Yaklaşık yarım yüzyıl süren ve bir kişiyi seçmek zorunda bırakılan cumhuriyet yönetiminden sonra, Mısır'da ilk defa 10 adayın arasından "göstermelik" cumhurbaşkanını seçmek için, halk oy kullandı. Ancak, rejim karşıtı muhalif düşenceye sahip olanlar ise seçimlere sokulmadı. Rejimin kendi kurdurduğu, onay verdiği partiler bu seçimde yarıştı. Seçimlerin ne kadar demokratik olduğu ise tartışma konusu..
Bu seçimler, 2005 yazında, birden çok kişinin cumhurbaşkanlığına aday olabilmesine imkan sağlayan, anayasanın 76. maddesinin değiştirilmesinden sonra gerçekleşti. Bu maddenin değiştirilmesi de 2005 Mayıs'ında yapılan halkoylamasına dayanıyordu.
Abdul Nasır 3 dönem, Enver Sedat 2 dönem cumhurbaşkanlığı yaptılar
1952'de Abdul Nasır, Mısır'da parlamento seçimi, ardından da halk oylamasıyla 3 dönem cumhurbaşkanlığına getirildi. 1956 yılında Mısır cumhurbaşkanı olmasının ardından 1958 yılında da Suriye ve Mısır Birliği Başkanlığına getirildi.
1962 yılı Eylül ayında Suriye'nin Mısır'dan ayrılmasına kadar bu durum devam etti. 1964 yılında geçici anayasayı oluşturdu. 1965 yılı Mart ayında yapılan seçimlerde tekrar seçildi, 1970 yılının eylül ayında ise öldü.
SEDAT DEĞİŞTİRDİ, MÜBAREK'E YARADI
Abdul Nasır'ın ölümünden sonra başkanlık, 1964 anayasasına dayanılarak vekili Enver Sedat'a kaldı. 1981 yılına kadar da o, cumhurbaşkanlığını sürdürdü. 1971 anayasasına dayanarak da ölümünden sonra yerine Hüsnü Mübarek geçti.
Enver Sedat, cumhurbaşkanlığı döneminde, 1980 yılında, anayasadaki bir kişinin, sadece 2 kere cumhurbaşkanı seçilebilme bendini, 6 kereye kadar seçilme hakkı vardır, hükmüyle değiştirdi.
Çünkü 1982 yılında cumhurbaşkanlığı süresi doluyordu. Böylece ölene kadar cumhurbaşkanı olarak kalmayı hedeflemesine karşın 1981 yılının ekim ayında suikast sonucu öldü.
Mübarek 4 defa cumhurbaşkanı seçildi
Enver Sedat'ın öldürülmesinden sonra, yerine, lider parti Vatan Partisi tarafından, aynı sistemle 1981 yılında vekili Mübarek getirildi. Anayasanın 76. maddesinin 2005 yılında düzeltilmesine kadar 4 kere seçildi. Halk ve şûra meclislerinde yapılan seçimlerde Mübarek en az %95 oranla reisliği kazanıyordu.
Bu seçimleri de muhalefeti yasaklayarak, seçimlere sokmayarak kazanan 77 yaşındaki Hüsnü Mübarek, 1805-1848 yılları arasında hüküm süren Muhammed Ali'den sonra, ülkede 5 dönem ve 30 yıl ile en fazla iktidarda kalan başkan olarak tarihe geçti.
Ancak Mübarek'in seçilme tarzı ne demokrasiye uyuyor ne de hukuka. Bu seçim sonuçları çok tartışılacak, belki de uzun yıllardır pasif direniş gösteren muhalefetin daha çok siyaset sahnesinde yerini almasını sağlayacaktır. Zaman her şeyi gösterecektir.
Muhammed Cemal Arafe (İslâmonline sitesi)
VAKİT 10.09.2005