CIA ajanlarının gizli uçuşları, terör şüphelisi oldukları gerekçesiyle birçok kişiyi gizlice kaçırması, bazılarını Avrupa'da "gizli hapishanelerde" tutması Amerika ve AB'yi karşı karşıya getirdi. Zincirleme soruşturmalar kapıda.
Terör zanlısı oldukları gerekçsiyle gizlice kaçırılan Arap ve Ortadoğu kökenli kişiler... Kaçırma operasyonlarını bulundukları ülkelere dahi haber vermeyen CIA ajanları... Kaçırılanların "verimli" ifade alabilmek için götürüldükleri işkenceci ülkeler... Ne havasahasından geçtikleri, ne de yakıt ikmali için Gulfstream tipi jet ya da daha büyük uçaklarla indikleri ülkelere bilgi vermeyen CIA uçuşları... Birçoğunun kayıtlara geçmeden, yargılanmadan, resmi suçlama olmadan tutulduğu gizli sorgu üsleri... Amerika, Avrupa'nın hışmını üstüne çekti... Amerikalı gazeteci Wayne Madsen'in kendi adını taşıyan internet sitesinde patlattığı gizli uçuşlar skandalı, 2 Kasım'da Washington Post gazetesinin gizli sorgu üsleri haberiyle ayrı bir boyut kazandı. Birçok ülkenin de kendi topraklarının CIA kaçırma ve uçuşlarına sahne olduğu iddialarını soruşturmaya başlaması üzerine Avrupa Konseyi de harekete geçti.
'KAFESE KOYUYORLAR'
Konsey, hem üye ülkelerden iddialarla ilgili detay istedi, hem de şüpheli 31 uçuşun soruşturulacağını açıkladı. Çünkü basında yer alan iddialar yenilir yutulur cinsten değildi: "Tutuklular ancak bir köpeğin sığacağı büyüklükteki kafesler içinde, üzerinde Prescott yazan C-130 tipi kargo uçaklarında gizli hapishanelere götürülüyor. İşkenceler uçuş sırasında başlıyor. Ve daha sonra çoğu Doğu Avrupa ülkelerinde bulunan gizli hapishanelerde devam ediyor"... CIA'nın terör zanlılarını Avrupa'da gizli işkence merkezlerinde sorguladığı, zanlıları habersiz kaçırdığı iddialarına AB de soruşturma girişimi başlattı. Parlamento'nun Sivil Özgürlükler Koordinatörü Fransız Martine Roure, "Avrupa'da Guantanamo benzeri hapishaneleri kabul edemeyiz. Yasaların geçerli olmadığını kabul edemeyiz" diyerek girişim başlattı. Avrupa Komisyonu Adaletten Sorumlu Komiseri Franco Frattini iddiaların cevabının Beyaz Saray yönetiminden isteneceğini söyledi. Frattini "Komisyon'un Adalet ve Güvenlik Genel Müdürü Jonathan Faul'dan Amerika temasları boyunca bu konunun detaylarınıda soruşturmasını rica ettim." dedi.
"Avrupa bunu kabul edemez"
ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı'nın (CIA), terör zanlılarını başka ülkelerden uçakla gizlice kaçırıp Avrupa hava sahasını izinsiz kullandığı iddiaları, AB gündeminde. İddialara "resmi yanıt" arayan AB dönem başkanı İngiltere, ABD'ye mektup yazarak Washington Post gazetesinin konuyla ilgili haberinin doğruluğu hakkında açıklama istedi. Avrupa Konseyi Başkanı Terry Davis ise 45 üye ülkeden konuyla ilgili bilgi talep etti. Avrupa Konseyi adına iddiaları araştıran Dick Marty, CIA ajanlarınca bulundukları ülkenin güvenlik güçlerine haber verilmeden operasyonla yakalanan terör şüphelilerini taşıdığı öne sürülen 31 uçağın uçuş kayıtlarını Brüksel merkezli uçuş güvenliği kurumu Eurocontrol'den istedi. İspanya'da Mayorka, İrlanda'da Shannon, Kıbrıs'ta Larnaka, Almanya'da Ramstein havaalanlarının da CIA uçaklarınca kullanıldığı iddialarını araştırıldığını belirten Marty, işkence merkezleri kurulmasına izin veren ülkelerin Avrupa Konseyi üyeliğinden ihraç edilebileceğini belirtti. Danimarka CIA uçaklarının kendi hava sahasını kullanıp kullanmadığı konusunda ABD'den bilgi isteyeceğini açıklarken Avusturya, İsveç, Norveç ve İzlanda kullanıldığını açıkladı. Topraklarında işkence merkezleri olduğu iddialarını reddeden Polonya ve Romanya'nın tesisleri uydu fotoğrafları ile gözden geçirilecek.
İşte CIA'nın "uğradığı" ülk eler
Portekiz: Focus dergisi, Mayıs 2005'te şüpheli terör zanlılarını taşıyan 4 CIA uçağının ülkenin hava sahasını kullandığını, birinin de Lizbon'a indiğini yazdı. Hükümet 1 hafta önce iddiaları reddetti. Muhalefet açıklama istedi.
İspanya: Hükümet, CIA'nın Ocak 2004-Ocak 2005 arasında tutuklu transferi için Mayorka ve diğer adaları kullandığı iddialarını soruşturuyor.
Finlandiya: 16 Mayıs 2003'te Helsinki'ye indi.
Avusturya: 2003'te şüpheli uçuş rapor edildi. Hava Kuvvetleri Komutanı Erich Wolf, C-130 tipi uçağın Almanya'dan kalkıp Avusturya üstünden Azerbaycan'a gittiğini açıkladı.
İsveç: Yetkililer en az bir CIA uçağının 2002'de 3 kez ülkeye indiğini açıkladı.
Danimarka: En az 14 şüpheli CIA uçağının hava sahalarını kullandığını bildirdi.
İzlanda: CIA uçaklarının 67 şüpheli iniş gerçekleştirdiğini açıkladı.
Makedonya-Malta: CIA uçaklarının iki ülkeye de indiği iddia ediliyor.
Kıbrıs-İrlanda: Larnaka ile Shannon havalimanlarının kullanıldığı iddia ediliyor.
Almanya: Ramstein'daki ABD üssünün gizli CIA uçuşlarında kullanıldığı sanılıyor.
Almanya: Basın en az 6 CIA uçağının Frankfurt havaalanına indiğini yazdı.
Danimarka: Hava sahasında ihlaller olduğunu bildirdi.
Bulgaristan: CIA uçaklarının Burgas kenti üstünde uçtuğu iddia edildi.
İtalya: Usame Nasr, 17 Şubat 2003'te Milano'da CIA ajanlarınca kaçırıldı. Uçakla Mısır'a götürüldü. 2 yıl sonra bırakıldığında açtığı dava, olayları çorap söküğü gibi ortaya çıkardı...
SABAH 25.11.2005
