Savaş yorgunu Çeçenya'nın bin bir tehdit altında eğitim veren okulları gizemli bir hastalığın pençesine düştü. Başkent Grozni ve Urus Martan'da birkaç ay içinde boğaz ağrılarıyla kıvranıp duran, nefes alamayan, hafızasını yitiren, çığlık atan, halüsinasyon gören ve hastanelere kaldırılan öğrenci ve öğretmenlerin sayısı 93'e yükseldi.
Hastalık ilk kez 16 Aralık'ta Şelkovskoya'da birkaç çocuğun aniden gözlerinin kararıp yere yığılmasıyla ortaya çıktı. Ortak şikâyet nefes alamamaktı. Gizemli illete tatmin edici tanı konulamadı. Sağlık Bakanlığı, kimyasal ve radyasyon testlerinden zehirlenme sonucu çıkmadığını duyurdu. Resmi tanı, savaş ve aşırı stres yüklü şartlara bağlı 'kolektif histeri'. Bakan Yardımcısı Sultan Alimhaçiyev, "Çocuklar bombardımanlara, okul ve evlerin yandığına şahit oluyor. Anne-babaları, kardeşleri ve komşularını kaybediyor. Zehirlenme değil psikoz hali var" dedi. Direnişçi Çeçen gruplar ise Rus güçlerin okullarda sinir gazı kullandığını iddia etti.
Şelkovskoya köyündeki 2 No'lu Okul'un müdiresi Hazman Baçeyeva, yaşananları "Gerçek şu ki çocuklar tedaviye cevap vermiyor. Kimse kesin açıklama yapmıyor. O sabah çocuklar hastalanmadı. Teneffüse çıktığında sağlıklıydılar. Geri döndüklerinde yığıldılar" diye anlattı. Hastalığa 19 Aralık'ta yakalanan Dinara Damayeva "Boğazıma toz girdi, koridorda bir koku hissettim. Nefes alamıyordum" derken, bazı çocuklar hafızalarını yitirdikleri ve halüsinasyon gördüklerini aktardı.
'Kimyasal zehirlenme'
Öğrencilerden yedisinin kan tahlilinde zehir maddesi etilen glikol çıkmış. Ama doktorlar kimyasal kirliliğin yüksek olduğu Çeçenya'da bunun sürpriz olmadığı görüşünde. Şelkovskoya bölge yöneticisi Ruslan Kokanayev, "Bu toplumsal strese dayanıyorsa neden okul dışında görülmüyor" diye sordu. Velilerden Elim Nogamevzuyev'in iddiası ise şu: "Çok açık, bu kimyasal zehirlenme. Ruslar çocuklarımız üzerinde yeni kimyasal silahlar deniyor."
RADİKAL - 11 MART 2006 CUMARTESİ