Latin Amerika'nın doğalgaz zenginliğine rağmen en yoksul ülkesi olan Bolivya dünya çapında yankılanan bir ilke imza attı. Doğal kaynakların yabancı şirketler tarafından yağmalanmasına karşı verdiği savaşla sendika liderliğinden başkanlığı yükselen Evo Morales, enerji sektörünü devletleştirerek halkına vaadini tuttu.
Morales, önceki akşam yayımladığı 28 bin 701 no'lu kararnameyle, yabancı enerji şirketlerinin çıkardıkları doğalgaz ve petrolü, satış ve işlenmesi için devlete ait Yacimientos Petroliferos Fiscales Bolivianos (YPFB) şirketine devretme talimatı verdi.
Morales kararnamesinin ardından asker ve mühendisler ülkedeki 56 doğalgaz sahası, boru hattı ve rafineriye girerek kontrolü YPFB'nin devralmasını sağladı. Bolivyalılar kararnameyi sokaklarda kutlarken, şoke olan yatırımcı şirketler ve ülkeler tepkili.
Morales kararnamesinin ardından asker ve mühendisler ülkedeki 56 doğalgaz sahası, boru hattı ve rafineriye girerek kontrolü YPFB'nin devralmasını sağladı. Bolivyalılar kararnameyi sokaklarda kutlarken, şoke olan yatırımcı şirketler ve ülkeler tepkili.
Sabotaj uyarısı yaptı
Morales, kararnameyi güneydeki Tarija'da bulunan ve Brezilya devlet şirketi Petrobras'ın yönetimindeki San Alberto doğalgaz sahasında ilan etti. İşin doğalgazla sınırlı kalmayacağını "Devletleştirmeye doğalgaz ve petrol ile başlıyoruz, yarın dedelerimizin uğruna savaştığı maden, orman ve tüm kaynakları ekleyeceğiz" diye duyuran Bolivya lideri, 'vatanseverlere devletleştirmeyi sabote etmeye kalkacak firmalara karşı seferber olma' çağrısı yaptı. Ardından yüzlerce kişinin kararı kutladığı La Paz'a geçen Morales, burada "Bolivya'nın, doğal kaynaklarının kontrolünü yeniden eline aldığı o tarihsel an geldi. Yabancıların yağması bitti" mesajı verdi.
Brezilya darbe yedi
1 milyar 550 milyon metreküp rezervle Venezüella'dan sonra Güney Amerika'nın ikinci büyük doğalgaz kaynağına sahip ancak nüfusunun yüzde 70'i fakirlik sınırının altında yaşayan Bolivya, IMF baskısıyla 1990'larda enerji sektörünü özelleştirmişti. 1996'da doğalgazı işleten yabancı şirketler vergiden muaf tutulmuştu.
Devletleştirmenin ardından üretimin yüzde 25'ine hükmeden Repsol ile BG Group'un hisseleri borsada yüzde 3 değer kaybetti. Kabinesini acil toplayan Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva, diğer bölge liderleriyle telefonda görüştü. 1996'dan beri 3.5 milyar dolar yatırımla Bolivya doğalgazının yüzde 14'ünü kontrol eden Petroleo Brasileiro'nın başkanı Jose Sergio Gabrielli, "Morales'in dostça olmayan kararı tek taraflı" tepkisini gösterdi. İspanya Dışişleri kaygılarını açıklarken, AB, Bolivya'dan fazla doğalgaz almasa da yüksek fiyatların hassas piyasayı olumsuz etkileyeceğini kaydetti. Diğer şirketler 'bekle-gör' politikasını tercih etti. Exxon Mobil olayı 'yakın takibe' aldıklarını duyurdu.
1 milyar 550 milyon metreküp rezervle Venezüella'dan sonra Güney Amerika'nın ikinci büyük doğalgaz kaynağına sahip ancak nüfusunun yüzde 70'i fakirlik sınırının altında yaşayan Bolivya, IMF baskısıyla 1990'larda enerji sektörünü özelleştirmişti. 1996'da doğalgazı işleten yabancı şirketler vergiden muaf tutulmuştu.
Devletleştirmenin ardından üretimin yüzde 25'ine hükmeden Repsol ile BG Group'un hisseleri borsada yüzde 3 değer kaybetti. Kabinesini acil toplayan Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva, diğer bölge liderleriyle telefonda görüştü. 1996'dan beri 3.5 milyar dolar yatırımla Bolivya doğalgazının yüzde 14'ünü kontrol eden Petroleo Brasileiro'nın başkanı Jose Sergio Gabrielli, "Morales'in dostça olmayan kararı tek taraflı" tepkisini gösterdi. İspanya Dışişleri kaygılarını açıklarken, AB, Bolivya'dan fazla doğalgaz almasa da yüksek fiyatların hassas piyasayı olumsuz etkileyeceğini kaydetti. Diğer şirketler 'bekle-gör' politikasını tercih etti. Exxon Mobil olayı 'yakın takibe' aldıklarını duyurdu.
RADİKAL - 3 MAYIS 2006 ÇARŞAMBA
