Gazze'den çekilme fitnesi

Şöyle ki İsrail Batı Yaka'yı yutmak ve Filistin hayalini bitirmek için Gazze kâbusundan kurtuluyor. Tuzağa düşmeye ve başarının hacmini abartmaya karşı temkinliyim. Her halükarda bu başarı gasp edilmiş hakların alınması yolundaki ilk adım ancak İsrail son adımıyla dava dosyasını kapatmak istiyor ve Arap dünyasıyla ilişkileri normal seyrine getirmek için kapı aralıyor. Eylemin pazarlanmasının bir fiil başladığı sır değil. İsrail Dışişleri Bakanı Silvan Şalom bu yıl Arap-İsrail ilişkilerinde sıçrama yaşanacağını ifade ederken ABD Dışişleri Bakanı Condalize Rice konuyu netleştiriyordu. Rice, 22 Temmuz'da Telaviv'de Amerikan yönetiminin Gazze'den çekilme sonrası Araplarla İsrail arasında kopuk ilişkilerin ele alınması için etkin rol oynamayı kararlaştırdığını açıklamış ve Wahington'un bu amaçla birçok Arap ülkesinin de katılacağı uluslararası bir toplantı önerdiğini ifade etmişti. İSRAİL GAZZE'DEN NEDEN ÇEKİLİYOR? Görüldüğü gibi pazarlama bir fiil başladı ve bu durum kesinlikle hafife alınmamalı. Eylemi müjdeleyen tarafın ağırlığını ve önemini dikkate aldığımızda- her ne kadar Washington girişimlerini öneriler ve düşünceler bağlamında görse de ki bu diplomatik çözüm kabilindendir- Gazze'den çekilme sonrası Arap başkentlerine İsrail'e güzel şekilde karşılık vermelerini isteyen Amerikan baskıları ve eğilimleri karşısında olacağız demektir. Peki İsrail Gazze'den neden çekiliyor? Bu soruya cevap vermek açık olmayı gerektirir. İbrani devletindeki yorumcular arasında bu adımın krizi çözmek değil idare etmek mantığından hareket ettiği konusunda ortak bir görüş var ve bu adamın yani Şaron'un Batı Yaka, Gazze ve Golan tepelerindeki yerleşim projesini eksiksiz koruma imkanı olmadığını anladığını vurguluyorlar. Bunun iki sebebi var: Kendisi açısından oldukça maliyetli olan Aksa intifadasının patlak vermesi ve Filistin tarafıyla siyasi uzlaşının faturasını ödemeye hazır olmaması. Bu yüzden tek taraflı çekilme kararına baş vurdu ve Gazze de planını uygulamak için en uygun yerdi. Peki niçin? Filistin nüfus yoğunluğundan kurtulmak için.. Gazze şeridinde 1 milyon 300 bin Filistinli yaşıyor. Bu oran İsrail'in uykusunu kaçırmakta. Zira Gazze'den çekilme sonrası çekişme demografik olarak İbrani devletinin lehine işleyecek. Ki Şaron bunu defalarca açıkça ifade etti. Gazze şeridinin konum ve hacim açısından stratejik yaranının olmaması. 365 km2'lik bir yüzölçümü var ve Batı Yaka'daki herhangi bir kentten daha küçük. Stratejik faydasızlığı yanı sıra Gazze'de yerleşmenin dini efsaneler açısından da hiçbir gerekçesi bulunmamakta. İSRAİL GAZZE'Yİ KULLANMAK İSTİYOR İsrail Güvenlik Konseyinin 242 nolu kararını uygulayarak kendi lehine pazarlamak için Gazze'den çekilmeyi kullanmak istiyor. İsrail'deki ilgili kesimlerin bu bağlamda uluslararası platformlarda pazarlamak için destek alacakları araştırmalar ve hukuki belgeler hazırladıkları kesin. Acaba çekilme sonrası Gazze'nin işgali bitecek mi? İsraillilerin Gazze'den çıkması uluslararası hukuk açısından gerçek bir çekilme sayılabilir mi? Elimde içeride yaşayan ve İsraillilerin düşüncelerini iç yüzünü idrak eden Filistinli bir grubun hazırladığı hiç umut vermeyen raporu var. Zira bu hukukçular işgalin farklı şekilde süreceği görüşündeler ve bakış açılarını şöyle özetliyorlar: İsrail Gazze hava sahası üzerindeki kontrolünü sürdürecek. Aynı zamanda Filistin oluşumunu İbrani devletinin izni olmaksızın bu hava sahasını kullanmaktan mahrum bırakacak. İsrail'in Gazze uluslararası havaalanının yeniden açılmasına onay vermemesine rağmen açılması durumunda ağır şartlar dayatacağı ortada. AMBARGO YİNE DEVAM EDECEK İsrail Gazze sahillerindeki kontrolünü de sürdürecek ve ambargosunu devam ettirecek. Filistin oluşumu rahat şekilde çalışacağı liman kurma hakkını kendisine veren bölgesel sulardan yararlanamayacak. Limanın çalışmasına onay verilmemesine rağmen İsrail, havaalanına yaptığı muamelenin aynısını uygulamakta ısrar ediyor. Batı Yaka ve Gazze'ye tek bir coğrafya olarak bakılmamakta. Çünkü İbrani devleti Filistinlilerin her iki bölge arasında bağlantı kurma hakkını kabul etmiyor. Tel Aviv Batı Yaka ile Gazze arasındaki güvenlik koridoru düşüncesine onay vermemesine rağmen koridorun İsrail güvenliğinin kontrolünde olması gerektiğinde ısrar ediyor. Dahası İsrail, Gazze şeridindeki Filistin oluşumuyla Oslo anlaşmalarının bazı maddelerinin yorumundan istifade ederek ilişki kurmakta ısrarlı. Zira İsrail Yargı Bakanı Tesifi Lefini, bakanlığının, çekilme sonrası dahi Filistin yönetiminin parlamento seçimlerine Hamas hareketinin katılmasına izin veremeyeceğini ifade eden bir yasa tasarısı hazırladığını açıkladı. İsrail Haretz gazetesi de Şaron'un ofisinden önemli bir kaynaktan İsrail ve Amerikan yönetiminin, yasama seçimlerinin ertelenmesi kararının Hamas'ın seçimlere katılmasını engellemek için alındığına dair Filistin yönetiminin teyitlerini aldığını aktarıyordu. (Mısır'da yayınlanan El Ehram gazetesi, 9 Ağustos 2005) Arapça'dan çeviri: Halil Çelik VAKİT 17.08.2005