Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 2006'ya Ukrayna'yı ülkesinin etkisinden çıkaran Devlet Başkanı Viktor Yuşçenko'yla düellosunda bir adım öne geçerek girdi. Rus devlet şirketi Gazprom, Moskova'nın G-8 dönem başkanlığını devraldığı gün uygulamaya koyduğu karar uyarınca, doğalgaz alımında fiyat artışını kabul etmeyen Ukrayna'ya pompaladığı gazın basıncını, dün TSİ 09.00 itibarıyla düşürdü. Uygulama Yuşçenko'nun, Putin'in yeni fiyatı kabul etme karşılığı bu bedelin üç aylığına dondurulmasının yanı sıra Kiev'e doğalgaz ihtiyacını karşılaması için 3.6 milyar dolarlık kredi açılması önerisini geri çevirmesinin ardından başlatıldı.
Rusya, 1000 metreküpünü 50 dolardan sattığı doğalgazın fiyatını Avrupa ülkelerine satış fiyatı olan 230 dolara çıkarmakta ısrarlı. Ukrayna ise daha yüksek fiyat ödemek için üç yıllık geçiş süreci istiyor ve makul fiyatın 75-80 dolar olduğunu savunuyor.
Putin önceki gün Moskova'nın Kiev'in doğalgaz ihtiyacını daha fazla sübvanse edemeyeceğini, bu ülkenin de 'pazar fiyatını' ödemesi gerektiğini söyledi. Ama kibar bir dille Putin'e 'teşekkür' ettikten sonra önerisini geri çeviren Yuşçenko, "Ukrayna'nın bu tür kredilere ihtiyacı yoktur" demeyi ihmal etmedi. Yeni yıl konuşmasında Rusya'ya dokunduran Yuşçenko, ülkesinin 2005'te diktatörlüğe son verdiğini söyleyerek, sıranın ekonomik bağımsızlığa geldiğini belirtti. Ama gaz kesilince Yuşçenko'nun Putin'e Gazprom'u masaya döndürmesi için çağrı yapması da dikkat çekti.
'Transit rota' kartı
Vananın kısılması Kiev'i zora sokarken, Ukraynalı yetkililer, stoklara güvenip 48 milyonluk ülkenin 'donmayacağını' söylüyor. Ama başta çelik olmak üzere ağır sanayinin darbe yiyeceği belirtiliyor. Doğalgaz ihtiyacının sadece yüzde 22'sini kendi üreten Ukrayna, yüzde 30'unu Rusya, yüzde 45'ini ise Türkmenistan'dan sağlıyor. Ancak dünyadaki doğalgaz rezervlerinin üçte birini kontrol eden Moskova, Kiev'in kaçış yollarını kapatmak için Türkmen doğalgazına da el attı ve kısa süre önce bu ülkeden 30 milyar metreküp doğalgaz alımına dair anlaşma yaptı.
Kiev de Rusya'nın tavrı karşısında 'transit rota' olma kartını oynama çabasında. Ukrayna Başbakanı Yuri Yekhanurov, Rusya muslukları kapatırsa Batı Avrupa'ya giden hatlardaki doğalgazın yüzde 15'ini alma hakları olduğunu öne sürüyor. Rusya'nın Avrupa'ya yolladığı doğalgazın yüzde 80'i Ukrayna'daki hattan, geri kalanı ise Beyaz Rusya ve Polonya'dan geçiyor. Rusya ayrıca etki alanında kalmaya devam eden Beyaz Rusya'ya doğal gazın 1000 metreküpünü 47, Ermenistan ve Gürcistan'a da 110 dolara veriyor.
