Sahte para sizi de yakabilir!

Piyasada dolaşan Yeni Türk Lirası'nın artmasıyla yabancı turistin akınına uğrayan sahil kentlerinde turizm sezonun hareketlenmesini fırsat bilenler, vatandaşa korkulu rüya yaşatmaya başladı. Son dönemde Yeni Türk Lirası'nın yeteri kadar tanınmaması nedeniyle pek çok kişi sahte para vakası ile karşı karşıya kaldı. Piyasada dolaşan 1 YTL'den 100 YTL'ye kadar tüm banknotların sahtesi yapıldığı belirtilirken kalpazanların en fazla bastığı sahte banknotun ise 20 YTL olduğu bildiriliyor. Markette, restoranlarda hatta taksi ve dolmuşlarda dahi sahte paralar elden ele dolaşırken, elinde sahte para olduğu süphesi taşıyanlar ise ne yapacağını şaşırıp kalıyor. 1 Haziran'da yürürlüğe giren yeni Türk Ceza Kanunu (TCK) sahte para ile ilgili her suça ağır cezalar getiriyor. Artık sadece sahte parayı üreten, piyasaya sokan, saklayan değil sahteliğini bilerek ya da daha sonra öğrenerek kullanan da hapis ve para cezası veriliyor. Yeni TCK'ya göre sahte parayı üretene veya piyasaya sokana 2 yıldan 10 yıla kadar hapis ve adli para cezası verilecek. Sahte parayı bilerek kabul eden kişi 1 yıldan 3 yıla hapis cezası alacak Nasıl anlaşılır? Yetkililere göre Yeni Türk Lirası'nın geçmişte basılan eski liralara göre bire bir aynısı olması imkânsız olsa da sahtesi çok daha zor yapılıyor. Peki YTL'nin ne gibi güvenlik özellikleri var? ** Paraya farklı açılardan bakıldığında paranın köşesinde altın sarısından yeşile dönüşen renk değiştiren mürekkep bulunuyor. ** Banknotun yatay konumda, göz hizasında ışığa doğru tutulması halinde, 5 YTL'de ay yıldız, diğerlerinde ise "TC" yazan gizli bir görüntü yer alıyor. ** Paranın arka yüzünde kesik gümüşi çizgilerden oluşan emniyet şeridi bulunuyor. ** Her banknotta büyüteçle okunabilen paranın tutarını gösteren bir mikro yazı var. Banknotların ön yüzüne parmakla dokunulduğunda kabartma baskı da hissediliyor. ** Paranın ön ve arka yüzde, banknot ışığa tutulduğunda görülebilen, Atatürk portresinin küçüğünden ve paranın tutarını gösteren sayıdan oluşan bir filigran bulunuyor. ** Banknotlarda ultraviyole ışık altında görülebilen kırmızı ve mavi renkte kılcal lifler, çeşitli desenler, ultraviyole ışık altında parlayan seri ve sıra numaraları gibi değişik güvenlik özellikleri de bulunuyor. Sahte para ATM'lere de sızdı Özellikle yeni paraların basıldığı dönemlerde sahtecilik artıyor. Çünkü vatandaş parayı tanımıyor. Banka ATM'lerinden dahi kimi zaman sahte paranın çıktığı olaylar yaşanıyor. Uzmanlar, bu tip olayların gözden kaçma olarak değerlendirildiğini belirterek, vatandaşların önce bankalara ardından da Merkez Bankası'na başvurması gerektiğini belirtiyorlar. Merkez'den önce karakol Yeni TCK'nın sahte para ile ilgili cezalarına çarptırılmak istemiyorsanız ne yapmanız gerekiyor? Merkez Bankası sahte ile savaş için il ve ilçe örgütleri ile bağlantısını güçlendirdi. Bugüne kadar Ankara'da yapılan tespitler artık taşra teşkilatlarında gerçekleştirilmeye başlandı. Sahteliğinden şüphelendiğiniz banknotları Merkez Bankası'na götürmeniz gerekiyor. Bankalarda da sahte olduğu tespit edilen banknotlar müşterilerine iade edilerek Merkez Bankası'na verilmesi isteniyor. Yeni Türk Ceza Kanunu'na göre elinizde sahte olduğu varsaydığınız banknotu Merkez Bankası'na götürdüğünüzde banka yetkilileri durumu önce Emniyet Müdürlüğü'ne bildiriyor. Ardından savcılık devreye girerek, sahte banknot ile ilgili parayı getiren kişi ve para üzerinde incelemeye başlıyor. Yani sahte parayı Merkez Bankası'na götürdüğünüzde asla yenisi ile değiştirilmesi söz konusu değil. Fark etmeden kullanana hapis TCK Madde 197. (1) Memlekette veya yabancı ülkelerde kanunen tedavülde bulunan parayı, sahte olarak üreten, ülkeye sokan, nakleden, saklayan veya tedavüle süren kişi, iki yıldan 12 yıla kadar hapis ve 10 bin güne kadar para cezası ile cezalandırılır. (2) Sahte parayı bilerek kabul edene ise 1-3 yıl arası hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır. (3) Sahteliğini bilmeden kabul ettiği parayı bu niteliğini bilerek tedavüle koyan kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. 306 değişik sahte para bulundu Yeni Türk Lirası dolaşıma girdiğinden beri edinilen bilgilere göre Merkez Bankası, 306 değişik seri numarayla sahtesi yapılan para tespit etti. Piyasada en çok 20 YTL'nin sahtesinin dolaştığı belirtilirken, ikinci sırada ise 50 YTL'lik banknotların olduğu bildiriliyor. Her seri numara ne kadar sahte para basıldığını bilmek ise neredeyse mümkün değil. Ancak dolaşımda olan toplam 68 değişik seri numara ile basılmış 50 YTL'lik, 55 adet 100 YTL'lik, 26 değişik seride 10 YTL'lik, 25 değişik seride 5 YTL'lik banknot olduğu iddia ediliyor. SABAH 05.08.2005