1991'in sonunda, gençler ve polis arasındaki Lyon varoşlarını sarsan şiddetli çatışmaların ardından, Fransız sosyolog Alain Touraine şu tahminde bulunuyordu: "Amerikalıların yaşadığı türden devasa bir kentsel patlamayla yüzleşmemize sadece birkaç yıl kaldı."
Bir Paris varoşunda Afrika kökenli iki gencin ölümünün ardından başlayan ve 11 gecedir aralıksız süren şiddet, Touraine'in sömürgecilik sonrası gettolaştırılmış Fransa'ya dair karanlık öngörüsüyle artık buluştuğumuzun göstergesi.
Ölen iki gencin yaşadığı ve buna yönelik şiddetli tepkinin patlak verdiği Clichy-sous-Bois (Paris'in kuzeybatısında yoksul ve dışlanmış bir varoş), şu an tanık olduğumuz türden dramatik bir toplumsal ayaklanma açısından zaten bir saatli bombaydı. Varoşta yaşayanların yarısı 20 yaşın altında, işsizlik yüzde 40'ın üzerinde ve kimlik kontrolleri ve polis baskısı gündelik bir tecrübe.
Yangına körükle gittiler
Bu bakımdan, patlak veren isyanlar, Fransa varoşlarında son 20 yıldır yaygın hale gelen şiddetin sadece yeni bir dalgasından ibaret. Esasen Fransa'nın Kuzey Afrika'daki eski sömürgelerinden gelen göçmenlerin ikinci ve üçüncü kuşağını teşkil eden genç Fransız vatandaşlarının başını çektiği bu şiddet döngüsü, neredeyse her zaman genç siyah erkeklerin polis tarafından öldürülmesiyle tetiklendi ve hükümetin aşağılayıcı tepkisiyle daha da ateşlendi.
Clichy-sous-Bois'teki ölümlerden dört gün sonra, cemaat liderleri durumu sakinleştirmeye henüz başlamışken, güvenlik güçleri bir camiyi göz yaşartıcı bombalarla boşaltıp yangına körükle gitmiş oldu. Polisin bu eyleminin resmi gerekçesi, caminin önüne kötü park edilmiş bir arabaydı. Hükümet Müslüman cemaatten özür dilemeyi reddetti.
Fakat bu sivil ayaklanmanın Fransa çapındaki diğer yoksul varoşlara sıçrayacağını kimse beklemiyordu. Irkçılık karşıtı eylemci Laurent Levy'ye göre patlama hiç de sürpriz değil. "Nüfusun büyük kesimleri her tür saygıdan, çalışma hakkından, adil uyum hakkından mahrum bırakıldığında, asıl sürprizi arabaların yakılmasında değil, bu kadar az ayaklanma olmasında aramak gerekir" diyor Levy.
Polis şiddeti ve ırkçılık başlıca faktörler. Nisanda Af Örgütü'nün yayımla
