Prof. Nejat Gacar: Hatalı ilaç kullanımı, son 10 yılda beş kat artarak, en önemli sağlık sorunu oldu. İlaç doğru kullanılırsa hayat kurtarır, yanlış alınırsa büyük sorun doğurur
Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Nejat Gacar, doğru kullanıldığında yaşam kurtaran ilacın, hatalı kullanıldığında büyük boyutlu sağlık sorunları oluşturan kimyasal bir madde olduğunu söyledi. İlaçların ihtiyaç olmadan kullanılmasının sakıncalarının büyük olduğunu belirten Gacar, hekim önerisi olmadan kullanılan ilacın, hem sağlığa, hem de ekonomiye büyük zarar verdiğini ifade etti.
Ev ve işyerlerinin adeta ecza dolabına dönüştüğünü ve bunun da tavsiyeyle ilaç alınmasından kaynaklandığını dile getiren Gacar, "Halkın sağlık harcamalarında ilacın payı yüzde 40. Hatalı ilaç kullanımı ise son 10 yılda beş kat artarak, sağlık sorunlarının en önüne geçti. Sorunun bu denli büyük olmasının temel nedeni ise ilaçlar hakkında yeterli bilgimizin olmayışı" dedi.
Hatalı ilaç kullanımının, bazen bilinçli, bazen bilinçsiz davranışlarla ortaya çıktığını vurgulayan Gacar, bunları şöyle açıkladı: "Yorucu ve sıkıntılı bir günün sonunda rahatlamak, keyif alabilmek, olası korku ve kaygıları önlemek, ilaç etkisi hakkında merak gidermek, çevreye uyum kaygısı ve özenti, hastalık hastası olup kendini tedaviye kalkışmak, tedavi harcamalarından kaçınmak, ilacın kullanılacağı saatleri bireysel programa uydurma çabası, ilaç üreticisi büyük firmaların çalışanları tarafından ilacın farklı amaçlar için önerilmesi."
'Reçeteye uyulması şart'
Reçeteye mutlaka uyulmasını isteyen Gacar, şunları söyledi: "Reçetede önerilen ilaçların bazıları, tedavideki birincil ilacın vücutta oluşturabileceği olumsuzlukları ortadan kaldırmak için yazılmış olabilir. 'Yararını göremedim' diyerek doz artırmak, ciddi zehirlenmelere, 'Ağır geldi' diyerek azaltmak da tedavinin aksamasına neden olur. Tedavide, 'Bana yaradı sana da yarar' yaklaşımı ise en riskli anlayıştır. Oysa ilaç, kişiden kişiye farklı yanıtlar verir."
İlacın hatalı kullanılmasıyla başka hastalıkların ortaya çıkabildiğine işaret eden Prof. Gacar, şöyle devam etti: "Özellikle antibiyotik kullanımında son derece dikkatli olunmalı. Seçilen ilacın her türden mikroorganizmayı öldürmesi değil, yalnızca sorun oluşturan bakteri üzerinde etki oluşturması istenir.
Kimi geniş etkili ilaçlar, vücudumuzu işgal eden bakterilerin yanı sıra bize yararı olan dost bakterilerin de ölümüne neden olurlar. Hastalık yapıcı bakterileri baskı altında tutan dost bakteriler ölünce, zararlı mikroorganizmalar serbest hale geçip, yeni enfeksiyon hastalıklarının oluşmasına neden olur. Hatalı ilaç kullanımı, kadın genital organında, mideve bağırsakta enfeksiyonlara da neden olabilir."
RADİKAL 01.07.2005