Bush'un nükleer silah sahibi olup da denetim dışı kalan Hindistan'a nükleer ambargoyu bitirmesi tartışma oluşturdu. Çin ve Avustralya, Bush'u eleştirdi. Pakistan, 'Bize de nükleer destek isteriz' diyor.
ABD Başkanı George W. Bush'un bol protestolu Asya turu sırasında nükleer silah sahibi Hindistan'a Nükleer Silahların Yayılmasını Engelleme Anlaşması'nı (NPT) imzalamadığı halde nükleer yakıt ve teknoloji temin etmenin yolunu açması büyük tartışma kopardı. Yeni Delhi'nin askeri nükleer tesislerini ayırıp, sadece sivil olanları BM denetimine açmasını öngören anlaşmaya Çin'den ve en büyük uranyum ihracatçılarından Avustralya'dan 'NPT delinmesin' uyarısı gelirken, Hindistan'ın düşman-kardeşi Pakistan 'Biz de isteriz' nakaratı tutturuyor. Anlaşmanın geçerli olması için son sözü söyleyecek Amerikan Kongre üyeleri ise 'Bu İran ve Kuzey Kore'nin nükleer programına karşı politikamız NPT'ye darbe olur' eleştirisi geldi.
Yeni Delhi 22 nükleer tesisten 14'ünün sivil, 8'inin askeri amaçlı olduğunu söylüyor. Hindistan sivil olanları denetime açtığında ABD'nin 30 yıllık nükleer ambargosundan kurtulacak. Hindistan'ın ardından dün akşamdan itibaren Bush'u ağırlamaya başlayan İslamabad'da da yetkililer, 'Aynı işbirliği bizimle de sağlansın' mesajı verdi. Ancak Amerikalı yetkililerin Hindistan gibi NPT'yi imzalamayan Pakistan'ı nükleer işbirliği için yeterince güvenli bulmadıkları belirtiliyor.
Sıkı müttefiki ABD'nin Hindistan'la anlaşmasını benimsemeyen Avustralya ise bu ülkeye ancak NPT'yi imzalarsa uranyum satabileceğini duyurdu. Nükleer güç Çin'in tutumu "İşbirliği uluslararası silahların yayılmasını önleme rejimine uygun olmalı" şeklindeydi. Bush'a tek destek veren Japonya oldu.
Anlaşmayla ilgili asıl fırtına ABD'de koptu. Wisconsin Nükleer Silahları Kontrol Projesi direktörü Gary Milhollin, Bush yönetiminin nükleer yayılmaya karşı çıkma konusunda güvenilirliğini yitirdiğini söyledi. Dış İlişkiler Konseyi'nden Ray Takeyh "İran'a ve uluslararası topluma nükleer yayılma konusunda ciddi olduğumuzu anlatamayız" derken, Temsilciler Meclisi'nin Cumhuriyetçi Başkanı Henry Hyde, "Anlaşmayı sıkı bir incelemeye tabi tutacağız" açıklaması yaptı.
RADİKAL 04.03.2006
