Sofya'da düzenlenen NATO-AB dışişleri bakanları toplantısında resmi gündemde olmasa da öne çıkan konu İran oldu. Rice, Tahran'a karşı ortak tavır alınması için müttefikleri ikna etmeye çalıştı.
BM Güvenlik Konseyi'nin Tahran'a uranyum zenginleştirmeyi durdurması çağrısındaki süre dolarken, Bulgar başkentinde başlayan NATO dışişleri bakanları toplantısının resmi gündeminde olmasa da en öne çıkan konusu, İran. Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed Baradey'in Konsey'e 'olumsuz' olması beklenen raporunu sunması arifesine denk gelen toplantılarda, ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice İran'a karşı ortak tavır için müttefiklere baskı yapıyor. Bugünkü toplantıya davet edilen Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un ise İran'la barışçı çözümün yanı sıra eski Sovyet cumhuriyetleri Ukrayna ile Gürcistan'ın NATO'ya üye alınmaması uyarısı yapması bekleniyor.
Rusya ile yeni kriz sinyali
NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer, "İran tartışmasında birinci kemanı NATO çalmıyor" esprisi yapsa da, konunun dün akşamki gayriresmi yemekte tartışıldığını belirtip "Kitle imha silahlarının yayılmasını durdurmak için elden geleni yapmak zorundayız" dedi. Resmi gündemde Ukrayna, Gürcistan, Arnavutluk, Hırvatistan ve Makedonya'nın üyelikleri de yer alırken, De Hoop Scheffer "Kasımda sinyal göndereceğiz. Ama nihai karar 2008'ten önce alınmaz" dedi. Bu durum yeni bir Kremlin-Batı krizine yorulurken, Rus Dışişleri "Moskova'nın çıkarlarını etkileyen ciddi bir askeri ve siyasi kayma olacağından, askeri imkânlarımızı yeniden yönlendirmemiz, askeri-sınai ilişkilerimizi yeniden düzenlememiz gerekir" açıklaması yaptı. Açıklamada, NATO üyeleri Bulgaristan ile Romanya'nın ABD'yle üs anlaşmaları da eleştirildi.
NATO'nun Afganistan'daki barış gücünü genişletmesi, Darfur bölgesindeki barış gücünü desteklemesi de görüşüldü.
İran'la iş yapanlar yanacak
ABD, İran'a karşı BM Güvenlik Konseyi yaptırımı için bastırırken, Temsilciler Meclisi, bu ülkeye dair daha sert yaptırımlar içeren bir yasa tasarısını kabul etti. 21'e karşı 397 oyla kabul edilen tasarı, İran'dan çok İran ile iş yapanları hedefliyor.
10 yıl önceki 'İran ve Libya'ya karşı önlemler yasası'nın yenilenmiş hali olan tasarı, İran'ın enerji sektörüne 20 milyon dolardan fazla yatırım yapan ülke, şirket ve kişilerin adlarının, resmi gazete anlamına gelen federal kayıtlarda yayımını ve bu ülkelere mali yardım yapılmamasını öngörüyor. İran'a kitle imha silahları üretiminde kullanılabilecek mal ve teknoloji satanlar da yaptırım kapsamında. Ayrıca Başkan'a, İran'da demokrasi yanlısı gruplara yardım yetkisi veriliyor. Tasarı kitle imha silahları programını çöpe atan Libya ile ilgili hükümleri hafifletiyor. Tasarının yasalaşması Senato ve Başkan'ın onayına bağlı.
Bush yönetimi, Cumhuriyetçilerin getirdiği tasarıya şu aşamada uluslararası çabalara zarar vereceği gerekçesiyle karşı çıkarken, Temsilciler Meclisi 'kraldan fazla kralcı' olmakla eleştirildi.
RADİKAL 28.04.2006
