Rusya Başkanı Vladimir Putin’in Hamas liderlerini ziyaret için Moskova’ya daveti, Rusya’nın bölgede rol almaya hazırlanmasından ötürü ortaya çıkan siyasi bir taktikten, hususi hazırlanmış bir plandan başka bir şey olamaz.
Putin’in Hamas liderlerini davetini bazıları ancak Amerika ve Rusya’nın ortak tertibi olarak görüyorlar. Öyle ki Amerika, programını değiştirmemek için, Hamas’la direk müzakerelere girmeyi istemiyor ve herhangi bir aracıya ihtiyacı var. Ortadoğu için de Rusya’dan daha iyi, daha yakın ve daha büyük bir arabulucu olamazdı.
Rusya Bölgede Gerçekten Rol Almak İstiyor Olabilir
Rusya, uzun seneler bölgeden uzak kaldı. Hamas’ın siyasi tırmanışını ise geri dönmek için elverişli bir fırsat saydı. Bu dönüşün bazı sebepleri bulunmaktaydı: Bunlardan ilki düşman aracılığıyla Amerikalılar’ın canını sıkmak. İkincisi, İsrail ve Filistin arasında yıllardır durgun, barış sularını canlandırma girişiminde bulunmak.
Rusya durumu çok iyi idrak etti ve hemen harekete geçti. Çünkü Amerika bölgeyi tamamen ele geçirmek istediği için, biraz gecikseydi ayak basacak yer bulamayacaktı. Rusya, Washington’u rahatsız edici bu hareketleriyle birçok hesaplar yapıyor. Bunlardan bir tanesi de Amerika’nın bölgeyi kontrol etmesine verilen bir cevap.
Rusya’nın Bölgede Varlığı Amerika’nın Aczini Ortaya Koyuyor
Bazı analistlere göre; Rusya’nın girişim fırsatı bulması aynı zamanda Amerika’nın bölgedeki aczini, barış girişimlerindeki başarısızlığını ortaya koymaktadır. Rusya bu girişimiyle aynı zamanda Batıda yaşanan Hz. Muhammed(sav)’i kötüleyen karikatür krizinin yaşanmasından sonra Arap ve Müslümanlara yakın olduğu mesajı vermek istedi.
Vladimir Putin, zamanın Hamas’ın zamanı olduğunu hemen anladı ve kutuplaşmanın yaşandığı böyle bir dönemde Rusya’nın alabileceği rolü düşünmeye başladı. Ancak Putin’in Hamas liderlerini Rusya’ya davetinin, Amerika ve İsrail’in tepkisini çekeceği, bu davetin kendisine pahalıya malolacağı düşünülüyor.
Bununla beraber Putin’in en büyük bombası da artık Hamas’ı terörist görmediğini açıklaması oldu ki bu açıklama Batının Hamas Hareketi’ne bakışındaki kısmi değişikliği de ortaya koymaktadır.
Rusya’nın Daveti Amerika-Rusya Tertibinden Başka Bir Şey Olamaz!
Bir diğer kesime göre Putin’in daveti, Amerika ve Rusya’nın ortak tertibinden başka bir şey olamaz. Amerika programını değiştirmemek için Hamas’la direkt müzakerelerde bulunmayı istemiyor ve herhangi bir arabulucuya ihtiyacı var. Ortadoğu için de Rusya’dan daha iyi, daha yakın ve daha büyük bir arabulucu olamazdı. Rusya, Arap Devletleri’nin büyük çoğunluğuyla iyi ilişkiler kurmakta. Resulallah (sav)’in kötülenmesi meselesinde de olumlu bir tavır alarak, yapanları kınadı. Rusya’nın bu görüşe göre görevi, Hamas’ın söylevinde ve siyasi programında İsrail’i tanımasına yetecek kısmi değişimi sağlamak. Ancak bunda ne kadar başarılı olabilir kestirebilmek mümkün değil.
Rusya, belki de bu girişimi dolayısıyla hiçbir bedel ödemeyecek, ancak Hamas’la kurduğu iletişim hareketin akılcı bir siyaset izlediğini, ayrıca Hamas’ın yönetimi ele geçirdikten sonra, uluslararası ilişkileri genişleterek alternatifleri idrak ettiğini ortaya koymaktadır.
Putin’in sürprizi, zihinlere kısa süre önce Sovyetler Birliği’nin yaptıklarını getirdi. Moskova, Amerika ile soğuk savaş yaşadığı dönemde Fetih Hareketi’nin baş gözeticisi konumunu üstlenmişti. 1991 yılında Sovyetler Birliği’nin parçalanması, ardından da Arafat’ın Batılı devletlerle ilişkiler kurması Moskova’nın Ortadoğu’daki barış sürecindeki etkisini azaltmıştı. Öyle ki Rusya bölgede sadece sembol olarak kaldı.
Asr Dergisi, 12.02.2006, Tarık Dilvani
Arapça’dan çeviri: Defne Bayrak
