Doğalgaz ve petrol başta olmak üzere, enerji kaynakları açısından çok zengin bir ülke olan Rusya'nın yeniden eski günlerine dönmesine çalışan Putin , enerji güvenliğini ve Hazar Havzası kaynaklarını, ulusal güvenlik kapsamında ele alınca, kaçınılmaz olarak, enerjide planlı ve devletçi uygulamaları devreye soktu. Putin, etki alanı dahilinde gördüğü ülkelerde enerji alanında kontrol hisselerini ele geçirmeye, bu ülkelerin enerji politikalarında etkili olmaya başladı. Rus lider bir yandan da ''Şanghay İşbirliği'' çerçevesinde Çin ile ilişkilerini güçlendirdi.
Çin'in, önemli petrol ve doğalgaz rezervlerine sahip olan Güney Çin Denizi'nde aramalar yapması ve Ortadoğu petrollerine olan bağımlılığını mümkün olduğunca gidermeye çalışması da dikkat çeken gelişmeler olarak öne çıktı. Çin, Kazakistan'ın petrolüne, Türkmenistan ve Özbekistan'ın ise doğalgazına yöneldi. Zengin kömür rezervlerinin yanında, doğalgazda dışarıya daha az bağımlı olan Çin, enerjiyle ilgili büyük kuruluşları yapılandırırken de çok akıllı davrandı. Enerjide yüksek maliyetli ve riskli yatırımlar olan arama yatırımlarını yapabilmek için, kuruluşlarını dikey entegre kurumlar olarak kurdu. Bu kuruluşlar bu sayede, dağıtım ve satıştan kazandıkları parayla arama yatırımlarına kaynak aktarabildiler. Pekin yönetiminin, ABD'de satılan bir petrol şirketini almak istemesine, ABD yönetiminin karşı çıkması da, hem Çin'in gücünü göstermesi hem de ''liberalizm ve özelleştirme şampiyonu'' ABD'nin ekonomiye müdahalesi açısından dikkat çekiciydi.
Dünyanın merkezi konumundaki Avrasya'nın kilit ülkesi olmak, Türkiye'ye önemli risk ve tehditlerin yanında, büyük avantajlar da sağlayınca, değişen koşullara göre, yeni ittifaklar ve yeni ayrılıklar da gündeme geldi. Başımıza açtığı onca belaya ve Süleymaniye'de geçirdiği çuvala karşın kimilerinin hâlâ ''stratejik ortak'' olduğumuzu sandığı ABD, Türkiye'ye Montreux Boğazlar Sözleşmesi'ni gözden geçirmesi yönündeki baskılarını arttırdı. Bu sözleşmeye çok doğal ve haklı olarak kıskançlıkla sahip çıkan Türkiye'ye bu konuda destek Rusya'dan geldi.
CUMHURİYET - 1 ŞUBAT 2006 ÇARŞAMBA
