Nüfus artışının işsizliğin azaltılamamasının önemli sebeplerinden biri olduğunu söyleyen Bakan Başesgioğlu, işsizlik oranının düşmesi için büyümenin yüzde 6'yı aşması gerektiğini belirtti
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Murat Başesgioğlu, Türkiye'deki 15 yaş üstü nüfusun genel nüfus artışının üzerinde arttığına dikkat çekerek, "Ekonomideki büyüme yüzde 6'nın altında kalırsa işsizlik devam eder" dedi.
Bakanlar Kurulu'na "İstihdamın Artırılması ve İşsizliğin Azaltılması" başlıklı bir rapor sunan Başesgioğlu, Milliyet'in sorularını yanıtladı. Başesgioğlu, nüfus artışını işsizliğin azaltılamamasının önemli sebeplerinden biri olarak nitelendirirken, "2040'a kadar nüfus artışı devam edecek, sonra Avrupa ülkeleri gibi biz de yaşlı bir nüfus olacağız. Ama önümüzdeki 35 senede işsizlik sorunu çözemezsek, bu durum ileride hiçbir şekilde telafi edilemeyecek" diye konuştu.
Türkiye'de genel nüfus artış hızı yüzde 1.5 seviyesinde seyrederken 15 - 24 yaş aralığında artış oranı yüzde 2.5 - 3.5 aralığında gerçekleşiyor. Bakanlığın projeksiyonlarına göre de bu eğilim 2030'a kadar aynen devam edecek.
Raporda ilginç tespitlere yer verilirken, ekonomik büyümenin istihdam artışı yaratamamasının sebepleri şöyle açıklandı:
Emeğe değil, makinaya yatırım
İşsizliğin yüzde 10'ların altına çekilememesinde özel sektörün makina - teçhizat gibi sabit sermaye yatırımlarına ağırlık vermesi etkili oldu. Gayrisafi sabit sermaye oluşturulurken katlanılan fiyat Avrupa ortalamasının 33 puan altında yer alıyor. Avrupa ortalaması 100 kabul edildiğinde Türkiye 67, İngiltere 112, Fransa 114, Almanya 107 puan seviyesinde bulunuyor. Türkiye'de sabit sermaye yatırımları gelişmiş Avrupa ülkelerinden daha ucuza maloluyor. Bununla birlikte aynı değer Bulgaristan'da 51, Romanya'da 55, Yunanistan'da 85 puan seviyesinde bulunuyor. Yatırımcıların insan istihdamı yerine ilave makina almayı tercih etmesi dünya eğilimlerine uygun bulunurken, bu durumun orta vadede belli bir dengeye ulaşabileceği öngörüldü.
Verimlilik arttı
Mevcut işçiler daha uzun sürelerle çalışmayı kabul ettiği için işe ilave işçi alınmasına gerek kalmıyor. 2004 sonu verilerine göre istihdam edilenler haftada ortalama 49.3 saat çalışıyor. Bu süre yoğun sektörler olan lokanta ve otellerde 59.3 saate, ulaştırma, haberleştirme, depolomada 55.1'e, inşaat, bayındırlık işlerinde 52.2 saate ulaşıyor. İmalat sanayinde de haftalık çalışma süresi 52 saat civarında seyrediyor.
İmalat sanayinde işçi verimliliği ise sürekli olarak artıyor. 1990 sıfır (0) kabul edildiğinde verimlilik endeksi 2004 sonu itibarıyla ana metal kolunda 149.6, emek ağırlık olan tekstilde ise 135 puan seviyesine ulaştı. İşçi verimli çalıştığında bir başka işçinin çalıştırılmasına ihtiyaç doğmuyor.
Yeni kapasite yaratılamıyor
Yatırımcı ve işletmeciler ilave üretim kapasite yaratmak yerine mevcut kapasiteyi daha iyi kullanmayı tercih ediyor. 2000'de yüzde 75.9 olan kapasite kullanım oranı 2004'te yüzde 81.2'e ulaştı.
MİLLİYET 29.07.2005