İMSAKGÜNEŞİŞRAKÖĞLEİKİNDİAKŞAMYATSI
06:0607:3908:2412:5315:3717:5619:24
Kabe

Kosova düğüm noktası

Dünya
|

Balkan Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Recep Mesut , bu yılın sonuna kadar nihai statüsü belirlenmesi gereken Kosova'ya

Balkan Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Recep Mesut , bu yılın sonuna kadar nihai statüsü belirlenmesi gereken Kosova'ya ilişkin Viyana görüşmelerinde, kesin bir sonuca ulaşılamadığıyla söze girerek dünyanın dikkatle izlediği bu çok kritik anlaşma konusunda, emsal oluşturacak bu çetrefil sorun üzerine, diplomatik bir çözüm bulmak ya da empoze etmek maksadı ile forum düzenlemediklerini açıkladı.

Sadece taraf, uzman görüşlerini dinlemeyi, akademisyenler ve kamuoyuna, konuyu özgür değerlendirmeleri için sunmayı amaçladıklarını söyledi.İbrahim Aslan 'ın sunuşu, bizim uzaktan savaş bitti algılaması içinde habersiz olduğumuz durumun, aradan geçen 7 yılın bir özeti sayılabilir..
* Balkanlar 5 asır Osmanlı- Türk yönetiminden sonra, günümüze kadar yaklaşık bir asırlık dönem içinde tam 5 kez kana bulandı.
* Kosova'da 25 yıldır güvenilir bir nüfus sayımı yapılabilmiş değil. Eylül ayında yapılmak istenen sayım için gereken 8 milyon Avro'yu uluslararası topluluk sağlamıyor. Seçimle birlikte sayımın da 2007'ye kayması bekleniyor. Tarihte vilayet olarak yüzölçümü 20-30 bin km2 olan Kosova'nın bugünkü yüzölçümü 10.884 km2. Tahmini 2-2.5 milyon nufusun yüzde 85'ini Arnavutlar, yüzde 8'ini Sırplar, kalan bölümünü Türk, Boşnak ve Romanlar oluşturuyorlar.

İşgal altında 7 yıl
* Kosova, 1999 yılında NATO güçlerinin duruma el koymalarıyla, askeri güçle gelen barışla birlikte, BM'nin 1244 sayılı kararıyla BM Kosova Geçici Yönetim Misyonu (UNMIK) tarafından, tam 7 yıldır yönetiliyor. Güvenlik, 38 ülkenin askerinden oluşan NATO komutasındaki barış gücü KFOR bünyesindeki UNMIK polisi ve Kosova polisi tarafından sağlanıyor. Öte yandan Kosovalıların geleceğin ordusu gözüyle baktıkları Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) mensuplarının oluşturdukları Kosova Muhafız Gücü (TMK), doğal afetlerde müdahaleye hazır durumda faaliyetlerini sürdürüyor.

* Aradan geçen 7 yılda 2 genel, 2 yerel seçim yapıldı. Anayasa çerçevesine dayanarak geçici özyönetim kurumları oluştu. Yapılması gerekenler takviminde sürekli sarkma yaşanıyor.

* Kosova'da barış için öngörülen standartların yerine getirilmesinde en büyük engeli ağır ekonomik koşullar oluşturuyor. Daha Miloşeviç yönetiminde çökmüş, teknolojiye ayak uyduramayan geçmişin en büyük istihdam kaynağı fabrikalar üretime açılabilmiş değil. UNMIK özelleştirmeleri ekonomide kıpırdanma getirmemiş. Doğum oranında AB'nin birincisi Kosova'da nüfusun yüzde 50'si 25 yaşın altında. İşsizlik oranı yüzde 60'ın üzerinde.

Sırbistan-Karadağ tarafını uluslararası forumda Belgrad Üniversitesi'nden Prof. Dr. İvo Viskoviç temsil etti. Aslında Miloşeviç karşıtlarının siyasi liderlerinden önemli bir isim, büyükelçi.Sırpların Kosova'nın geleceği hakkında kendilerinde söz söyleme hakkı gördüklerini anlatıyor. Kosova sorununun çözümünde değişik ülkelerin değişik çıkar çatışmalarının yaşandığını, ancak çözümde Arnavutlar ve Sırplar olarak iki grubun anlaşmasının ağırlık kazandığını vurguluyor.

Arnavutluk'tan Tiran Üniversitesi'nden Prof.Dr. Marenglen Verli , tarihte Kosova'nın Arnavutluk'un bir parçası olduğu, Arnavutluk topraklarının Avrupalıların barış anlaşması için bölündüğü anımsatması ile söze giriyor. Ancak 1913'te dökülen kanların tekrar dökülmemesi için 20. yüzyılın sonunda çizilen sınırları kabul ettiklerini söylüyor.

Arnavutluk Tiran Üniversitesi'nden Prof. Ferit Duka 'ya göre de Avrupa ile bağdaşmış bir Kosova için, nüfus çoğunluğunun, yani Arnavutların iradesi gerekiyor. Tetova-Makedonya See Üniversitesi'nden Doç.Dr. Veton Latifi , Kosova'daki gelişmelerin Makedonya siyasal partilerinin üzerindeki etkilerini araştırmış. Makedonya'nın daha önce çokkültürlülük ekseninde oluşmuş siyasi partiler yapılanmasının, Kosova'dan etkilendiğini, Makedonya'daki Arnavut partilerin oluşumunda, Kosovalı Arnavutların büyük rol oynadıklarını belirtiyor.

CUMHURİYET -8 HZİRAN 2006 PERŞEMBE
AKRA