Irak'ta 15 Aralık 2005'te yapılan seçime giren büyük grupların temsilcilerinin, Cumhurbaşkanı Celal Talabani başkanlığında yaptığı toplantıda, yeni kurulacak Irak hükümetinin de üzerinde görev yapacak bir ''Egemenlik Konseyi'' kurma kararı aldığı öğrenildi. Irak Anayasası'nda yer almamasına karşın böyle bir konseyin kurulmasının ardında ABD yönetiminin ''ipleri elden bırakmama'' niyetinin olduğu belirtildi.
Iraklı kaynaklardan edinilen bilgilere göre, üç gün önce Şii, Sünni ve Kürt grupların temsilcileri, Talabani başkanlığında bir araya geldi. Toplantıdan, ''yürütme organının üzerinde ve hükümeti her açıdan denetleme hakkını haiz'' bir Egemenlik Konseyi kurulması kararı çıktı.
Egemenlik Konseyi'nde, Irak'ta seçime katılan bütün gruplar temsil edilecek. İçinde, cumhurbaşkanı, başbakan ve meclis başkanının da bulunacağı Egemenlik Konseyi'nin 10 veya 15 kişiden oluşması öngörülüyor. Egemenlik Konseyi'nin içinde, Şii, Sünni ve Kürtlerin yanı sıra, Türkmenler, Asuriler ve Yezidiler de temsil edilecek.
Karar var düzenleme yok
Egemenlik Konseyi, hem iç politika hem de dış politika konularında stratejik kararlar alabilecek ve hükümetin yalnız başına hakeket etmesini kısıtlayabilecek. Başbakanın idari anlamda yetkilerini de düzenleyecek olan Egemenlik Konseyi'nde Şiilerin, Sünnilerin ve Kürtlerin veto hakkı olacak.
Iraklı liderlerin böyle bir karar almasına karşın, kararın uygulamasına ilişkin bir düzenleme yapılmadığı da öğrenildi. Düzenlemenin yapılıp yapılmayacağı veya ne zaman hangi koşullarda yapılacağı netleşmezken böyle bir konseyin kurulmasının, ''ABD'nin Irak üzerinde mutlak kontrolü'' anlamına geleceği belirtildi. Irak Anayasası'nda Egemenlik Konseyi kurulmasına ilişkin bir madde olmamasına karşın, Iraklı liderlerin böyle bir karar alma dayanağının ne olduğu sorusu yanıtsız kalırken konuya ilişkin bilgi veren kaynaklar, ''Bu konsey Irak'ta anayasayı, hükümeti, parlamentoyu bir kenara atıyor'' değerlendirmesini yaptılar.
Irak'ta işgalin hemen ardından, yine tüm dini ve etnik grupların temsil edildiği Geçici Yönetim Konseyi kurulmuştu. ABD, geçici yönetim konseyinde yer alacak üyeleri kendi belirlemişti. Ancak bu konsey, Irak yönetiminde çok fazla söz sahibi olamamıştı.
CUMHURİYET - 23 MART 2006 PERŞEMBE
