Elektrik kriziyle gözler otoprodüktörlere çevrilirken elektrik piyasasında çifte standart uygulandığı ortaya çıktı.
Otoprodüktörler, 3.5 yıldır doğalgazın fiyatında yüzde 60 artış olmasına karşın aynı fiyattan elektrik satarken yap - işlet (Yİ) ve yap-işlet-devret (YİD) santrallarının doğalgaz zamlarını elektrik fiyatına aynen yansıttığı bildirildi. Bu nedenle ülke üretiminin üçte birinin pahalı tarifeden geldiği ve ortalama fiyatı yükselttiği belirlendi.
Hafta sonunda 13 saate varan elektrik kesintisi olmasının ardından, saat 22.00'den sonra indirimli tarife nedeniyle elektrik vermeyen otoprodüktör lisansı sahibi santrallar eleştiri hedefi oldu. Doğalgazdan elektrik üreten otoprodüktörler de indirimsiz tarifenin bile maliyetlerinin altında kaldığını belirterek üretimi bırakacaklarını açıkladılar. 119.80 YKr'den sanayiye elektrik veren otoprodüktörlerin, doğalgaz alışının 90 YKr'yi aştığı belirtildi.
Buna karşın, Yİ ve YİD'lerin elektrik satış fiyatına, doğalgaz zamlarını aynen yansıttığı bildirildi. Buna göre, devletin yüzde 85 alım ve fiyat garantisi verdiği Yİ ve YİD santralları, doğalgazdan elektrik üretirken doğalgaza yapılan tüm zamları eşzamanlı olarak elektrik fiyatına yansıttılar.Devlet de bu fiyattan zorunlu olarak elektrik almaya devam etti. Otoprodüktörlerse sözleşmelerinde bu düzenleme olmadığı için doğalgaz zamlarını kendi maliyetlerine eklemek durumunda kaldı. Bu nedenle gelinen noktada, otoprodüktörlerle Enerji Bakanlığı arasında ipler kopma noktasına geldi.
Aradaki fark, üretim payı dengeleri nedeniyle yurttaşa pahalı tarifeden elektrik arzına da neden oldu. 2006 yılının ilk altı ayında toplam elektrik üretiminin yüzde 24'ü Yİ santrallarından, yüzde 8.9'u da YİD santrallarından geldi. Pahalı tarifeden satış yapan bu santraların üretimiyle ülke üretiminin üçte biri karşılandığı için ortalama elektrik fiyatı da yükseldi. Otoprodüktörlerin üretimdeki payı ise yüzde 9.6'da kaldı.
CUMHURİYET 05.07.2006
