Dünya Bankası, Türkiye'deki okul sisteminin çok az öğrenciyi iyi eğittiğini, çoğunluğu ise başarısız kıldığını savunurken, ortaöğretimin aşamalı olarak zorunlu hale getirilmesi, ÖSS sisteminin de yeniden düzenlenmesi önerisinde bulundu.
Dünya Bankası, Türkiye'deki eğitim reformu için bir çalışma başlattı. Çalışmanın ilk aşamasında, Milli Eğitim Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, DPT ve Türkiye İstatistik Kurumu ile birlikte ortaöğretim ele alındı.
Çalışma kapsamında Dünya Bankası uzmanları, Türkiye'de ortaöğretim sisteminin mevcut durumu ve reform önerileri konusunda bir rapor hazırladı. Ortaöğretimde çeşitli sorunlar bulunduğu belirtilen raporda, mevcut duruma ilişkin şu tespitler yer aldı:
Uluslararası normlara ulaşamıyoruz
- Türkiye'de eğitim sisteminin yapısı ile ilgili uluslararası normlar yok,
- Türkiye, okul öncesi eğitimde geride kaldı. 3-5 yaş grubunda okullaşma oranı Fransa'da yüzde 100, Lüksemburg'da yüzde 95, Danimarka ve Japonya'da yüzde 80 ile 90 arasında, Yunanistan'da yüzde 70'in üzerinde, Bulgaristan'da yüzde 60, Fas'da yüzde 30-35 aralığında, Gürcistan ve Endonezya'da yüzde 20, Türkiye'de ise sadece yüzde 15 seviyesinde.
- 20-24 yaş grubunda ortaöğretim diplomasına sahip olanların yüzdesi 2005 yılı itibarıyle 15 AB ülkesinde yaklaşık yüzde 80. Bu oran Ankara'da 55, Kars'da da yüzde 35.
- Türk okul sistemi, çok az öğrenciyi iyi eğitiyor. Öğrencilerin çoğunu başarısız kılıyor.
- Türkiye'de meslek liseleri, çalışma piyasası ile ilgili hedeflerini gerçekleştiremiyor.
Türkiye'nin genel ortaöğretim okulları da eğitim hedeflerine ulaşmada başarılı değil.
ÖSS sınavına eleştiri
- Mevcut ÖSS sınavı, en yüksek bütünlük düzeyinde olmasına rağmen, eğitim sisteminde kaliteyi düşük tutuyor.
Bu sistem, 1 milyar YTL'yi eğitimden, sınav hazırlığına kaydırıyor, tek sınav tüm müfredatı kapsamayacağı için dengesizlik oluşturuyor, sınava hazırlık faaliyetleri gençlerin çok fazla zaman ve enerjisini alıyor. Mevcut sistem, uzman düşünüş, karmaşık iletişim ve problem çözmede ileri yetkinliklerin öğrenilmesini engelliyor, zengin ile yoksul arasındaki eşitsizliği büyütüyor. Müfredat reformlarına bağlı olmayan, sınav yeteneğini test eden ÖSS, eğitim sisteminde uyumsuzluk da oluşturuyor.
Öğretmenler desteklenmiyor
- Uygulanan sistem, öğretmenleri ve öğretmen kalitesini desteklemiyor. Öğrencinin öğrenme başarısının en önemli belirleyicisi olan öğretmen kalitesi için MEB ve YÖK, müfredata bağlı olan başlangıç öğretmen eğitimi için yeni modeller geliştiremiyor. Veliler ve öğrenciler de, ÖSS odaklı sistem nedeniyle, geleneksel öğretim modellerini sürdürmeleri için öğretmenlere baskı yapıyor.
- Okulların kaynak, yetki ve özerkliği yok. Ayrıca okullar, sonuçlardan sorumlu tutulmuyor.
- Kamu ve özel fonlar, bölgesel eşitliği desteklemiyor. Türkiye'de eğitime kamu daha az, özel daha çok harcıyor.
- Yaşam boyu öğrenmeye katılan yetişkinlerin yüzdesi 15 AB üyesi ülkede yüzde 12, Türkiye'de ise yüzde 2.
Türkiye’nin ihtiyaçları
Raporda, Türkiye'nin Avrupa ve dünya ile rekabet edebilmesi için çok daha fazla orta öğretim mezununa ihtiyacı olduğu bildirildi. AB'nin 2015'de, 22 yaşındaki gençlerin yüzde 85'inin orta öğretim diplomasına sahip olmasını hedeflediğine de dikkat çekildi. Dünya Bankası raporunda, normal devlet liselerine yapılan toplam harcamalara ailelerin yaklaşık yüzde 50 oranında katkıda bulunduğu da belirtildi. Meslek liselerine aile katkısının ise çok düşük olduğuna işaret edildi.
Türkiye'nin bir “Ulusal Eğitim Sektörü Stratejisi”ne ihtiyacı olduğu vurgulanan Dünya Bankası raporunda, “Türkiye'nin geleceği, çalışanlarının eğitimsel niteliklerine bağlıdır. Kalite anahtardır” denildi.
MİLLİ GAZETE 28.03.2006
Dünya Bankası, Türkiye'deki eğitim reformu için bir çalışma başlattı. Çalışmanın ilk aşamasında, Milli Eğitim Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, DPT ve Türkiye İstatistik Kurumu ile birlikte ortaöğretim ele alındı.
Çalışma kapsamında Dünya Bankası uzmanları, Türkiye'de ortaöğretim sisteminin mevcut durumu ve reform önerileri konusunda bir rapor hazırladı. Ortaöğretimde çeşitli sorunlar bulunduğu belirtilen raporda, mevcut duruma ilişkin şu tespitler yer aldı:
Uluslararası normlara ulaşamıyoruz
- Türkiye'de eğitim sisteminin yapısı ile ilgili uluslararası normlar yok,
- Türkiye, okul öncesi eğitimde geride kaldı. 3-5 yaş grubunda okullaşma oranı Fransa'da yüzde 100, Lüksemburg'da yüzde 95, Danimarka ve Japonya'da yüzde 80 ile 90 arasında, Yunanistan'da yüzde 70'in üzerinde, Bulgaristan'da yüzde 60, Fas'da yüzde 30-35 aralığında, Gürcistan ve Endonezya'da yüzde 20, Türkiye'de ise sadece yüzde 15 seviyesinde.
- 20-24 yaş grubunda ortaöğretim diplomasına sahip olanların yüzdesi 2005 yılı itibarıyle 15 AB ülkesinde yaklaşık yüzde 80. Bu oran Ankara'da 55, Kars'da da yüzde 35.
- Türk okul sistemi, çok az öğrenciyi iyi eğitiyor. Öğrencilerin çoğunu başarısız kılıyor.
- Türkiye'de meslek liseleri, çalışma piyasası ile ilgili hedeflerini gerçekleştiremiyor.
Türkiye'nin genel ortaöğretim okulları da eğitim hedeflerine ulaşmada başarılı değil.
ÖSS sınavına eleştiri
- Mevcut ÖSS sınavı, en yüksek bütünlük düzeyinde olmasına rağmen, eğitim sisteminde kaliteyi düşük tutuyor.
Bu sistem, 1 milyar YTL'yi eğitimden, sınav hazırlığına kaydırıyor, tek sınav tüm müfredatı kapsamayacağı için dengesizlik oluşturuyor, sınava hazırlık faaliyetleri gençlerin çok fazla zaman ve enerjisini alıyor. Mevcut sistem, uzman düşünüş, karmaşık iletişim ve problem çözmede ileri yetkinliklerin öğrenilmesini engelliyor, zengin ile yoksul arasındaki eşitsizliği büyütüyor. Müfredat reformlarına bağlı olmayan, sınav yeteneğini test eden ÖSS, eğitim sisteminde uyumsuzluk da oluşturuyor.
Öğretmenler desteklenmiyor
- Uygulanan sistem, öğretmenleri ve öğretmen kalitesini desteklemiyor. Öğrencinin öğrenme başarısının en önemli belirleyicisi olan öğretmen kalitesi için MEB ve YÖK, müfredata bağlı olan başlangıç öğretmen eğitimi için yeni modeller geliştiremiyor. Veliler ve öğrenciler de, ÖSS odaklı sistem nedeniyle, geleneksel öğretim modellerini sürdürmeleri için öğretmenlere baskı yapıyor.
- Okulların kaynak, yetki ve özerkliği yok. Ayrıca okullar, sonuçlardan sorumlu tutulmuyor.
- Kamu ve özel fonlar, bölgesel eşitliği desteklemiyor. Türkiye'de eğitime kamu daha az, özel daha çok harcıyor.
- Yaşam boyu öğrenmeye katılan yetişkinlerin yüzdesi 15 AB üyesi ülkede yüzde 12, Türkiye'de ise yüzde 2.
Türkiye’nin ihtiyaçları
Raporda, Türkiye'nin Avrupa ve dünya ile rekabet edebilmesi için çok daha fazla orta öğretim mezununa ihtiyacı olduğu bildirildi. AB'nin 2015'de, 22 yaşındaki gençlerin yüzde 85'inin orta öğretim diplomasına sahip olmasını hedeflediğine de dikkat çekildi. Dünya Bankası raporunda, normal devlet liselerine yapılan toplam harcamalara ailelerin yaklaşık yüzde 50 oranında katkıda bulunduğu da belirtildi. Meslek liselerine aile katkısının ise çok düşük olduğuna işaret edildi.
Türkiye'nin bir “Ulusal Eğitim Sektörü Stratejisi”ne ihtiyacı olduğu vurgulanan Dünya Bankası raporunda, “Türkiye'nin geleceği, çalışanlarının eğitimsel niteliklerine bağlıdır. Kalite anahtardır” denildi.
MİLLİ GAZETE 28.03.2006
