Sağlık, Tarım ve Maliye bakanlıkları kuş gribine karşı acil eylem planını uyguladı. Şimdi top, üreticide ve tüketicide. Kanatlı havyanları parçalayarak pişirin. Yumurtaları iyice kaynatın. Aksıran, tüyleri kabarmış, kafası titreyen kuşlara dikkat edin.
Tüketici ne yapmalı?
Ama göçmen kuşların Türkiye'den geçişi nedeniyle başka bölgelerde de yeni vakaların gündeme gelme ihtimali var. Bu nedenle Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, vatandaşlara şu uyarılarda bulundu:
Göç dönemi bitene kadar kanatlı hayvanları yakın takibe alın. Başta üreticileri tüm toplum, hastalıkları geciktirmeden ilgililere bildirin.
Av hayvanı eti yemeyin.
Kanatlı hayvan etlerini ancak en az 2 dakika 80 derece ısıda pişirin ve parçalara ayırın. Çünkü 80 derece ısı hayvanın iç kısımlarına ulaşmayabilir. Pastörize edilmiş ambalajlı kümes hayvanlarının tüketiminde sakınca yok.
Sakatatları kesinlikle yemeyin.
Bazı yumurta kabuklarında da kuş gribi virüsüne rastlandığı için yumurtalar mutlaka iyice kaynatılmalı.
Kümes hayvanlarını canlı olarak almayın. Güvenilir yerleri tercih edin.
Hastalık sekiz yılda 116 insana bulaştı. Bu insanların bağışıklık sistemi zayıf, dirençleri yetersizdi. Bu yüzden sağlığınıza dikkat edin. Soğuk algınlığına, nezleye, gribe karşı önlem alın.
Grip aşısı gerekli mi? Hastalıktan insanları koruyacak herhangi bir aşı henüz yok. Bağışıklık sisteminizi güçlendirmek için grip aşısı yaptırabilirsiniz. Ancak bu aşının kuş gribini önlediğine yönelik bir bilgi yok.
Enfeksiyonlardan kendinizi korumak için ellerinizi bol su ve sabunla iyice köpürterek yıkayın.
Hastalığın görüldüğü bölgelere seyahat edilmesi halinde, kanatlı hayvan çiftliklerinden ve pazarlardan uzak durun. Seyahat dönüşü kendinizi 10 gün süreyle hastalık yönünden izleyin. Grip belirtisi halinde doktora başvurun.
Virüs, kümes şartlarında beş hafta kadar canlılığını sürdürür. Dokularda, gaitada ve suda uzun süre canlı kalır. Bu nedenle hastalığın kontrolünde en önemli problem gübre. Virus dışkıda yüksek orandaki nem ve düşük ısıda canlılığını daha uzun süre sürdürür. Kümeslerin periyodik dezenfeksiyonu, temizliği, havalandırması, gıda ve su hijyeni, kümes ısısı ve rutubeti, hayvan bakıcılarının temiz tulum, dezenfekte edilmiş çizme ve eldiven kullanmaları sağlanmalı. Çünkü virüs enfektivitesi uygun dezenfektanlarla yok edilebilir.
Hayvanlarda bu belirtilere dikkat edin: Şiddetli depresyon, aktivitenin azalması, iştahsızlık ve zayıflama, yumurta üretiminde düşüş veya tamamen kesilme, öksürük, aksırık, hırıltı, karışmış, kabarık tüyler, başın ödemli olması, kafada titreme, kanatlarda paraliz, yürüme güçlüğü ve ishal.
Kuş gribi riski dikkatleri, göçmen kuşların durakları olan sulak alanlara çevirdi. Çukurova, Kızılırmak, Büyükmenderes deltaları, Denizli'deki sulak alanlar, Düzce Efteni ve İzmir kuş cennetlerinde ölümcül hastalığın izleri sürülüyor. Şimdiye kadar hastalığa işaret eden bir sonuca varılmadı, ama karantina uygulanan Manyas bölgesinde bazı kuşların leşinin bulunması üzerine İzmir Veteriner Kontrol Müdürlüğü'nden gelen heyet, bölgeye 10 metre yüksekliğinde üç büyük ağ gerdi. Ağa takılan kuşların dışkıları risk ihtimaline karşı inceleniyor.
Gediz Deltası'ndaki İzmir Kuş Cenneti'nde de gümüş cinsi beş ölü martı bulundu. Ancak bölgede sık sık martı ölümü yaşandığını hatırlatan yetkililer, "Martılarla ilgili analizler sürüyor" dedi.
"Domuzlar taşıyıcı olabilir"
Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konsey Başkanı Mustafa Altıntaş, ilkbaharda göçmen kuşların yine Türkiye üzerinden geçeceklerini söyledi:
"Hastalığın sulak alanlarda çıkma riski sürüyor. İlk dönemlerde kuş gribi, kanatlı hayvandan virüsü alan bir memeli tarafından insana bulaşıyordu. Ancak son yıllarda doğrudan insana bulaşma özelliği kazandı. Kuş gribi hayvandan hayvana daha kolay geçiyor. Domuzlar taşıyıcı olabiliyor. Manyas'ta çok sayıda domuzun olması da hastalığın başlangıcında etkili oldu."
RADİKAL 12.10.2005
Tüketici ne yapmalı?
Ama göçmen kuşların Türkiye'den geçişi nedeniyle başka bölgelerde de yeni vakaların gündeme gelme ihtimali var. Bu nedenle Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, vatandaşlara şu uyarılarda bulundu:
Grip aşısı gerekli mi?
Üreticiler dikkat!
Kuş gribi ile mücadelede en büyük rol, kanatlı hayvan üreticilerine düşüyor. Uzmanlar, üreticileri, koruma, hastalığı anlama ve karantina önlemi konusunda uyarıyor. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, çiftlik sahibi üreticilerin kuş gribinden korunmak için şu bilgi ve önerileri dikkate almasını istiyor:
· Üretici, sürünün direncini artırmak için yem ve sularına vitamin ve antibiyotik katabilir.
· Kümeslere yabani kuş ve bakıcılar dışında kimse girmemeli. Girişlere dezenfektanlı küvet konulmalı.
Virüs kümeste 5 hafta yaşar
Kuş gribi riski dikkatleri, göçmen kuşların durakları olan sulak alanlara çevirdi. Çukurova, Kızılırmak, Büyükmenderes deltaları, Denizli'deki sulak alanlar, Düzce Efteni ve İzmir kuş cennetlerinde ölümcül hastalığın izleri sürülüyor. Şimdiye kadar hastalığa işaret eden bir sonuca varılmadı, ama karantina uygulanan Manyas bölgesinde bazı kuşların leşinin bulunması üzerine İzmir Veteriner Kontrol Müdürlüğü'nden gelen heyet, bölgeye 10 metre yüksekliğinde üç büyük ağ gerdi. Ağa takılan kuşların dışkıları risk ihtimaline karşı inceleniyor.
Gediz Deltası'ndaki İzmir Kuş Cenneti'nde de gümüş cinsi beş ölü martı bulundu. Ancak bölgede sık sık martı ölümü yaşandığını hatırlatan yetkililer, "Martılarla ilgili analizler sürüyor" dedi.
"Domuzlar taşıyıcı olabilir"
Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konsey Başkanı Mustafa Altıntaş, ilkbaharda göçmen kuşların yine Türkiye üzerinden geçeceklerini söyledi:
"Hastalığın sulak alanlarda çıkma riski sürüyor. İlk dönemlerde kuş gribi, kanatlı hayvandan virüsü alan bir memeli tarafından insana bulaşıyordu. Ancak son yıllarda doğrudan insana bulaşma özelliği kazandı. Kuş gribi hayvandan hayvana daha kolay geçiyor. Domuzlar taşıyıcı olabiliyor. Manyas'ta çok sayıda domuzun olması da hastalığın başlangıcında etkili oldu."
RADİKAL 12.10.2005
