2006'dan itibaren geçerli olacak Emlak Vergileri yine tartışma yaratacak. Açıklanan rakamlara göre Boğaz'da bir dairenin vergisi ile Hakkari Cumhuriyet Caddesi arasında fark yok. İkisi de bin 200 YTL!.
Emlak Vergisi'nde 2006'dan itibaren baz alınacak ve 2010'a kadar geçerli olacak metrekare birim değerler açıklandı. İstanbul- Beyoğlu'ndaki Tak-ı Zafer Caddesi (Taksim Meydanı) ile Bursa'nın Kapalıçarşı'sı, Türkiye'nin en pahalı yerleri oldu. Listenin en şaşırtan ili ise Hakkari. Bin 200 YTL'lik metrekare bedelleriyle Hakkari, Boğaz'daki birim fiyatları yakaladı. Belediyeler, Ticaret Odaları ve ilgili diğer kuruluş temsilcilerinin katılımıyla, her ilde ayrı ayrı oluşturulan değer tespit komisyonlarının 4 yılda bir belirlediği metrekare birim değerler, 1992'de olduğu gibi bu yıl da tartışma yaratacak görünüyor. Türkiye'de 18 milyonu aşkın vatandaşı ilgilendiren Emlak Vergisi birim değerleri, iller arasındaki adaletsizlik ve eşitsizliği de gözler önüne seriyor.
BURSA, BAŞKENTİ SOLLADI
Komisyonların tespitleri sonucunda, metrekaresine 8 bin YTL değer biçilen İstanbul Beyoğlu'ndaki Tak-ı Zafer Caddesi ile Bursa'nın Kapalıçarşısı, Türkiye'nin en değerli mekanları olarak ilan edildi. Emlak Vergisi değerlerinde, Kapalıçarşı ile İstanbul'u yakalayan Bursa, Türkiye'nin ikinci ve üçüncü büyük illeri olan Ankara ve İzmir'i ise geride bıraktı. Geçmişte Türkiye'nin en pahalı yeri durumunda bulunan İstanbul'un İstiklal Caddesi, bu yılki tespitlerin ardından bu özelliğini kaybetti. Son tespitlerde, İstiklal Caddesi'nin metrekare birim değeri, 7 bin 500 YTL olarak açıklandı. İstanbul'un Bankalar Caddesi ile Bursa'nın Altıparmak Caddesi'nde de metrekare birim değeri, 5 bin YTL olarak tespit edildi.
Geçmişteki değer tespitlerinde hep ilk 3'de yer alan Ankara'nın Atatürk Bulvarı'nın metrekaresi ise bu defa 4 bin YTL'de kaldı. İstanbul'un Anadolu yakasındaki ünlü Bağdat Caddesi'nde ise bu rakam 2.194 YTL oldu. Ancak listenin en şaşırtıcı ili kuşkusuz Hakkari. Doğu Anadolu'nun geri kalmış yöreleri arasında bulunan Hakkari, Emlak Vergisi'ne tabi değerler açısından ise Türkiye'nin bir çok gelişmiş yöresini geride bıraktı. Hakkari'nin İstiklal ve Cumhuriyet Caddesi'nde bulunan bina ve arsaların metrekaresine bin 200 YTL değer biçilirken İstanbul'da yalıların sıralandığı Beylerbeyi Yalıboyu Caddesi'nde de birim değer bin 200 YTL'de olarak tespit edildi. Boğaz'a nazır Nakkaştepe'de de birim değer bin 410 YTL'de kaldı. Öte yandan TBMM Meclis lojmanlarının bulunduğu Ankara'da rayiç bedel ise sadece 600 YTL olarak belirlendi. Böylece lojmanlarla aynı büyüklükte Hakkari'de bir dairesi olan daha fazla vergi ödemek zorunda kalacak.
Emlak Vergisi nasıl hesaplanıyor?
Emlak Vergisi arsa ve inşaat birim maliyetlerine göre hesaplanıyor.Örneğin, metrekare bedeli 2 bin 194 YTL belirlenen Bağdat Caddesi'nde bin metrekare üzerine kurulu 10 daireli apartmanda arsa payı 100 metrekare oluyor. Dairenize isabet eden arsa bedeli ise (100 x 2.194 YTL=219.400 YTL) oluyor. Bu binanın birinci sınıf betonarme inşaattan olduğu varsayalım. Maliye ve Bayındırlık Bakanlığı'nın son tebliğine göre birinci sınıf betonarme için belirlediği metrekare birim fiyatı 538.98 YTL. 100 metrekarelik pay için (100x538.98 YTL=53.898 YTL) oluyor. Son olarak ödenecek Emlak Vergisi'ni bulmak için arsa bedeli ile bina maliyetini toplamak (109.700+58.898=273.298 YTL) ve Emlak Vergisi oranına bölmek gerekiyor. Vergi, konutlarda binde 2 (0.002), işlerlerinde binde 4 (0.004) olarak alınıyor. Yani ödenecek vergi (273.298x 0.002=546.6 YTL) olarak hesaplanıyor. Maliye bu vergiyi iki taksitte alıyor.
Hakkari'yi Boğaz'a tercih ediyoruz
Hakkari'de emlak rayiç değerinin İstanbul Boğazı ile aynı olmasını ilde yerleşime açılacak yeni alan olmaması ile açıklayan Hakkari Belediye Başkanı Metin Tekçe, şunları söyledi: "Hakkari dar bir coğrafyaya kurulu. Yeni yerleşim alanları açılamıyor. Bu yüzden geçmişten bugüne emlak rayiç değerleri yüksek. Bu aynı zamanda kiralara da yansıyor. Kent merkezinde kiralar bin YTL'nin üstünde kiralar ise 500 YTL. Rayicin yüksek olduğu kent merkezinin dışında ise bedeller 10 YTL'ye kadar iniyor. Merkezde rayiç değer Boğaz ile aynıymış. Biz zaten Hakkari'yi Boğaz'a tercih ediyoruz."
Daha önce de tartışmaya neden olmuştu
Değer tespit komisyonlarının belirlediği Emlak Vergisine tabi değerler, 4 yıl boyunca geçerli oluyor. Buna göre, 2006 yılında komisyonların tespit ettiği rakamlar üzerinden vergi hesaplanacak. Birim değer, takip eden yıllarda ise yeniden değerleme oranının yarısı kadar zamlanacak. 2010'da ise komisyonlar yeni değer tespiti yapacak. 2002 yılında bu şekilde belirlenen metrekare birim değerler, Emlak Vergisi mükelleflerinin tepkisini çekmişti. İller arasındaki adaletsizliklerin de had safhada olduğu bu tespitler için çeşitli kuruluşlar mahkemelere başvurmuştu. Mahkemelerin verdiği kararlar ile de belirlenen rakamlar büyük ölçüde aşağı çekilmişti. Örneğin, Ankara'da Atatürk Bulvarı için belirlenen 4 milyar liralık (4 bin YTL) birim değer, mahkemece 1 milyar liraya, Necatibey Caddesi'nin birim değeri 1 milyar liradan 300 milyon liraya, Ziya Gökalp Caddesi'nin de 2 milyar liradan 975 milyon liraya düşürülmüştü. Öte yandan mevzuat gereği arsa ve bina alım satımlarındaki tapu harcına tabi değer Emlak Vergisi birim değerlerinin altında kalamıyor.
SABAH 23.11.2005
