Yeni anayasada neler var?

ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, Irak’taki yeni anayasanın dünkü referandumda büyük olasılıkla kabul edildiğini belirtti. İlk sonuçlar da, anayasanın kabul edildiğini gösteriyor. Rice, yeni Irak anayasasının referandumda onaylanmasının, direnişçilerin gücünü kıracağını da savundu.

Bu referandumla ilgili ilk sonuçlar gelmeye başladı. Şiilerin yoğun olduğu Kerbela’da seçim komisyonu başkanı, Kerbela’da 440 bin kişinin oy kullandığını ve yüzde 95 “evet” oyu verildiğini açıkladı. Bağdat, Basra ve Necef’te de sayılan oyların da yüzde 90’ının ‘evet’ olduğu bildirildi. Sünnilerin yoğun olduğu Tikrit’te ise ‘hayır’ oyları çoğunlukta.

3 eyalette üçte iki oranında ret oyu çıkması halinde ise anayasa geçerli olmayacak. Şiiler ve Kürtler anayasaya destek verirken, bazı Sünni gruplar “hayır” kampanyası yürütmüştü.

KATILIM YÜZDE 60’IN ÜSTÜNDE
15 milyonu aşkın kayıtlı seçmenin bulunduğu ülkede, referanduma katılım oranının yüzde 60’ı geçtiği belirtiliyor.

Geçici anayasaya göre, referandumda anayasa taslağının kabul edilmesi halinde, 15 Aralık’tan geç olmamak üzere genel seçimlerin yapılması ve yeni hükümetin 31 Aralık’tan önce yemin edip göreve başlaması gerekiyor. Anayasa taslağının reddedilmesi halinde ise parlamento feshedilecek ve 15 Aralık’ta seçim yapılacak. Yeni geçici meclis yeni bir anayasa taslağı hazırlayacak ve bu anayasa taslağı 2006 Ekim ayında halkoyuna sunulacak.

YENİ ANAYASADA NELER VAR?
Irak federal bir parlamenter demokrasi olacak.

Seçimler 4 yılda bir yapılacak.

Parlamentoda çoğunluğa sahip partinin lideri başbakan olacak.

Dini özgürlük garanti edilmekle birlikte, devletin dini İslam olacak. İslam aynı zamanda yasamanın ana kaynağını oluşturacak. Hiçbir yasa, İslam’ın kurallarına, demokrasiye ve anayasada tanınan haklara aykırı olamayacak.

Iraklılar yasa önünde eşitler ve ifade, basın ve toplanma özgürlüğüne sahipler.

Kadınlar ve erkekler eşit siyasi haklara sahipler.

Devrik lider Saddam Hüseyin’in lideri olduğu Baas Partisi yasak.

Yargı sistemi şeffaf ve her türlü işkenceyle insanlık dışı muamele yasak olacak.

Ülkenin resmi dilleri Arapça ve Kürtçe.

Irak’ın petrol ve gaz rezervleri “Tüm Irak halkının malı” olarak anayasada yer alıyor.

Petrol gelirleri bölgeler arasında eşit paylaştırılacak, ancak dengeli ekonomik gelişmeyi sağlamak için Saddam döneminde ihmal edilen bölgelere belli bir süre ayrıcalık tanınacak.

İl yönetimlerine güçlü özerklik tanınacak, iller kendi güvenlik yapılarını oluşturabilecek.
NTVMSNBC