ABD'de USA Today gazetesinin Ulusal Güvenlik Ajansı'nın (NSA) 200 milyon abonenin konuşmalarını telefon şirketlerinden alıp kayda geçirdiği haberi, aralıkta patlayan 'telekulak skandalı'yla popülaritesi dibe vuran Başkan George W. Bush'u zora soktu.
Önceki gün kısa bir açıklama yapan Bush, uygulamayı yalanlamaktan kaçınıp "Vatandaşların mahremiyeti titizlikle korunuyor. Masumların özel hayatını deşmiyoruz" dese de, Senato'daki Cumhuriyetçi ve Demokratlar soruşturma talep etti. Temsilciler Meclisi'nin 50 Demokrat üyesi, soruşturma için özel komite kurulmasını içeren mektubu Bush'a yolladı.
Skandal, üç büyük telefon şirketi AT&T, Verizon ve BellSouth'un, 11 Eylül sonrası abonelerinin kayıtlarını NSA'ya vermesini içeriyor. Mahkeme emri olmadan ABD vatandaşlarının sadece ülke dışı telefon ve e-posta iletişiminin izlendiği 'telekulak'tan daha geniş kapsamlı uygulamada, konuşmalar dinlenip kaydedilmiyor. Ama zaman ve yer gibi bilgiler, 'terör soruşturmasında kullanılmak' üzere veritabanında toplanıyor. Bir istihbaratçının 'dünyadaki en büyük veritabanı' dediği uygulama, 1934 tarihli haberleşme yasası telefon şirketlerinin kayıtlarını açıklamasını yasakladığından büyük tartışma kopardı. Demokrat Senatör Patrick Leahy, "Bana on milyonlarca Amerikalının, Kaide'yle bağı olduğunu mu söylüyorsunuz" çıkışı yaparken, Adalet Komitesi'nin Cumhuriyetçi Başkanı Senatör Arlen Specter, "Gerçeği öğrenmek için sonuna dek gideceğim" dedi.
Skandal, üç büyük telefon şirketi AT&T, Verizon ve BellSouth'un, 11 Eylül sonrası abonelerinin kayıtlarını NSA'ya vermesini içeriyor. Mahkeme emri olmadan ABD vatandaşlarının sadece ülke dışı telefon ve e-posta iletişiminin izlendiği 'telekulak'tan daha geniş kapsamlı uygulamada, konuşmalar dinlenip kaydedilmiyor. Ama zaman ve yer gibi bilgiler, 'terör soruşturmasında kullanılmak' üzere veritabanında toplanıyor. Bir istihbaratçının 'dünyadaki en büyük veritabanı' dediği uygulama, 1934 tarihli haberleşme yasası telefon şirketlerinin kayıtlarını açıklamasını yasakladığından büyük tartışma kopardı. Demokrat Senatör Patrick Leahy, "Bana on milyonlarca Amerikalının, Kaide'yle bağı olduğunu mu söylüyorsunuz" çıkışı yaparken, Adalet Komitesi'nin Cumhuriyetçi Başkanı Senatör Arlen Specter, "Gerçeği öğrenmek için sonuna dek gideceğim" dedi.
Hayden da zorlanacak
Bush'un, 'asker kökenli' itirazına karşın CIA'in başına atadığı general Michael Hayden'ın Senato onayı da güçleşti. Zira Ulusal İstihbarat Başkanlığı'nı yöneten John Negroponte'nin sağ kolu olan Hayden 'telekulak'ın mimarıydı.
Ancak Washington Post gazetesi ve ABC kanalı için yapılan anket halkın uygulamayı meşru bulduğunu gösterdi. Yüzde 63, 'uygulama kabul edilebilir', sadece yüzde 34 ise 'aramalarımın kaydı beni rahatsız eder' dedi.
RADİKAL - 13 MAYIS 2006 CUMARTESİ
