1.Kuş gribi nedir, nasıl bulaşır?
Kuş gribi (avian influenza), kanatlı hayvanlarda, seyrek olarak da domuzlar, atlar ve deniz memelilerinde çıkan, bulaşıcı, virüslerin neden olduğu bir hastalık. Serbest dolaşan tavuklar, yabani hayvanların bıraktığı virüslü dışkıları yiyerek ya da aynı kaptan su içerek virüsü kapıyor.
2.Kuş gribi insanlara nasıl geçiyor?
Enfeksiyona yakalanmış kümes hayvanları ya da bu hayvanların dışkılarıyla kirlenmiş yüzeylerle ve cisimlerle doğrudan temasla bulaşıyor. İnsanlarda bugüne kadar görülen vakaların neredeyse tümü, "birçok evin kendine ait kümes hayvanlarına sahip olması, bu hayvanların ortalıkta serbestçe dolaşması ve evlere girmesiyle çocukların oyun sahalarında gezdiği kırsal bölgelerde" ve kentlerin çevresindeki yerleşim yerlerinde ortaya çıktı.
3.Virüsle insan teması en çok nasıl oluyor?
Temasın en çok kümes hayvanlarının kesilmesi, tüylerinin yolunması, parçalanması ve pişirmeye hazırlanması sırasında gerçekleştiği düşünülüyor.
4. Virüsün insanlar üzerindeki belirtileri neler?
İnsanların çok büyük bölümünde yalnızca hafif solunum şikayetlerine yol açıyor, fakat genellikle saldırgan şekilde seyrediyor. Genelde ateş, öksürük, boğaz ve kas ağrısı gibi belirtileri oluyor, hasta hızlı şekilde ölüme gidiyor. Bu salgınlarda hastalanan insanların yarıdan fazlası kaybedildi.
5. Ölüm riski nedir?
Şu anda devam etmekte olan salgın vakaları içinde ölüm oranı yaklaşık yüzde 51.
6. Hastalığın önüne geçebilmek için aşı geliştiriliyor mu?
Küresel bir virüse karşı korunma sağlayacak aşılar henüz mevcut değil. Çalışmaları sürüyor.
7. Grip aşısı fayda sağlar mı?
Bir insanda hem insan gribi, hem de kuş gribi aynı anda hastalık yaparsa, bu iki virüs genetik alışverişle birbirinden bazı özellikleri alabilir. Böylece kuş gribi insanlara kolaylıkla bulaşabilir. Şu anda kullanılmakta olan aşılar, virüsün bulaşması için yüksek risk grubundaki kişilere uygulandığında yararlı olacaktır.
8. Tedavi için kullanılabilecek ilaç var mı?
Ticari adı Tamiflu olan oseltamivir ve Relenza adıyla satılan zanamivir, mevsimsel influenzanın yol açtığı hastalık tablosunun şiddetini azaltabiliyor.
9. Tavuk ve yumurta yememek çözüm mü?
Endüstriyel tavuğu tüketmekte sorun yok. Ancak açıkta, pazarda, canlı satılanlar alınmamalı. Markalı yumurtacılıkta sorun yok. Köy tavuğundan yumurtaya dikkat edilmeli. Pazarda açık satılan yumurtalar satın alınmazsa iyi olur.
10. Ne tür basit tedbirler alabiliriz?
Açıkta ve pazarda satılan canlı kanatlıları satın almayın. Kendiniz kesmeyin, kanatlı hayvanlarla temastan kaçının. Hayvanları ellediyseniz mutlaka sabunla yıkayın. Kümeste çalışıyorsanız eldiven ve maske kullanın.
Korunma reçetesi
Bunlara uyan, sağlığını korur
Sağlık Bakanı Recep Akdağ, vakaların ilk kez ortaya çıktığı dönemde yaptığı açıklamada, vatandaşlara 10 maddelik şu reçeteyi önermişti:
1. Çarşıdan, pazardan canlı tavuk veya hindi almayın.
2. Kesiminden market rafına kadarki zincirin her aşamasında denetimden geçen markalı kanatlı hayvan ürünlerini tercih edin.
3. Tavuk, hindi, benzeri kanatlı hayvan ürünlerini 70-80 derecede pişirerek yiyin, içlerinin de iyi piştiğinden emin olun. Kanatlı hayvan etleri (etlerin iç ısısı 70 derece ve üzerinde olacak veya ette pembe/kırmızı görüntü kalmayacak şekilde) iyice pişirildikten sonra tüketilmelidir.
4. Yumurtaları yıkadıktan sonra 70 derecede 5 dakika pişirin.
5. Çiğ tavuk, hindi veya benzeri ürünlere çiğ olarak çıplak elle dokunduysanız, ellerinizi mutlaka sabunlayın.
6. Çiğ kanatlı hayvanlara çocukların dokunmasını önleyin. Dokunmuşlarsa, ellerini sabunlayın.
7. Ev hayvanlarınız varsa çocukların dokunmasına engel olun.
8. Kanatlı hayvan çiftliklerinde çalışıyorsanız, hayvanlara çıplak elle temas etmeyin. Eldiven, maske, gözlük takıp koruyucu elbise giyin.
9. Kanatlı hayvan çiftliklerinde çalışıyorsanız grip aşışı olun.
10. Kendiniz veya yakınlarınızla ilgili kuşku taşıyorsanız en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.
MİLLİYET 06.01.2005
Kuş gribi (avian influenza), kanatlı hayvanlarda, seyrek olarak da domuzlar, atlar ve deniz memelilerinde çıkan, bulaşıcı, virüslerin neden olduğu bir hastalık. Serbest dolaşan tavuklar, yabani hayvanların bıraktığı virüslü dışkıları yiyerek ya da aynı kaptan su içerek virüsü kapıyor.
2.Kuş gribi insanlara nasıl geçiyor?
Enfeksiyona yakalanmış kümes hayvanları ya da bu hayvanların dışkılarıyla kirlenmiş yüzeylerle ve cisimlerle doğrudan temasla bulaşıyor. İnsanlarda bugüne kadar görülen vakaların neredeyse tümü, "birçok evin kendine ait kümes hayvanlarına sahip olması, bu hayvanların ortalıkta serbestçe dolaşması ve evlere girmesiyle çocukların oyun sahalarında gezdiği kırsal bölgelerde" ve kentlerin çevresindeki yerleşim yerlerinde ortaya çıktı.
3.Virüsle insan teması en çok nasıl oluyor?
Temasın en çok kümes hayvanlarının kesilmesi, tüylerinin yolunması, parçalanması ve pişirmeye hazırlanması sırasında gerçekleştiği düşünülüyor.
4. Virüsün insanlar üzerindeki belirtileri neler?
İnsanların çok büyük bölümünde yalnızca hafif solunum şikayetlerine yol açıyor, fakat genellikle saldırgan şekilde seyrediyor. Genelde ateş, öksürük, boğaz ve kas ağrısı gibi belirtileri oluyor, hasta hızlı şekilde ölüme gidiyor. Bu salgınlarda hastalanan insanların yarıdan fazlası kaybedildi.
5. Ölüm riski nedir?
Şu anda devam etmekte olan salgın vakaları içinde ölüm oranı yaklaşık yüzde 51.
6. Hastalığın önüne geçebilmek için aşı geliştiriliyor mu?
Küresel bir virüse karşı korunma sağlayacak aşılar henüz mevcut değil. Çalışmaları sürüyor.
7. Grip aşısı fayda sağlar mı?
Bir insanda hem insan gribi, hem de kuş gribi aynı anda hastalık yaparsa, bu iki virüs genetik alışverişle birbirinden bazı özellikleri alabilir. Böylece kuş gribi insanlara kolaylıkla bulaşabilir. Şu anda kullanılmakta olan aşılar, virüsün bulaşması için yüksek risk grubundaki kişilere uygulandığında yararlı olacaktır.
8. Tedavi için kullanılabilecek ilaç var mı?
Ticari adı Tamiflu olan oseltamivir ve Relenza adıyla satılan zanamivir, mevsimsel influenzanın yol açtığı hastalık tablosunun şiddetini azaltabiliyor.
9. Tavuk ve yumurta yememek çözüm mü?
Endüstriyel tavuğu tüketmekte sorun yok. Ancak açıkta, pazarda, canlı satılanlar alınmamalı. Markalı yumurtacılıkta sorun yok. Köy tavuğundan yumurtaya dikkat edilmeli. Pazarda açık satılan yumurtalar satın alınmazsa iyi olur.
10. Ne tür basit tedbirler alabiliriz?
Açıkta ve pazarda satılan canlı kanatlıları satın almayın. Kendiniz kesmeyin, kanatlı hayvanlarla temastan kaçının. Hayvanları ellediyseniz mutlaka sabunla yıkayın. Kümeste çalışıyorsanız eldiven ve maske kullanın.
Korunma reçetesi
Bunlara uyan, sağlığını korur
Sağlık Bakanı Recep Akdağ, vakaların ilk kez ortaya çıktığı dönemde yaptığı açıklamada, vatandaşlara 10 maddelik şu reçeteyi önermişti:
1. Çarşıdan, pazardan canlı tavuk veya hindi almayın.
2. Kesiminden market rafına kadarki zincirin her aşamasında denetimden geçen markalı kanatlı hayvan ürünlerini tercih edin.
3. Tavuk, hindi, benzeri kanatlı hayvan ürünlerini 70-80 derecede pişirerek yiyin, içlerinin de iyi piştiğinden emin olun. Kanatlı hayvan etleri (etlerin iç ısısı 70 derece ve üzerinde olacak veya ette pembe/kırmızı görüntü kalmayacak şekilde) iyice pişirildikten sonra tüketilmelidir.
4. Yumurtaları yıkadıktan sonra 70 derecede 5 dakika pişirin.
5. Çiğ tavuk, hindi veya benzeri ürünlere çiğ olarak çıplak elle dokunduysanız, ellerinizi mutlaka sabunlayın.
6. Çiğ kanatlı hayvanlara çocukların dokunmasını önleyin. Dokunmuşlarsa, ellerini sabunlayın.
7. Ev hayvanlarınız varsa çocukların dokunmasına engel olun.
8. Kanatlı hayvan çiftliklerinde çalışıyorsanız, hayvanlara çıplak elle temas etmeyin. Eldiven, maske, gözlük takıp koruyucu elbise giyin.
9. Kanatlı hayvan çiftliklerinde çalışıyorsanız grip aşışı olun.
10. Kendiniz veya yakınlarınızla ilgili kuşku taşıyorsanız en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.
MİLLİYET 06.01.2005
