Kuş gribi vakaları ve Kurban Bayramı'nın aynı döneme denk gelmesi beyaz et sektörüne darbe vurdu. Her yıl, bu dönemde kırmızı et bolluğu nedeniyle üretimini azaltan beyaz et üreticileri, bu yıl kuş gribinin tekrar ortaya çıkmasıyla üretimi tamamen durdurdu.
İlk olarak Manyas'ta 2005 Ekim ayında ortaya çıkan kuş gribi nedeniyle stok yapan üreticiler, henüz bu stokları bile eritemedi. Beyaz et üreticilerinin stok fazlasını gömmesi bekleniyor.
Ekim 2005'te ortaya çıkan kuş gribi ile zor duruma düşen sektör, yılın sonlarına doğru toparlandı. Ancak üreticiler, Iğdır'da ölümle sonuçlanan kuş gribi vakalarıyla yeniden krizle karşı kırşıya kaldı.
'Tüketici tedirgin'
İlk kuş gribi krizinden sonra insanların yüzde 80'inin yeniden beyaz et tüketmeye başladığını belirten Sağlıklı Tavuk Bilgi Platformu Başkanı Zuhal Daştan, son krizle satışların durduğunu kaydetti. Tüketicilerin tedirgin olduğunu ifade eden Daştan, "Kurban Bayramı nedeniyle bir hafta süreyle kesim yapılmayacak. Üreticiler, Kurban Bayramı'nı takip eden günlerde kırmızı et nedeniyle yüzde 65 kapasiteyle çalışır. Bayramdan sonra kötü gelişmeler olmazsa, üretim normal kapasitesine çıkar" dedi.
Sektör yüzde 70 küçülecek
Yaşanan olumsuzlar nedeniyle sektörün yüzde 70 oranında küçülmesini beklediklerini söyleyen Daştan, bu durumun geçici olacağını belirtti. Benzer vakaların daha önce Hollanda, İtalya ve Uzakdoğu'da da yaşandığını hatırlatan Daştan, bu ülkelerin bir ayda toparlandığını söyledi.
'Stok koyacak yer kalmayacak'
Satışların tamamen durduğunu belirten Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçılar Birliği (BESD-BİR) Genel Sekreteri Yüce Canoler de satışların Manyas olayından sonra yüzde 10 -15 seviyelerine kadar düştüğünü söyledi.
İlk kuş gribi vakalarından sonra üreticilerin depolarında bulunan stokların hâlâ tüketilmediğni anlatan Canolar, "Kısa bir süre sonra stoklarını koyacak yer de kalmayacak. Üreticiler, daha fazla stok yapacak imkânları kalmadığında elindeki malı gömecek" dedi. Canoler, üretimi düşürmek için kuluçkalık yumurtaların imha edileceğini, damızlıkların da kesileceğini söyledi.
Satışların düşmesinde bayramın da etkisi olduğunu belirten Canoler, şunları ekledi: "2005'in piliç eti üretimi 941 bin ton, geçen yılki rakamla aynı. Geçen yıl ihracatımız 29 bin tondu bu yıl ilk dokuz ayda 44 bin 500 tonda kaldık. İhracatta çok iyi gidiyorduk. Yüzde 100'ü katlayacaktık ama ekim ayında hastalık çıkınca bütün kapılar kapandı."
Ekim 2005'te ortaya çıkan kuş gribi ile zor duruma düşen sektör, yılın sonlarına doğru toparlandı. Ancak üreticiler, Iğdır'da ölümle sonuçlanan kuş gribi vakalarıyla yeniden krizle karşı kırşıya kaldı.
'Tüketici tedirgin'
İlk kuş gribi krizinden sonra insanların yüzde 80'inin yeniden beyaz et tüketmeye başladığını belirten Sağlıklı Tavuk Bilgi Platformu Başkanı Zuhal Daştan, son krizle satışların durduğunu kaydetti. Tüketicilerin tedirgin olduğunu ifade eden Daştan, "Kurban Bayramı nedeniyle bir hafta süreyle kesim yapılmayacak. Üreticiler, Kurban Bayramı'nı takip eden günlerde kırmızı et nedeniyle yüzde 65 kapasiteyle çalışır. Bayramdan sonra kötü gelişmeler olmazsa, üretim normal kapasitesine çıkar" dedi.
Sektör yüzde 70 küçülecek
Yaşanan olumsuzlar nedeniyle sektörün yüzde 70 oranında küçülmesini beklediklerini söyleyen Daştan, bu durumun geçici olacağını belirtti. Benzer vakaların daha önce Hollanda, İtalya ve Uzakdoğu'da da yaşandığını hatırlatan Daştan, bu ülkelerin bir ayda toparlandığını söyledi.
'Stok koyacak yer kalmayacak'
Satışların tamamen durduğunu belirten Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçılar Birliği (BESD-BİR) Genel Sekreteri Yüce Canoler de satışların Manyas olayından sonra yüzde 10 -15 seviyelerine kadar düştüğünü söyledi.
İlk kuş gribi vakalarından sonra üreticilerin depolarında bulunan stokların hâlâ tüketilmediğni anlatan Canolar, "Kısa bir süre sonra stoklarını koyacak yer de kalmayacak. Üreticiler, daha fazla stok yapacak imkânları kalmadığında elindeki malı gömecek" dedi. Canoler, üretimi düşürmek için kuluçkalık yumurtaların imha edileceğini, damızlıkların da kesileceğini söyledi.
Satışların düşmesinde bayramın da etkisi olduğunu belirten Canoler, şunları ekledi: "2005'in piliç eti üretimi 941 bin ton, geçen yılki rakamla aynı. Geçen yıl ihracatımız 29 bin tondu bu yıl ilk dokuz ayda 44 bin 500 tonda kaldık. İhracatta çok iyi gidiyorduk. Yüzde 100'ü katlayacaktık ama ekim ayında hastalık çıkınca bütün kapılar kapandı."
2 milyon kişinin ekmek kapısı
Yıllık cirosu 2.5- 3 milyar dolar olan sektörün kuş gribi vakaları nedeniyle yüzde 70 oranında küçülmesi bekleniyor. Geçimini tavukçuluk ve hindicilik sektöründen temin eden üretici sayısı yaklaşık 2 milyon kişi. 2002 yılında kişi başına tavuk tüketimi 9.5- 19 kg'dan 2004'te 14 kg'a yükseldi.
MİLLİYET - 10 OCAK 2006 SALI
