İMSAKGÜNEŞİŞRAKÖĞLEİKİNDİAKŞAMYATSI
06:0707:4008:2512:5315:3617:5519:23
Kabe

En büyük rekabet, enerji kaynakları için

Dünya
|

Çin'in İran, Irak, Sudan gibi ülkelerle yaptığı enerji işbirliği Washington'ı kızdırıyor.

Pekin ile Washington arasında gerilim oluşturan noktalardan birisi Çin'in enerji avı... Çin, ABD ve Japonya'nın ardından dünyanın 3. büyük petrol tüketicisi ve en hızlı gelişen ekonomilerinden biri. 25 yıldır yüzde 8-9'luk bir büyüme hızını sü rdüren Çin'in, bu düzeyi koruması durumunda ABD'nin ekonomik gücüne ulaşacağı öngörülüyor. Şu anda Amerikan ekonomisi Çin'in 2 katı büyüklüğünde. Çin'in, ekonomik büyümesini sürdürebilmesi için yılda yüzde 7.5 oranında artan enerji gereksinimini karşılayabilmesi gerekiyor. Hızla büyüyen ekonomi, hızlı kentleşme, ihracat artışı, otomobillerin çoğalması, ülkenin petrol ve doğalgaz gereksinimini arttırıyor. 20 yıl önce Çin, Doğu Asya'nın en büyük petrol ihracatçısıydı. Bugün ise dünyanın 2. petrol ithalatçısı. Çin'in elektrik ve endüstriyel kaynak açlığı büyüyor.

Çin'in yabancı petrole bağımlılığı giderek artıyor. Çin, petrolünün yüzde 32'sini ithal ediyor ve 2010'da bunu ikiye katlayarak dünyanın ikinci petrol tüketicisi olması bekleniyor. Çin, petrolünün yüzde 58'ini Ortadoğu'dan karşılıyor. Enerji kaynaklarını çeşitlendirmeyi hedefleyen Çin, Venezüella, Ekvador, Avustralya, Sudan, Irak, İran, Peru, Azerbaycan ve çeşitli Afrika ülkeleriyle petrol ve doğalgaz anlaşmaları yaptı. Çin'in özellikle İran, Irak, Sudan gibi ülkelerle yaptığı enerji işbirliği, Washington'ı kızdırıyor. Pekin'in Washington'a ''düşman'' ülkelerle kurduğu stratejik bağlantılar iki ülke ilişkilerini olumsuz etkiliyor. Amerikan Kongresi'ndeki ABD-Çin Güvenlik Gözden Geçirme Komisyonu, enerji ihtiyacının Çin'i İran, Irak ve Sudan gibi ABD'nin ''terörü desteklemekle'' suçladığı ülkelerle işbirliğine ittiği uyarısında bulundu. Komisyon raporunda, ''Çin'in terörü destekleyen ülkelerle ilişki kurması yabancı petrole bağımlılığından kaynaklanmaktadır. Bu bağımlılığın gelecek 10 yılda daha da artması beklenmektedir'' denildi. ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Robert Zoellick , eylülde Çin'i ''İran gibi iyi gözle bakılmayan'' ülkelerle enerji işbirliğini derinleştirmemesi yönünde uyarmıştı. Zoellick, ''Çin, İran gibi ülkelerle enerji anlaşmaları yapmaya devam ederse ABD ile giderek büyüyen bir anlaşmazlığa düşecektir ve aradığı enerji güvenliğine muhtemelen ulaşamayacaktır'' demişti. Aslında Çin, enerji güvenliğinin ABD ile işbirliğinden geçtiğini biliyor. Washington ile iyi ilişkiler kurup bunun enerji alanındaki yansımalarından yararlanmak Pekin'in çıkarına. Ancak pek çok Çinli lider, ABD'nin enerji kaynaklarını denetim altına almak için Körfez bölgesine egemen olmak ve Çin'in bölgeye yönelik hedeflerini engellemek istediği inancında. Çin, ABD'yi uzun dönemli enerji güvenliğine yönelik bir tehdit olarak görüyor.

CUMHURİYET - 19 KASIM 2005 CUMHURİYET
AKRA