İran'ın nükleer santrallar ve atom silahlarıyla ilgili tartışmalarda geri adım atmaması ve ham petroldeki fiyat artışları, uluslararası toplumun mart ayına daha bir endişeyle bakmasına yol açıyor. Tahran'ın martta devlete ait bir enerji borsası kurma planları ve petrol ile doğalgazı artık sadece dolar değil Avro üzerinden satmak üzere harekete geçmesi, ortamı iyice gerginleştirdi.
Uluslararası enerji forumlarında, Tahran'ın, dışarıya enerji satarken Avro'ya geçiş yapmasının, Amerikan İmparatorluğu'nu sarsacağı yorumları yapıldı. Energy Bulletin.net sitesinde geçen hafta son gelişmeleri değerlendiren Krassimir Petrov, Avro üzerinden yapılacak petrol ve doğalgaz satışını, Saddam Hüseyin döneminde Irak'ın da denediğini, ama bu kez İran'ın Irak'tan çok daha büyük bir tehdit kaynağı oluşturacağını belirtti. Uzmanlar, Rusya'nın da Avro ile petrol ve doğalgaz satışı planladığına, bu durumda doların dünya pazarındaki lider para özelliğini yitirebileceği yorumlarına dikkat çekerken Tahran hükümetini askeri güç kullanarak değiştirmenin veya daha başka yöntemlerle Avro'yu dünya döviz piyasalarında vurmanın, yakın gelecekteki senaryolar arasında yer aldığına inanılıyor
ABD'ye ölümcül darbe
Bu arada İran'a herhangi bir biçimde müdahalede bulunulması ve enerji akışının kesintiye uğraması durumunda, petrolün varil başına fiyatının ilk aşamada 100 dolar sınırını geride bırakacağı belirtildi. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) içinde İran, günde 2.5 milyon varille ikinci sırada yer alıyor. ABD ve Batılı ülkelerin elinde halen 1 milyar 480 milyon varil stratejik rezerv bulunduğu, bunun İran'ın bir buçuk yılı aşkın bir sürelik üretimine karşılık geldiği ileri sürülürken OPEC ve Rusya'nın İran'ın devreden çıkması durumunda günde 2 milyon varil ek üretim ve ihracat yapabileceği de hesaplanıyor. Ancak bu acil çözümün dünya ekonomisinde daralmanın önüne geçemeyeceği vurgulandı. Uluslararası mali piyasa uzmanları, İran'ın Avro ile enerji satışı girişimlerini, her gün 2 milyar dolara yakın bir parasal sermaye girişiyle ayakta durabilen aşırı borçlu ABD ekonomisine ölümcül darbe olarak değerlendiriyor. ABD'nin bu nedenle İran'a da askeri güç kullanmak zorunda kalacağına büyük olasılık gözüyle bakılıyor
CUMHURİYET - 26 OCAK 2006 PERŞEMBE
