Kıbrıs'ta kilit sorunlardan biri olan mülkiyet konusunda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) Türkiye'ye açılan davaları KKTC'ye yönlendirmesi amacıyla kurulan Tazmin Komisyonu, ilk kararlarını açıkladı. Üç Rum'dan ikisine mal iadesi, birine tazminat ödenmesi mutabakatlarını, AİHM'nin iç hukuk yolu oluşturulduğuna kanıt kabul etmesi umuluyor. Kararlar, AİHM'nin komisyonun fiili işlerlik kazandığının ispatlanması için tanıdığı altı aylık sürenin dolmasına bir gün kala çıktı.
Rumlardan yoğun ilgi gören komisyon, 16 Rum'un kuzeyde kalan eski malları için başvurularını işleme koyup üçünü sonuçlandırdı. Mahkemeye gerek kalmadan anlaşma imzalanıp mutakata varıldı. Buna göre Tatlısu'daki arazilerle ilgili başvurularda, KKTC vatandaşlarınca kullanılmadıkları ve iadeleri kamu çıkarına zarar vermediği için hemen iade kapsamına giren mallar adı açıklanmayan iki Rum'a verilecek. Adı açıklanmayan üçüncü Rum'a ödenecek tazminat ise açıklanmadı. Devlet adına İçişleri'nin tazminatı ödemesiyle Rum'un mülkiyet hakkı ortadan kalkacak.
Arestis'e 460 bin KL
Titiana Loizidu davasından sonra mülkiyet sorununun kilit davalarından olan AİHM gündemindeki Mira İksenidis Arestis davasıyla ilgili de komisyon karar verdi. Kapalı Maraş bölgesindeki malı için tazminat talebiyle AİHM'ye başvuran Arestis'e, 220 bini mal karşılığı, 240 bini de gelir kaybı olmak üzere 460 bin Kıbrıs Lirası (1 milyon 610 bin YTL) tazminat önerildi. Arestis'in avukatına gönderilen yazılı öneride, iade talebinin komisyonun kurulmasına temel olan 'taşınmaz malların tazmini, takası ve iadesi yasası' uyarınca çözümden sonra karşılanabileceği belirtildi. Arestis, öneriye henüz yanıt vermedi. 22 Aralık 2005 tarihli kararında Arestis'in 'mülkiyet ve özel hayatla ilgili haklarının çiğnendiğine' hükmeden AİHM, tazmin komisyonu kurulması için 22 Mart, komisyonun etkin çalışması içinse bugüne dek süre tanımıştı.
AİHM'nin iki seçeneği
Ankara, komisyondaki Rum başvurularına dair hafta içinde AİHM'yi bilgilendirecek. AİHM' nin buna dayanıp gelecek aylarda Arestis davasında yeni karar açıklaması bekleniyor. İki olasılık var: Ya AİHM komisyon çalışmalarını tatmin edici bulup Rum başvuruları için etkin iç hukuk yolu oluşturduğuna karar verecek. Böylece AİHM gerek Arestis, gerek askıdaki 1400 Rum başvurusunu komisyona yöneltecek. Rumlar, ancak komisyon kararından memnun olmazsa AİHM'ye gidebilecek. Ya da AİHM, komisyonun işlerlik kazanamadığına hükmederse Arestis'e ödenecek tazminatı yıl sonu açıklayacak. Arestis, masraflar dahil 2 milyon avro istiyor. Loizidu'nun 1996'da AİHM'ye açtığı dava sonucu, Ankara 2003'te bir kereye mahsus Loizidu'ya 1 milyon avroyu aşkın tazminat ödemişti.
KKTC Doğu Akdeniz Üniversitesi'nden Doç. Kudret Özersay da süreci şöyle yorumladı: "AİHM, Türkiye'nin açıklamalarını dinleyecek ama bence hemen karar vermeyecek. Komisyonun nasıl işlediğine bir süre daha bakacak ve bu sürede başvuruları askıya alacak. AİHM'nin, komisyonun işlediğine dair net karar alabilmesi için daha zamana ihtiyacı var ama komisyonun kendisine yapılan başvuruları karara bağlamaya başlaması, Türkiye lehinedir."
RADİKAL - 22 HAZİRAN 2006 PERŞEMBE
Rumlardan yoğun ilgi gören komisyon, 16 Rum'un kuzeyde kalan eski malları için başvurularını işleme koyup üçünü sonuçlandırdı. Mahkemeye gerek kalmadan anlaşma imzalanıp mutakata varıldı. Buna göre Tatlısu'daki arazilerle ilgili başvurularda, KKTC vatandaşlarınca kullanılmadıkları ve iadeleri kamu çıkarına zarar vermediği için hemen iade kapsamına giren mallar adı açıklanmayan iki Rum'a verilecek. Adı açıklanmayan üçüncü Rum'a ödenecek tazminat ise açıklanmadı. Devlet adına İçişleri'nin tazminatı ödemesiyle Rum'un mülkiyet hakkı ortadan kalkacak.
Arestis'e 460 bin KL
Titiana Loizidu davasından sonra mülkiyet sorununun kilit davalarından olan AİHM gündemindeki Mira İksenidis Arestis davasıyla ilgili de komisyon karar verdi. Kapalı Maraş bölgesindeki malı için tazminat talebiyle AİHM'ye başvuran Arestis'e, 220 bini mal karşılığı, 240 bini de gelir kaybı olmak üzere 460 bin Kıbrıs Lirası (1 milyon 610 bin YTL) tazminat önerildi. Arestis'in avukatına gönderilen yazılı öneride, iade talebinin komisyonun kurulmasına temel olan 'taşınmaz malların tazmini, takası ve iadesi yasası' uyarınca çözümden sonra karşılanabileceği belirtildi. Arestis, öneriye henüz yanıt vermedi. 22 Aralık 2005 tarihli kararında Arestis'in 'mülkiyet ve özel hayatla ilgili haklarının çiğnendiğine' hükmeden AİHM, tazmin komisyonu kurulması için 22 Mart, komisyonun etkin çalışması içinse bugüne dek süre tanımıştı.
AİHM'nin iki seçeneği
Ankara, komisyondaki Rum başvurularına dair hafta içinde AİHM'yi bilgilendirecek. AİHM' nin buna dayanıp gelecek aylarda Arestis davasında yeni karar açıklaması bekleniyor. İki olasılık var: Ya AİHM komisyon çalışmalarını tatmin edici bulup Rum başvuruları için etkin iç hukuk yolu oluşturduğuna karar verecek. Böylece AİHM gerek Arestis, gerek askıdaki 1400 Rum başvurusunu komisyona yöneltecek. Rumlar, ancak komisyon kararından memnun olmazsa AİHM'ye gidebilecek. Ya da AİHM, komisyonun işlerlik kazanamadığına hükmederse Arestis'e ödenecek tazminatı yıl sonu açıklayacak. Arestis, masraflar dahil 2 milyon avro istiyor. Loizidu'nun 1996'da AİHM'ye açtığı dava sonucu, Ankara 2003'te bir kereye mahsus Loizidu'ya 1 milyon avroyu aşkın tazminat ödemişti.
KKTC Doğu Akdeniz Üniversitesi'nden Doç. Kudret Özersay da süreci şöyle yorumladı: "AİHM, Türkiye'nin açıklamalarını dinleyecek ama bence hemen karar vermeyecek. Komisyonun nasıl işlediğine bir süre daha bakacak ve bu sürede başvuruları askıya alacak. AİHM'nin, komisyonun işlediğine dair net karar alabilmesi için daha zamana ihtiyacı var ama komisyonun kendisine yapılan başvuruları karara bağlamaya başlaması, Türkiye lehinedir."
RADİKAL - 22 HAZİRAN 2006 PERŞEMBE
