ABD yargısının Guantanamo'daki askeri mahkemeyi yasadışı ilan etmesiyle sarsılan Bush, kongreden esirler için yasa çıkartacak.
Amerika'da yüksek mahkemenin işkenceler ve sert sorgu teknikleriyle dünyanın tepkisini çeken 'Gitmo' adı takılan Guantanamo Üssü'nde kurulu askeri mahkemeyi 'yasadışı' ilan eden kararı, Bush yönetimi için darbe oldu. Ancak hiçbir yasal hakları tanınmadan 4.5 yıldır bu üste tutulan 450'yi aşkın esir için bu karar özgürlüğün ya da yargılanmanın yakın olduğu anlamına gelmiyor.
Yüksek mahkeme, Yemenli Salim Ahmed Hamdan'ın başvurusu üzerine, üçe karşı beş oyla 'Gitmo'daki askeri mahkemenin yasal temele dayanmaksızın her türlü hukuku çiğneyip kurulduğunu belirterek, Başkan George W. Bush'un yetkilerini aştığına hükmetmişti. Kararda Bush'un 'terörle mücadelede' başkomutan sıfatıyla kurdurduğu askeri mahkemenin Amerikan yasaları ve Cenevre sözleşmelerine aykırı olduğu vurgulanmıştı.
İnsan hakları örgütleri dün kararı memnuniyetle karşıladı. Amerikan Sivil Özgürlükler Örgütü'nün (ACLU) başkanı Anthony Romero, "Karar, hukuk devletinin zaferi. Beyaz Saray'ın alameti farikası haline gelen iktidar suiistimalinin sonuna yaklaştığımızı gösteriyor" derken, Anayasal Haklar Örgütü yöneticisi Michael Ratner, "Bush artık hukuk maskesinin ardına gizlenemez. İnsanlara insanca muamele edilmeli" yorumu yaptı. Gitmo'yu 'ABD yönetiminin insan hakları ve özgürlüklere ihaneti' diye niteleyen Avrupa Konseyi Genel Sekerteri Terry Davis, karar için "İkiyüzlülük ve yanlışlık kampanyasına karşı adaletin zaferi" dedi.
'Esirlerin durumu düzelebilir'
Ancak kararın esirlere etkisi sınırlı olacak. Karar üssün kapatılmasını içermiyor. Dolayısıyla Kongre'nin bu mahkemelere 'yasal kılıf bulmasının' yolunu açıyor. 2002'de açılan ve 460 kadar esirin tutulduğu Gitmo'daki askeri mahkeme, sadece 10 zanlıyla ilgili davaları görmeye başladı. Askeri mahkeme, zanlıların aleyhlerindeki delilleri dahi görmesine ya da duruşmalara katılmasına geçit vermezken, yüksek mahkeme kararıyla bu konularda iyileşmeler bekleniyor. Karar zanlıların Amerikan federal mahkemelerine başvurabilmesinin yolunu açsa da bunun nasıl hayata geçirileceği meçhul.
Bush da kararı sonrası askeri mahkemenin bulgularını ciddiye aldıklarını söyleyip, bu konuda hukuki çerçeve hazırlamak üzere Kongre'ye başvuracaklarını belirtti. Cumhuriyetçiler de harekete geçti. Senato çoğunluk lideri Bill Frist, askeri mahkemeleri yasallaştıracak tasarıyı eylülde sunacaklarını kaydedip, "Amerika'yı güvenli kılmak için askeri komisyonlarda yargılamalıyız, sivil mahkemelerde değil" çıkışı yaptı.
RADİKAL 01.07.2006
