Tavuk yiyen ya da hasta hayvanlarla temas ettikten sonra hastalananların sayısı sekize çıktı. Hastaların tedavi gördüğü Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde klinik karantinada. Hastanedeki personel için de olağanüstü önlemler alındı
Hastalıktan korunmak için neler yapmalı?
Uzmanlar, özellikle tavukçuluk sektöründe çalışanlarla vatandaşların kuş gribinden korunmak için alabilecekleri önlemleri şöyle sıraladı:
Yakın takibe alın: Kanatlı hayvan üreticileri başta olmak üzere tüm toplum, kuş gribine karşı gözlerini dört açmalı. Şüpheli hayvan hastalıkları geciktirilmeden ilgililere bildirilmeli.
Av hayvanı eti yemeyin: Av hayvanı etini kesinlikle yemeyin.
İyice pişirin: Kanatlı hayvan eti tüketmede hiçbir mahsur yok. Ancak bu hayvanlar tüketilirken, en az 2 dakika 80 derece ısıda pişirilmeli. Bütün tavuk ve hindiler ise parçalara ayrılmadan yenmemeli. Çünkü 80 derece ısı değeri bütün hayvanın iç kısımlarına ulaşmayabilir.
Ambalajlı ürünlerde sakınca yok: Pastörize işlemden geçirilmiş ambalajlı kümes hayvanlarının tüketiminde bir sakınca yok.
Sakatat yemeyin: Kümes hayvanlarının ciğer, böbrek gibi sakatatlarını kesinlikle tüketmeyin, tehlikeli olabilir.
Yumurtaları iyice kaynatın: Bazı yumurta kabuklarında da kuş gribi virüsüne rastlandığı için yumurtalar da iyice kaynatılmadan tüketilmemeli.
Canlı hayvan almayın: Kümes hayvanlarını canlı olarak almayın. Yemek için mutlaka işlemden geçirilmiş hayvanları tercih edin.
Bağışıklık sisteminizi güçlendirin: Soğuk algınlığına, nezleye, gribe karşı önlem alın. Bağışıklık sisteminizi güçlendirmek için grip aşısı yaptırabilirsiniz.
Hijyene dikkat: Enfeksiyonlardan kendinizi korumak için mutlaka hijyene dikkat etmeniz gerekiyor. Ellerinizi bol su ve sabunla iyice köpürterek yıkayın. Tüm vücudunuzun temizliğine itina gösterin.
Karantina bölgesinden uzak durun: Hastalığın görüldüğü bölgelere seyahat halinde, kanatlı hayvan çiftliklerinden ve pazarlardan uzak durun.
Belirtileri neler, nasıl bulaşır?
Kuş gribi öncelikle hasta hayvanlara yakın temasla bulaşıyor. Belirtileri: Yüksek ateş, boğaz kas ve eklem ağrıları, kuru öksürük, solunum güçlüğü ve ishal. Kuluçka süresi iki-dört gün
Kuş gribine yol açan öldürücü H5N1 virüsü hakkında bilinmesi gerekenler şöyle:
Hastalığa yol açan virüsün kaç türü bulunuyor?
Kuş gribinin 15 türü var. İnsanları da hasta eden türü 'H5N1'. A, B, C gibi tür ve alt türleri bulunuyor.
Virüs nasıl yayılıyor?
Kuş gribi virüsleri, kuşlarda ve seyrek de olsa domuzlarda bulunuyor. Virüs alan kuşların tükürük, burun salgıları ve dışkılarıyla hızla çevreye yayılabiliyor Virüs soğuğa da dayanıklı.
İnsana nasıl bulaşıyor?
Öncelikle hasta hayvanlarla temas etmek, salgı ve dışkılarındaki virüslerin solunum ve benzeri yollarla vücuda girmesiyle bulaşabiliyor.
Belirtileri neler?
İnsanlarda ateş, boğaz ağrısı, kas ve eklem ağrıları, kuru öksürük, solunum güçlüğü gibi klasik grip belirtilerin yanı sıra, farklı olarak ishal de görülebilir. Kuş gribinin insanlardaki kuluçka süresi 2-4 gün arasında değişir.
İnsandan insana geçer mi?
H5N1 kuş gribi virüsünün diğer grip virüsü tipleriyle gen alışverişi yaparak insandan insana bulaşabilir hale geldiğine dair bir kanıt yok. Sıkı karantina önlemleri almaya devam etmek kuş gribi virüsünün kuşlar dışındaki diğer türlere atlamasını önleyecektir.
Kimler risk altında?
Kuş gribi, sadece kanatlı hayvan yetiştiren ve bu hayvanlarla sıkı teması olanlara bulaşabilir. Diğer insanlara bulaşma riski yoktur.
Tedavisi var mı?
Hastalığın şu an aşısı yok. Virüsün mutasyon geçirme yeteneğinin olması aşı hazırlanmasına engel oluyor. Ancak muhtemel bir salgın söz konusu olursa salgını yapan etkene karşı hızla aşı geliştirme çalışmaları başlayacak. İlaç firmaları bu konuda hazırlıklı bir şekilde bekliyor. Önlem olarak hastalıklardan korunulmalı ve tedavi amaçlı antiviral ilaçlar alınmalıdır.
Tavuk ve diğer kanatlıları yemeye devam edebilir miyiz?
Evet. Kuş gribi gıda değil, solunum ve hasta hayvanın dışkı veya salgılarına temasla bulaşıyor. Virüsün yüksek ısıya dayanıklı olmadığı biliniyor.
Çin diken üstünde
Çin'in güneybatısındaki Siçuan eyaletinde yeni kuş gribi salgını başgösterdi. Çin Tarım Bakanlığı, 22 Aralık'ta eyaletin Dazhu ilçesindeki bir çiftlikte bin 800'den fazla kuşun ölü bulunduğunu, yapılan testlerle kuşların H5N1 virüsünden telef olduklarının ortaya çıktığını açıkladı. Açıklamada, Liu Jian köyündeki bir çiftlikte bulunan 12 bin 900 kuşun itlaf edildiği belirtildi. Çin'de 19 Ekim 2005'ten bu yana kümes hayvanlarında 26 kez salgın başgöstermişti. Kamboçya, Vietnam, Tayland ve Endonezya'da 2003'ün sonundan bu yana 74 kişi H5N1 virüsünün yol açtığı kuş gribinden hayatını kaybetti.
RADİKAL 05.01.2005
