Sağlık Bakanı Recep Akdağ, kuş gribinin Tarım Bakanlığı’nın ‘zamanında müdahalesiyle’ kontrol altına alındığını söyledi. Akdağ, paniğe gerek olmadığını belirterek, ‘Kanatlılar arasında gelişen bir hastalık, bir bölgede görüldü’ dedi.
‘Mutlaka ihtiyatlı olmalıyız, dikkatli olmalıyız, ülke olarak hazırlıklı olmalıyız, Dünya Sağlık Örgütü’nün muhtemel bir grip salgını uyarılarına karşı ev ödevlerimizi iyi yapmalıyız. Ama bunun ötesinde herhangi birşey yok. Muhtemel bir grip salgını sadece Türkiye için değil, bütün dünya için risk olarak belirlenen bir husus. Bu sanki sadece Türkiye’nin sorunuymuş gibi yansıtılması doğru değil.’
Akdağ, AB Komisyonu’ndan yapılan virüsün öldürücü olduğu yönündeki açıklamayla da ilgili şunları söyledi:
‘Bu kanatlılarda vaka görülmeden önce biz bu grip salgını, yeni bir virüsle, ilgili temmuz ayından itibaren Sağlık Bakanlığı olarak bir ulusal program hazırlamaya başladık. Bu programı çok geniş katılımlı olarak, üniversitelerimizden öğretim üyelerimizle ve sektörün diğer bileşenleriyle yapıyoruz. Dünya Sağlık Örgütü’nün Avrupa bölge toplantısına katıldığımızda da Türkiye’nin bu hazırlıklara en erken başlayan bir kaç ülkeden biri olduğu ifade edildi. Şu anda tespit edilmiş olan, kanatlılar arasında gelişen bir hastalık, bir bölgede görüldü yalnızca. Bu virüsün bulaştırıcılığı çok da yüksek değil, paniğe geerek yok. Bütün dünyada bugüne kadar tespit edilen vaka sayısı 116’dır.’
Gereksiz yere ilaç kullanmayın
Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü Turan Buzgan, kuş gribi nedeniyle karantina altına alınan bölgedeki tavuk çiftliklerinde çalışanların, grip belirtileri açısından izlemeye alındığını ve tedbir olarak antiviral ilaç verildiğini bildirdi. Buzgan, antiviral ilacın herhangi bir risk taşımayan, bölgedeki kanatlı hayvanlarla temas halinde bulunmayan kişilerce kullanımının gereksiz olduğunu vurgulayarak, ‘Kimse paniğe kapılmasın. İlacı, kanatlılarla temas dışında kimsenin kullanmasına gerek yok’ dedi. Tavuk çiftliklerinde çalışanlara grip aşısı olmalarını önerdiklerini belirten Buzgan, ‘Çünkü bu kişilerin, hem normal grip virüsünü, hem de kuş gribi virüsünü taşımaları halinde antijenik değişim kolay olur, mutasyon meydana gelir. Normal gribe karşı korunma, insandan insana geçiş için de bir tedbir olur’ diye konuştu. Herhangi bir salgın halinde kullanılmak üzere, koruyucu özelliği olan bu ilaçtan tedbiren Türkiye’de 500 bin kutu bulunmasını amaçladıklarını anlatan Buzgan, niyet mektubu çerçevesinde ilgili ilaç firmasından, ilk etapta 300 bin kutunun kısa sürede sağlanmasını istediklerini ifade etti.
10 soruda kuş gribi
Bildiğimiz griple kuş gribi arasındaki fark nedir, adı neden böyle?
Kuş gribi, influenza A virüsü içeren hastalıktır. Ama tüm influenza A tiplerini kuş gribine sokamıyoruz. İnsanlar arasında dolaşan 3 influenza A virüsü de insan gribi kapsamında. Kuş gribi deyince esas olarak kuşlarda görülen alt tipleri kastediyoruz.
Hangi grip virüsleri insanlarda salgına yol açar?
A, B ve C olmak üzere 3 tip grip (influenza) virüsü var. İnsanda büyük salgınlara yol açabilen A grubu virüsler; kuş, domuz, at, balina ve diğer bazı hayvanları etkiler. Vahşi kuşlar, bu virüslerin doğal konaklarıdır. Hastalanmadan dışkılarında taşıyabilirler. İnfluenza B sadece insanlarda bulunur ve salgınlar yapabilir. İnfluenza C ise salgına yol açmaz, hafif hastalığa neden olur.
İnsanları nasıl etkiliyor, belirtileri neler?
Tipik grip belirtileri verebilir. Yani yüksek ateş, öksürük, boğaz ve adale ağrıları olur. Bazı tipleri (H7) göz enfeksiyonuna, bazıları ishal, karın ağrısı, bulantı, burun kanaması, zatürree, solunum yetmezliği ve ölümcül olabilecek sorunlara yol açabilir.
Kanatlılardan insanlara nasıl geçiyor?
Enfekte kuşlar; tükürük, burun akıntıları ve dışkılarıyla virüsü saçar. Temas, bulaşmaya neden olur. İnsanlara da kümes hayvanları kanalıyla, aynı yolla bulaştığı düşünülüyor.
İnsandan insana bulaşıyor mu?
Korunmak mümkün mü, ilacı, aşısı var mı?
H5N1’e karşı aşının insan deneyleri Nisan 2005 ’te başladı. Aşı üretimine geçilmesi planlanıyor. Mevcut aşılar, kuş gribine karşı koruyucu değil.
Piyasadaki 4 grip ilacı A tipi virüslerde etkili. Ancak bazı virüsler ilaca karşı dirençli hale gelebilir. Şu ana dek en fazla problem yaratan H5N1, zaten Amantadine ve Rimantadine’e karşı direnç geliştirdi. Türkiye’de satılan Oseltamivir ve Zanamivir, çoğu kuş gribi virüsüne etkili. Salgın görülen ülkelerde, hayvanların dışkısıyla kirlenmiş olabilecek yüzeylerden uzak durulmalı. Kanatlılarda salgın görüldüğünde itlaf en etkili yol. Yaygın ilaç kullanımının da salgını kontrol etmede rolü olabilir.
Pandemi bekleniyor. Pandemi nedir?
Bir hastalığın dünya çapında, yaygın salgın yapmasıdır. Kuş gribi, insandan insana bulaşma özelliği geliştirirse, bağışıklık da olmadığından, büyük bir salgına yol açabilir. Dünya Sağlık Örgütü ve birçok bilim adamına göre yakın gelecekte bir pandemi oluşma olasılığı yüksek.
Hangi ülkeleri etkisi altına aldı?
Yakın dönemde Kamboçya, Çin, Endonezya, Japonya, Laos, Güney Kore, Tayland ve Vietnam ’da küçük salgınlar görüldü. Ayrıca ABD ’nin birkaç eyaletinde, Rusya, Kazakistan, Hollanda ve Kanada’da saptandı.
Bugüne kadar kaç kişi kuş gribinden yaşamını kaybetti?
2003’ten bu yana H5N1 ile 112 kişi hastalandı, 57 kişi öldü.
Kuş gribi hayatımıza ne zaman ve nasıl girdi?
1997’de Hong Kong’da tespit edildi. 18 kişi hastalandı, 6’sı öldü.
HÜRRİYET 14.10.2005






