ABD Başkanı George W. Bush, yıllık AB-ABD zirvesine, İran'a karşı Trans-Atlantik birliği mesajı vererek gitti. Ama Viyana'da kendisini esirlere işkenceyle Irak'ta sivil katliamlara tepkili bir Avrupa kamuoyu, Guantanamo'nun kapatılmasıyla CIA'in esir taşımayı durdurmasını isteyen AB liderliği ve yeni AB üyesi ülkelere vize uygulanmasına karşı misillime tehdidi savuran Avrupa Komisyonu bekliyordu.
Bush dün hareketi öncesi BM Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesi ile Almanya'nın sunduğu teşvik paketine dair Tahran'a şu uyarıyı yaptı: "Teklifimizin reddi, BM Güvenlik Konseyi'nin harekete geçmesi, uluslararası toplumca daha fazla tecrit olmakla ağırlaşan siyasi ve ekonomik yaptırımlarla sonuçlanır. Amerika ile ortakları birliktir." AB Yüksek Temsilcisi Javier Solana'nın 6 Haziran'da Tahran'da paketi sunarken, "Yanıt için son tarih 29 Haziran" dediği de öğrenildi.
AB Dönem Başkanı Avusturya'nın Başbakanı Wolfgang Schüssel ise, geçen hafta Guantanamo'nun kapatılması talebi ve CIA'in esir nakillerinde Avrupa hava sahasını kullanılmasına göz yumulamayacağı mesajını Bush'a bizzat ileteceğini belirtti. Schüssel, dün "Hukukun uygulanmadığı bir bölge olamaz. İnsanların kaçırılıp gizli gözaltı merkezlerine götürülmesine izin veremeyiz" dedi. Yine de sorunlar ikili ilişkilerde yoğunlaşıyor. Baş mevzu ABD'nin AB'nin eski 15 ülkesinin aksine yeni 10 üyesinin vatandaşlarına tam vize uygulaması. Bush geçen yıl bu çifte standarta son vereceğini vaat etse de, ABD, hâlâ eski üyelerden sadece Yunanlıları vizeyle alıyor, yeni üyelerden sadece Slovenleri vizesiz sokuyor. Avrupa Komisyonu, zirve öncesi bu uygulama karşısında, Amerikalı diplomat ve askeri yetkililere kısıtlama tehdidi savurdu. Ama ABD Kongresi vizeleri sıkılaştırmak isterken, AB'nin de tehdidini hayata geçirmesi zor.
AB Dönem Başkanı Avusturya'nın Başbakanı Wolfgang Schüssel ise, geçen hafta Guantanamo'nun kapatılması talebi ve CIA'in esir nakillerinde Avrupa hava sahasını kullanılmasına göz yumulamayacağı mesajını Bush'a bizzat ileteceğini belirtti. Schüssel, dün "Hukukun uygulanmadığı bir bölge olamaz. İnsanların kaçırılıp gizli gözaltı merkezlerine götürülmesine izin veremeyiz" dedi. Yine de sorunlar ikili ilişkilerde yoğunlaşıyor. Baş mevzu ABD'nin AB'nin eski 15 ülkesinin aksine yeni 10 üyesinin vatandaşlarına tam vize uygulaması. Bush geçen yıl bu çifte standarta son vereceğini vaat etse de, ABD, hâlâ eski üyelerden sadece Yunanlıları vizeyle alıyor, yeni üyelerden sadece Slovenleri vizesiz sokuyor. Avrupa Komisyonu, zirve öncesi bu uygulama karşısında, Amerikalı diplomat ve askeri yetkililere kısıtlama tehdidi savurdu. Ama ABD Kongresi vizeleri sıkılaştırmak isterken, AB'nin de tehdidini hayata geçirmesi zor.
Rusya'dan talepleri ortak
Zirvenin diğer gündem maddeleri ise şöyle: Rusya gibi petrol-gaz üreticilerinden enerji sağlama garantisi vermeleri ve boru hatlarını yabancı firmalara açmalarını isteyen ortak anlaşma. Telif haklarının korunması ve korsanla mücadele. Küresel ticaret görüşmelerinin başlatılması, bu çerçevede ABD'nin AB'den tarım sübvansiyonlarını azaltıp pazarlarını tarım ithalatına açmasını talep etmesi. Hava sektörünün geliştirilmesi için açık gökzüyü anlaşmasına varılması. ABD'nin Kyoto Sözleşmesi'ni uygulamasa da iki tarafın iklim değişikliği, temiz enerjiyi tartışacakları ortak panel oluşturması.
RADİKAL -21 HAZİRAN 2006 ÇARŞAMBA
