50 bin çift pasaportlu Almanyalı Türk için Alman makamlarının tanıdığı kendini ihbar süresi, 30 Haziran'da sona erdi. Yurttaşlıklarını kaybedenler yabancı statüsüyle oturma ve çalışma izni başvurusunda bulunacaklar.
Almanya'nın, yurttaşlığını aldıktan sonra gizlice Türk vatandaşlığını geri alarak fiilen çifte yurttaş olan Türk kökenli 50 binden fazla Almana tanınan gönüllü bildirim süresi sona erdi. 1 Ocak 2000'de değişen yurttaşlık yasasına göre, Alman yurttaşı olan bir kişi, kendi isteğiyle başka bir devletin yurttaşlığını alması halinde Alman vatandaşlığı hakkını yitiriyor.
Yaklaşık 50 binden fazla Türk'ün bu durumda olduğunu hesaplayan yetkililer, her iki ülke içişleri bakanları Otto Schily ve Abdülkadir Aksu' nun konuyla ilgili görüşmelerinde ortak bir çözümde uzlaşamamışlardı. ''Gizli çifte yurttaş'' adı verilen ve yaklaşan erken genel seçimlerde, seçmen kayıt kütüklerinin güncellenmesi açısından büyük önem taşıyan konu, Alman Parlamentosu ve kamuoyunda sert tartışmalara yol açıyor.
Karmaşık işlemler
Almanya, bu tarihe kadar bildirimde bulunan eski yurttaşlarına eski yasal ikamet statülerini almalarında kolaylık gösterecek. İkamet yasasının 38. maddesine göre, 30 Haziran'a kadar yurttaşlık statüsünü bildirmeyen gizli çifte yurttaşlar, geçerli yasalara göre otomatik olarak Alman yurttaşlığını yitirdiklerinden, yabancı statüsüyle oturma ve çalışma izni için başvuru yapmak zorundalar.
Oturma izni almak isteyen ''yabancılar'', yeterli iş, gelir ve konut gibi ölçütleri yerine getirmek zorundalar. Yurttaşlığını hukuksal olarak yitiren gizli çifte yurttaşlardan tekrar Alman yurttaşlığını geri almak isteyenler ise, önce yabancı olarak oturma izinlerini almak, daha sonra Türk yurttaşlığından izinle çıkmak ve sonunda tekrar Alman yurttaşlığına başvuruda bulunmak zorunda kalacaklar.
Türkiye, Almanya'nın kolaylaştırılmış yurttaşlık yasasından sonra, yurttaşlarının Alman yurttaşlığına geçmesini teşvik etmiş, konsolosluk yetkilileri ise, ''TC yurttaşlığını tekrar geri alması konusunda yurttaşlara telkinde bulunmuştu'' .
Almanya liste istiyor
Almanya ise, Türkiye'deki yasaların aksine istisnai gerekçelerle yapılan izin başvuruları dışında, çifte yurttaşlığa izin vermiyor.
Berlin, Türk tarafından Almanya'dan gizli olarak, tekrar Türk yurttaşlığını geri alarak, hile-i şeriye yoluna sapan Türk-Alman yurttaşlarının listesini talep ediyor. Türk tarafı, yurttaşların özlük haklarına ilişkin bilgilerin verilmeyeceği ilkesinden hareketle bu talebi reddetmişti.
Geçen hafta düzenlenen Eyalet İçişleri Bakanları Konferansı'nda, Türk tarafının gizli çifte yurttaşların listesinin verilmesi tekrar talep edilmiş, bu konuda işbirliğini reddeden Almanya'daki Türk başkonsoloslarının tavrı açıkça kınanmıştı.
Türkiye'deki Alman diplomatik temsilcilerinin, teamüllere aykırı biçimde, nüfus ve tapu daireleri ile internet üzerinden gizli çifte yurttaşları tespite çalışması ise Türk makamlarının tepkisini çekiyor.
CUMHURİYET 01.07.2005