'Anayasa' başkanını arıyor

Anayasa Mahkemesi'nin yeni başkanı, bugünkü seçimle belirlenecek. Aynı zamanda Yüce Divan olarak da görev yapan Anayasa Mahkemesi Başkanlığı, Mustafa Bumin'in 26 Haziran'da emekliye ayrılmasıyla boşalmıştı. Yeni başkanın kim olacağı, geçmişte olduğu gibi şimdi de gündemindeki önemli yasa iptal davaları ve Yüce Divan'da yargılanan eski başbakan ve bakanların varlığı nedeniyle yargıdaki en önemli seçim sayılıyor. Yüksek mahkeme seçimlerinde önceden adaylık ilanı olmuyor, bu yüzden üyenin aksi yönde beyanı yoksa her asil üye potansiyel başkan adayı. Seçimlerde her üye, başkanlık için düşündüğü kişinin ismini yazabiliyor. Bu isimlerden, 11 üyeden altısının oyunu alan başkan seçiliyor. Cumhurbaşkanı Sezer'in bugüne kadar mahkemeye yaptığı atamalar, seçim sonuçlarını belirleyecek faktörler arasında. Asil üyeler Ahmet Akyalçın, Mehmet Erten, A. Necmi Özler ve Serdar Özgüldür ile yedek üyeler Cafer Şat, Ali Güzel ve Fettah Oto'yu Sezer seçmişti. Sezer, uzun süredir boş bulunan iki asil üyelik için seçim yapmıyor. Mahkemedeki boş asil üyelik Bumin'in emekliliğiyle üçe çıktı. Bu yüzden bugün seçimde yedek üyeler Şat, Güzel ve Oto da oy kullanacak. Başkanlık için bugüne kadar Sezer'in seçtiği Ahmet Akyalçın ve Mehmet Erten ile eski Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in seçtiği Fulya Kantarcıoğlu ve Tülay Tuğcu'nun isimleri de konuşuluyor. Bu üyelerin öne çıkan ortak paydaları, laiklik hassasiyeti olarak gösteriliyor. Asker kökenli üyeler Özler ve Özgüldür de aynı çizgide ancak aday olacakları konuşulmadı. RP ve FP'nin kapatılma kararına karşı çıkışlarıyla tanınan ve eski Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın mahkeme üyeliğine seçtiği başkanvekili Haşim Kılıç ve Sacit Adalı adaylık konusunda bir açıklamada bulunmadı. Akyalçın ile Erten'in Yargıtay kökenli olmaları, Yüce Divan'daki ceza davalarında bu birikimlerinin önemi, Kantarcıoğlu'nun mahkemedeki kıdemi, Tuğcu' nun ise dört yılı tamamlamadan emekliye ayrılacak olması lehlerine unsur olarak gösteriliyor. Anahtar deyim 'denge' Ancak potansiyel adayların siyasi çizgileri, hangi kökenden (Yargıtay, Danıştay gibi) oldukları kadar seçimlerde, mahkemenin gelecekte yapacağı diğer seçimlere (başkanvekilliği, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığı) yönelik planlar ve ittifaklar da etkili oluyor. Nitekim Mustafa Bumin, veda töreninde, "Bir tek düşünce düzeni olmaz. Önemli olan farklı düşünceler arasında dengeyi kurmaktır. Biz onu kurduk" demişti. Bumin'in bu sözleri mahkemenin daha önce yaptığı seçimlerdeki sürpriz sonuçlarla da doğrulanmıştı. 'Denge' bugünkü seçimin de anahtarı. Yeni başkanla yeni bir vizyona kavuşacak olan mahkemenin üye yapısı Sezer'in önümüzdeki haftalarda yapacağı üç üye seçimiyle de önemli ölçüde değişecek. RADİKAL 05.07.2005