Suudiler bu kez tarihi köprüyü yıkıyor

Suudi Arab News gazetesinde çıkan habere göre Medine Belediyesi, 1900'lü yıllarda Osmanlılar tarafından, hacıları kutsal topraklara taşımak için yapılan tarihi Hicaz Demiryolu'nun geçtiği Akik Vadisi üzerindeki köprüyü yıkma kararı aldı. Medine Belediyesi, Anbariya İstasyonu'nda başlangıç terminali bulunan demiryolunun Medine İstasyonu'na iki üç kilometre mesafede bulunan köprüyü geçen yılki yağışlarda gördüğü hasar nedeniyle yıkım kararı aldıklarını belirtti. Haberde, Suudi tarihçiler arasında tartışma yaratan kararın Medine'de yaşayan halkın da tepkisine yol açtığı belirtildi. ARAPLAR DA TEPKİLİ Medine'deki tarihi yerlerden sorumlu Antik Eserler bölümü yetkilileri, belediyenin aldığı bu kararla ilgili olarak kendilerine bilgi verilmediğini söyledi. Okas gazetesine demeç veren tarihçi Dr. Muhammed el Zulfa da, "Gelişmiş ülkeler tarihi eserlere önem veriyor. Özellikle de böyle belirleyiciolanlara. Medine'deki bütün yerler önemli. Bunlar tarihte önemli noktaları gösteriyor. Bu demiryolu, Medine tarihinin bir parçası, umre ve hac için ülkeye gelenlerin güvenli yolculuk yapmalarının da bir göstergesi" dedi. İSTASYON DA YIKILACAKTI Türk Yapımcılar Birliği tarafından 1999 yılında ödüle layık görülen "Hicaz Demiryoları Belgeseli"nin yapımcısı Mustafa Aksay, köprünün Medine İstasyonu'na 2-3 kilometre mesafede olduğunu ve Medine Tren Köprüsü olarak anıldığını ifade etti. Belgeseli çektikleri dönemde Medine İstasyonu'nun da yıkılıp otel yapılmak istendiğini ancak daha sonra karardan vazgeçildiğini kaydeden Aksay, "İstasyonu Türk mimar Mahmut Kirazoğlu'na restore ettirdiler. Çok güzel bir yer oldu. Medine'deki bütün Türk tarihi eserlerini yıktılar. Medine'de ayakta kalabilen tek yer istasyon ve onun uzantısı köprü kalmıştı" dedi. DIŞİŞLERİ DEVREDE Öteyandan köprünün yıkılmaması için Ankara da devreye girdi. Dışişleri Bakanlığı'nın talimatıyla harekete geçen Türkiye'nin Riyad Büyükelçiliği, Suudi Arabistan makamlarıyla temasta bulunarak köprünün yıkımı yerine onarılmasını istedi. Suudi makamlarının cevabı bekleniyor. BU İLK DEĞİL Osmanlı İmparatorluğu döneminde Mekke'de yapılan 350 yıllık Ecyad Kalesi'ni, Türkiye'nin tepkisine ve UNESCO'nun uyarılarına karşın yıkan Suudi yönetimi, aynı yere 2 milyar Suudi Arabistan Riyali'ne (yaklaşık 828 milyon YTL) otel ve alışveriş merkezi yaptı. Suudi yönetimi 1991 yılında da Medine de Hz. Muhammed'in kabrinin hemen yakınındaki Türk çarşısı ile Arif Hikmet kütüphanesi yıktı. 1960'lı yıllarda Harem-i Şerif Camisi'nin de Osmanlı eli değmiş her eseri revaklar haricinde yıkılıp Memluk mimarisine göre yeniden inşa edildi. Prof. Ortaylı: Garip bir düşmanlık TARİHİ köprünün yıkılması kararına Türk tarihçiler de tepki gösterdi. Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı Suudi Arabistan'ın Türklerden kalma eserleri yıktığını belirtti. Uygar toplumların tarihi eserleri tamir ettirdiklerini anlatan Prof. Dr. Ortaylı, "Balkanlar'da da Osmanlı eserleri var. Ama tamir ediliyorlar. Suudiler ise yıkmak istiyor. Tarih şuuru meselesi. Medine'de ne varsa yıkıyorlar ve yerine otel yapıyorlar. Tarihi siliyorlar" dedi. Hicaz Demiryolları'nın modern Türk Mühendisliği'nin en önemli eserlerinden biri olduğunu anlatan Prof. Dr. Ortaylı, "Çok hızlı yapılan bir demiryolu. Bağışlarla yapıldı. O bölgede istasyonlarda tahrip edilmiş durumda. Garip bir düşmanlık var. Söyleyecek fazla bir şey yok" diye konuştu. SABAH 01.09.2005