Kürt federasyonu anayasada yok

Yoğun tartışmalar sonrası Irak Anayasa Taslağı için verilen süre dün sona erdi. Taslağın son halinde Irak'ın yönetim biçimi 1. maddede ''Irak müstakil bir devlettir. Yönetimi cumhuriyetçi, parlamenter, demokratik ve federaldir'' denildi. Devletin dininin İslam olduğu vurgulanan taslakta, devletin resmi dili ise Arapça ve Kürtçe olarak belirlendi. Anayasa taslağında önceki çalışmalardan farklı olarak ''Kürt Federasyonu'' na doğrudan anayasa metni içerisinde yer verilmezken Türkmenler de azınlık değil, millet olarak sayıldı. 7 Bölüm ve 167 maddeden oluşan taslakta ana hatlarıyla şunlar yer alıyor: * Irak müstakil bir devlettir. Yönetimi cumhuriyetçi, parlamenter, demokratik ve federaldir. Devletin dini İslamdır. Demokratik haklar ise din ile kısıtlanamaz. Anayasa Irak'ın çoğulcu İslami hürriyetine saygı gösterir. Bütün halka dini hakları verilir. Irak çoğulcu milletlerden oluşur. Irak halkı Arap ümmetinin bir parçasıdır. * Devletin 2 resmi dili vardır. Bunlar Arapça ve Kürtçedir. Türkmence, Süryanice ve Ermenice eğitim öğretim dili olabilir. * Kürt bölgelerinde 2 dil okutulur, bunlar Arapça ve Kürtçedir. Türkmence ve Süryanice ise vilayet ya da eyaletlerde halkın istemi üzerine resmi dil yapılabilir. * Irkçılık, terör, dini bölücülük, Baasçılık ve Saddamcılık suçtur. * Irak ordusu ve Irak istihbaratı herhangi bir ayrım yapılmaksızın Iraklılardan oluşur ve ordu mensupları hiçbir şekilde siyaset yapamaz. Irak ordusu dışında (eyaletler de dahil olmak üzere) hiçbir toplu kuvvet ya da milisler olamaz. Irak ordusu nükleer, kimyasal ve biyolojik silahlar yapamaz. * Dini mercilere ruhani görevlerinden ötürü saygı gösterilir. Devlet bunların özel işlerine ve ibadet yerlerine de karışamaz. * Parlamentonun 3'te 2'sinin kabul etmemesi durumunda Irak başka ülkelere yol güzergâhı ve yerleşim yeri olamaz. Başka bir ülkenin askeri üssü kurulamaz. * Anayasa en yüksek yasadır. Eyaletlerde aksi bir yasal düzenleme yapılamaz. * Irak Cumhuriyeti'nde güçler ayrılığı ilkesi vardır. Yüz bin kişiye 1 parlamenter düşer. Parlamento 275 milletvekilinden oluşur, süresi 4 yıldır. Parlamentonun en az yüzde 25'i kadın olmak zorundadır. * Ülke federal yapısı gereği eyalet ve vilayetlere ayrılır. Halk tarafından kabul edilmesi durumunda vilayetler eyalet kurabilir. * Eyalet meclisleri kendi sınırları içerisinde uygulanmak üzere, Anayasa'ya aykırı olmamak şartıyla yasa çıkarabilirler. Ülkedeki petrol, su, gaz ve diğer madenler bütün Iraklılarındır. Yeraltı zenginlikleri çıktığı eyalet ya da vilayete bakılmaksızın aynı oranda dağıtılır. Milletvekili yemini Allah adıyla Anayasa'da milletvekillerinin parlamentoda edecekleri yemin şöyle: ''Allah'ın yüksek adına yemin ederim ki; yasalar dahilindeki sorumluluğum ve mesuliyetim kapsamında Irak'ın ve halkın çıkarı ile toprağını, havasını, suyunu, servetini, nizamiyesini, demokrasisini, hürriyet ve özgürlüklerini koruyacağıma söz veriyorum. Allah şahidim olsun.'' CUMHURİYET 23.08.2005