milyon tonluk ithalat gerçekleştirilmesi beklenirken, yılın ilk altı ayında Londra'da işlem gören brent tipi petrolün ortalama fiyatı 49.9 doları buldu. Yılın geri kalanında da eğer brent tipi petrol 55 dolarlar seviyesinde seyrederse bu yılki ortalama petrol fiyatının 54 doları bulması bekleniyor. 4 YILDA 10 MİLYAR DOLAR Ortalama 54 dolardan hesaplandığında da Türkiye'nin 2005 yılı petrol ithalatı 15 milyar dolar olarak gerçekleşecek. Türkiye'nin son 5 yılda petrol fiyatlarındaki yükselişten ötürü faturası ise 10 milyar dolara yaklaşıyor. Fiyatlar 6 ayda yüzde 38 arttı PETROL fiyatları mevcut düzeyleriyle yıl başından bu yana olan değer artışını da yüzde 38'e kadar çıkarmış oldu. ABD ham petrolünün varil fiyatı, işlem görmeye başladığı 1983'ten bu yana ilk kez 60 doları gördü. ABD'de tüketimin hızla artması, talebin zirveye ulaştığı kış mevsiminde petrol arzı darlığının yaşanması ve rafinerilerin kapasitelerini zorlamasından korkuluyor. Ancak uzmanlar, bu düzeylerin henüz küresel talebi önemli ölçüde azaltmayı başaramadığını ve bunun da meydana gelebilecek beklenmedik bir kesinti karşısında dünyadaki arz zincirinin gücünü azalttığını ifade ettiler. OPEC üyesi Endonezya'nın Petrol Bakanı Purnomo Yusgiantoro Cakarta'da dün yaptığı değerlendirmede, "Yaz ve kış mevsimi öncesinde petrol talebi artacaktır... Bu eğilimin (fiyatların) yükselmesi yönünde olmasından korkuyoruz" dedi. 9 gün sonra yüzde 2 zam geldi PETROL fiyatlarındaki tırmanışa bağlı olarak 9 günün ardından benzin fiyatlarına da zam yapıldı. Benzin fiyatları 3-5 Yeni Kuruş zamlandı. Rafineri çıkış fiyatlarına yapılan zam, pompa fiyatlarına ortalama yüzde 2 oranında yansıdı. Tüpraş'ın süper ve kurşunsuz benzinin rafineri çıkış fiyatına 9 günlük aranın ardından yeniden zam yapması sonrasında, pompa fiyatları, bugünden geçerli olmak üzere litrede 3-5 YKr, bir başka deyişle 30-50 bin lira arttı. Rafineri çıkış fiyatlarına yapılan zam, pompa fiyatlarına ortalama yüzde 2 oranında yansıdı. Zam sonrası kurşunsuz benzinin litre fiyatı 2.60 YTL'ye çıktı. Bu fiyatla Türk halkı Avrupa'nın en pahalı benzinini kullanır oldu. Çünkü benzinin litresi 1.61 Euro'ya yükseldi. Avrupa'da Türkiye'den sonra en pahalı benzini 1.34 YTL ile Hollanda kullanıyor. Komşumuz Yunanistan'da ise benzinin litresi sadece 89 cent. Avrupa'nın en uçuz benzini ise 55 cent ile İngiltere'de. Dolar bazında 2001'te ortalama benzinin litresi 84 centti. 2002'de bu rakam 1 dolara yükseldi. 2003'te 1 dolar 22 cent olan benzinin litresi 2004'te ise 1 dolar 56 centi gördü. 2005 yılında da ortalama benzinin litre fiyatı 1 dolar 95 centi buldu. Tüm dünyaya maliyeti 1 trilyon doları bulacak ABD, Çin ve Hindistan'daki petrol talebinin yanı sıra savaşın yaralarını sarmaya çalışan Irak da petrole ağır darbe vurdu. Petrol fiyatları son 4 yılda yüzde 140 oranında arttı. Bunun da dünya ekonomisine faturası aslında 1 trilyon doları çoktan aştı. Irak savaşı öncesinde petrolün varil fiyatı 25 dolar seviyesindeydi. Petrolün varili 2003'de 26, 2004'te 42 ve bu yıl da 60 dolarlara vardı. Hal böyle olunca da 30 milyar varillik yıllık dünya petrol tüketiminin toplam rakamı 1.8 trilyon doları buldu. Oysa 2001 yılında toplam tüketim 780 milyar dolardı. Yaşananların faturası 1 trilyon doları aştı. Bugün 2 milyon varil günlük üretim yapılan Irak'ta günlük petrol üretimi 2.5 milyon varilken savaşın ardından 1 milyona gerilemişti. SABAH 25.06.2005