Tarihe damga vurmuş, kutsal kitaplara bile geçmiş önemli saltanatlara başkentlik yapmış olan San'a'da şimdi yoksulluk ve işsizlik kol geziyor.
Doğal olarak yoksulluk ve işsizlik muhtelif toplumsal ve kişisel sorunları da beraberinde getiriyor. Bu etkilerin bir çıplak gözle müşahede edilenleri var, bir de edilemeyenleri. Müşahede edilemeyenlerin başında gelenler ise fertlerde ortaya çıkan psikolojik ve ruhsal sorunlar. Bunu, ziyaret ettiğimiz Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nin baştabibinden öğreniyoruz. Onun söylediğine göre şu an Yemen'de her beş kişiden birinde bu tür sorunlar mevcut. Bazıları tamamen psikiyatri alanına giren akli dengesizlikler. Bazıları ise sinirsel ve psikolojik rahatsızlıklar. Yemen'de bu tür rahatsızlıkların böylesine yaygın olmasının iki önemli sebebi var: Yoksulluk ve kât denilen hafif uyuşturucu kullanımı. Kât kullanıcıları bunu bir rahatlatıcı ve muneşşit yani bedeni ve duyguları heyecanlandıran, muharrik etki yapan bir madde olarak görüyorlar. Ancak onlar farkında olmadan sinirsel düzenlerini bozuyor. Onlar kâtla teskin olmayı umarken, sigaranın yavaş yavaş ciğerleri tüketmesi gibi kât da onların sinirsel ve ruhsal düzenlerini tahrip ediyor. Sonunda farkında olmadan kendilerini ruh ve sinir hastalıkları hastanesinin muayenehanesinde buluyorlar.
Necaşi'nin ülkesi Somali'de hüzün ve ümit bir arada
Somali, Müslümanların Mekke müşriklerinin baskılarından kurtulmak için sığındığı ilk hicret yurdu. Adil hükümdar Necaşi'nin Habeşistan ülkesinin bir parçası. İşte bu ilk hicret yurdunu tanımanın heyecanıyla Dubai'den Somali'ye doğru yola çıktık. Afrika Express Havayolları'na ait türünün son örneği bir uçakla Somali'nin başkenti Mogadişu Havaalanı'na indiğimizde ilk hüzün dalgası kalbimizi bürümüştü. Zira burası bir havaalanı olmaktan çok tarla görünümündeydi. Nüfûsunun yüzde yüzü Müslüman olan bir ülkenin hali pürmelâli kendini ilk bakışta gösteriyordu. Emperyalist işgalcilerin iliğine kadar sömürdüğü Somali?yi bir de iç savaş yakıp yıkmıştı. Devletin olmadığı, kendini hükümet ilan etmiş silahlı grubun başkente dahi giremediği, resmi hiçbir kurumun bulunmadığı ve kabile hukukunun geçerli olduğu bir ülke burası. En temel yaşam koşullarından dahi mahrum bırakılan bu halk, hayatta kalmayı yine de başarıyor. Zemzem Cemiyeti'nin faaliyetleri ile Özel Fecir Okulları ve Özel Mogadişu Üniversitesi gibi kurumların varlığı, ülkenin geleceğine yönelik ümit tohumları ekiyor.
Sopalarla belirlenen hâkimiyet sınırları
Somali'de her ne kadar devlet otoritesi yoksa da ülke tamamen otoritesiz değil. Kökleri çağlar öncesine dayanan kabilelerin ve aşiretlerin yönetimleri, ülkenin toprakları üzerindeki hâkimiyeti paylaşmış durumdalar. Hâkimiyet alanlarının sınırlarını ise araba yollarına konan sopalar belirliyor. Yolda ilerlerken karşınıza çıkan değnek veya yolu ortadan ikiye bölen uzun sırık, bir başka kabilenin hâkimiyet bölgesine gelip dayandığınızı gösteriyor. Tabii sizi öbür tarafa geçmekten alıkoyan şey bu değnekler veya sırıklar değil. Başlarında bekleyen otomatik silahlı milisler. Diğer tarafa geçebilmek için bu milislerin müsaade etmesine ihtiyacınız var. Bizi Zemzem Cemiyeti'nin araçlarıyla gezdirdiklerinden bir taraftan diğerine geçmemiz zor olmuyordu. Çünkü bu cemiyet bütün kabilelerle iyi ilişkiler içinde ve hepsinin hâkimiyet alanına yönelik hayırlı hizmetleri var.
VAKİT - 4 OCAK 2006 ÇARŞAMBA