Dünyanın en zengin ülkelerinden Almanya’da yaklaşık her dört kişiden birinin ya yoksul ya da yoksulluk tehdidi altında yaşadığının ortaya çıkmasıyla patlak veren tartışmalar yeni boyutlar kazanıyor.
Almanya’daki yoksullaşma sürecinin öncelikle Türk toplumunu pençesine aldığı bir kez daha vurgulandı. Merkezi Essen’de bulunan Türkiye Araştırmalar Merkezi Vakfı (TAM) tarafından hazırlanan yeni bir raporda, giderek yayılan yoksulluktan en olumsuz etkilenen grubun Türkiye kökenli göçmenler olduğu belirtildi. TAM Direktörü Prof. Dr. Faruk Şen, Alman hükümetinin bir süre önce üçüncüsünü yayımladığı ve içerdiği saptamalarla kamuoyunu da sarsan “Yoksulluk ve Zenginlik Raporu”nda, göçmen kökenli insanlarla ilgili rakamların yer almadığını kaydederek şöyle konuştu: “Çok sayıda Türk kökenli ailenin ekonomik durumu, eskisi gibi son derece ‘müşkül’. Türk toplumunda gençler arası işsizliğin yanı sıra, yaşlılıkla birlikte gelen yoksullaşmanın da yayıldığını gözlüyoruz.” Ülkedeki göçmenlerin en büyük grubunu oluşturan Türkiye kökenli insanların toplumsal kaynaklardan eşit derecede yararlanamadığını belirten Şen, toplumun en alt tabakalarının göçmenlerden oluşması eğiliminin önüne geçilmesi gerektiğini söyledi. “En alttakilerin” öncelikle yabancılar ve Türkiye kökenlilerden oluşmasının son derece tehlikeli bir eğilim olduğunu savunan Şen, “Bu süreç, Alman çoğunluk toplumu için de istenmeyen sonuçlar doğuracaktır” diye konuştu.
TAM uzmanları Dr. Martina Sauer ile Dr. Dirk Halm tarafından gerçekleştirilen araştırma, sosyal demokratların iktidara geldiği 1998 yılından bu yana Almanya’daki yabancı ailelerin, özellikle de Türk toplumunun “artan oranda bir yoksullaşma tehdidi altında yaşadığını” ortaya koydu. Çalışan Türk ailelerdeki gelir düzeyinin Almanlara göre düşüklüğünün, yine Alman toplumundan daha fazla olan çocuk sayısı ve yüksek işsizlik oranıyla birleşince, yoksulluğu tetiklediğine dikkat çeken Sauer ve Halm, Türk toplumunun ciddi bir eğitim sorunu yaşadığını kaydettiler.
‘En alt katman olacaklar’
Türk toplumunun bu yoksullaşma eğilimiyle, yakın bir gelecekte Almanya’daki toplumun en alt katmanlarını oluşturmaya aday olduğuna işaret edilen TAM raporunda, Türk göçmenler arasında diploma alınan okulların düzeyi yükseldikçe yoksul hanelerde yaşayan sayısının da azaldığı, ancak bunun yine de Alman toplumunun gerisinde kaldığı ileri sürüldü.
İkibuçuk milyonu aşkın Türkiye kökenli insanın yaşadığı Almanya’da yaş ortalamasının yaklaşık 45 olduğu, aynı ortalamanın Türkler arasında 32 civarında kaldığı da kaydedilen araştırmada, eğitim düzeyinin Alman toplumu ortalamasının çok altında olmasının sorunları daha da ağırlaştırdığına dikkat çekilerek örnekler verildi.
Eğitim de çözüm değil
Araştırmaya göre, ülkedeki göçmenler iyi bir eğitim alsalar bile, işgücü piyasasında hak ettikleri yere ulaşmakta birçok engelle karşılaşıyorlar. Raporda, lise mezunu ve yüksekokula gitmiş 25-35 yaş grubundaki Türkler arasında işsizlik oranının Alman toplumundaki işsizlik oranının iki katı olması bu çarpıklığa bir örnek olarak verildi. Çalışan Türklerin yüzde 60’ını vasıfsız ve düşük vasıflı işçiler oluştururken, bu oranın Almanlar arasında yüzde 25 olduğu saptandı. Almanya’da yaşayan Türklerin yüzde 42.5’i, hanelerin ise yüzde 44’ü “yoksulluk sınırının altında” yaşıyor.
Türkler yararlanamıyor
2008 nisan ayı itibarıyla Almanya’da işsizlik oranını yüzde 8.1 olduğu belirtilen raporda, bu rakamın yabancılar arasında yüzde 18.2 olduğuna dikkat çekildi. Alman vatandaşlığına geçmemiş ve halen Türkiye Cumhuriyeti pasaportu taşıyanların, ülkedeki tüm yabancıların yüzde 25.8’ini oluşturduğunu anımsatan Sauer ve Halm, tüm işsiz yabancıların yüzde 31’ini Türklerin oluşturduğunu kaydetti.
Bu arada TAM Direktörü Prof. Dr. Şen de, “Yabancılar bu ülkedeki ekonomik refahtan Alman toplumuna göre daha az yararlanabiliyor” değerlendirmesinde bulundu.
CUMHURİYET - 18 HAZİŞRAN 2008 ÇARŞAMBA
