Irak savaşının mimarı neo con ideologlar özeleştiri yaptı. Fukuyama: Neo con'lar Leninistler gibi. Buckley: Irak başarısızlık oldu. Sullivan: Rezil olduk.
Irak işgalinin üç yıllık bilançosu on binlerce Iraklı ile yüzlerce ABD'linin ölümü, 200 milyar doların boşa akması ve ülkede iç savaş tehlikesi olurken, ABD'ye savaş fikrini satan yeni muhafazakârlar (neo cons) günah çıkarıyor: "Yanılmışız."
Çark edenler arasında, neo con yayın organı Weekly Standart'ın yayın yönetmeni William Kristol'ün hazırladığı 'Yeni Amerikan Yüzyılı Projesi' manifestosuna 1997'de imza atan önde gelen isimler var. Eski Pentagon başdanışmanı Richard Perle, dünyaca ünlü düşünür Francis Fukuyama ve ABD'nin Bağdat Büyükelçisi Zalmay Halilzad gibi... William Buckley'den Andrew Sullivan'a uzanan etkili Cumhuriyetçi köşe yazarı da artık bu telden çalıyor.
Manifesto, Soğuk Savaş sonrası 'Amerikan güvenliği, refahı ve değerleriyle dost bir uluslararası düzen' hedefliyordu. Bunun için savunma harcamalarının artırılması, ABD çıkarlarına karşı duran rejimlere meydan okunması, dünyaya özgürlük ve demokrasi yayılmasını öngörüyordu. Esin kaynaklarından biri, dünyanın liberal, serbest pazar demokrasisine gittiğini öne süren Fukuyama'nın 1992 tarihli kitabı 'Tarihin Sonu ve Kalan Son Adam'dı. Fukuyama, 'Amerika Kavşakta: Demokrasi, Güç ve Yeni Muhafazakâr Miras' adlı yeni kitabında ise bu mirasın tümüyle zehirlendiği yönünde günah çıkarırken, neo con hareketin ABD'yi getirdiği noktayı 'Leninizmin Bolşevik devrimine verdiği zarar'la karşılaştırıyor.
Halilzad da uyarıyor
Artık 'gerçekçi Wilsonculuk' adıyla bir tür 'neo realizm'i savunan Fukuyama, neo con'ların hatalarını şöyle sıralıyor: Eski tüfek Leninistler gibi güç ve iradenin doğru karışımıyla tarihi ileriye hareket ettirebileceklerini sanmaları, üstelik bunu aşamalı yapacak kadar sabır gösterememeleri, dünyanın tüm gücü tekeline almış bir Amerika'nın hayırsever hegemoni süreceğine güvenmesini beklemeleri, Irak gibi hiç tanımadıkları ülkelerde büyük çapta toplumsal mühendislik yapabileceklerine çocuklar gibi inanmaları...
Nitekim Bush yönetiminden manifestoyu imzalamış eski Savunma Bakan Yardımcısı Paul Wolfowitz, Perle, Başkan Yardımcısı Dick Cheney'nin sağkolu Lewis Libby gibi neo con'lar uzaklaştırıldı. Hâlâ Bağdat düğümüyle uğraşan Halilzad ise, bu hafta Irak işgalinin Pandora'nın kutusunu açtığını ve Irak'taki ateşin tüm Ortadoğu'yu sarabileceğini itiraf etti. Bir neo con sloganı olan 'dünyaya özgürlük yaymayı' dilinden düşürmeyen tek kişi kaldı, o da Başkan George W. Bush. Aydınların son açıklamaları şöyle:
Fukuyama: Bush yönetimi Irak işgaliyle kendi lanetini oluşturdu: Afganistan yerine Iraklıların çekim alanı ve operasyon üssü oldu. Üstelik ortalıkta vurulacak bol Amerikan hedefi var.
Buckley: Irak'ta amacın başarısızlığa uğradığından şüphe yok. 130 bin Amerikan askeri, Iraklıların düşmanlığıyla baş edemiyor. Farklı planlar yapılmalı. İşin özü, yenilginin kabul edilmesinde.
Sullivan: Dünya zorlu bir ders aldı ve bu ders, rezil olan birkaç siyasibilimciden çok, ölen on binlerce masum Iraklı açısından zordu. Doğru tepki, halkı yanlış yönlendirmeyi bırakıp utanç ve üzüntü duymaktır. (Independent)
RADİKAL 10.03.2006
