Fakir üniversite öğrencilerinin, bazı ilaç firmaları tarafından 'para karşılığı kobay olarak kullanıldığı' ifade edildi.
Çağdaş Eczacılar Derneği'nde çalışmalarını yürüten Sağlık Bakanlığı eski İlaç ve Eczacılık Genel Müdürü Eczacı Necla Bal, üniversite öğrencilerinin 'denek' olarak kullanıldığını ileri sürdü. İlaç firmalarının denemelerinde üniversitelilerin bir numaralı hedef olduğunu öne süren Bal, öğrenci-öğretmen ilişkisi içinde öğrencinin hocasına 'hayır' demesinin mümkün olmadığını savundu. Bal ayrıca, çocukların denek olarak kullanılmasını yasaklayan Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 90. maddesinin 3. fıkrasında son anda ilaç firmalarının baskısıyla yapılan değişiklikle, ailelerin çocukları üzerinde tasarruf hakkının doğduğunu ifade etti.
Bal, yasanın şimdiki haliyle ana-baba niyet ve imzasıyla çocuğun 'denek' olarak kullanılabildiğini kaydetti. Türkiye'de 10 yıldır gizli olarak insanların ve çocukların denek olarak kullanıldığını söyleyen Bal, Erciyes Üniversitesi, Marmara Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi'nde uygulamaların yapıldığını iddia etti. Bal, konunun kamuoyu tarafından bilinmediğini, akademik çevrelerin ise "kariyer" endişesi nedeniyle sesini çıkaramadığını belirterek, hekimlerin 'sponsorluk' nedeniyle özgür ve ahlâklı davranamadığını kaydetti. Bal, ilaç firmalarıyla gerçekleştirilen antlaşma gereği "milyon dolarlık tazminat" ödememek uğruna gereği gibi yayın yapamadıklarını dile getirdi. Bal, deneme pazarının maliyetinin ise yıllık 400-500 milyar civarında olduğunu vurguladı.
Türkiye'de özellikle Tıp Fakültesi öğrencilerinin denek olarak kullanıldığını ileri süren Sağlık Bakanlığı eski İlaç ve Eczacılık Genel Müdürü Necla Bal, "Üniversite öğrencisinden, eğitimli insandan söz ediyorum. Öğrenci-öğretmen ilişkisi içinde öğrencinin hocasına 'hayır' deme imkanı yoktur. Dediği anda sınıfta kalma riski kafasında doğar. Hocası bunu böyle yapacak anlamında söylemiyorum. Ama öğrenci açısından bunu düşünün. Bir insan bu ihtimali kafasının kenarına hemen yazar. Ben biliyorum ki, birçok üniversite öğrencisi denek olarak kullanılıyor" şeklinde konuştu. Üniversitelilerin kullanılmasının Helsinki Bildirgesi'ne ve ahlâka aykırı olduğunu belirten Bal, öğrencilere "para ve yurtdışı gezisi" gibi cazip tekliflerde bulunulduğunu kaydetti. Bal, "Benim en çok korktuğum şey, yoksul nüfusun bunu ekmek kapısı olarak görmesi. Hastanelerin kapısında kuyrukların olmasından korkuyorum. Bugün 10 çocuğundan 2'sini satışa çıkaran aileler var" diye konuştu.
VAKİT 21.01.2006
