Dolar kurunun son iki ayda 1.30 YTL'den 1.60 YTL'ye dayanması, Türkiye ekonomisinin temel dengelerini de altüst etti.
Merkez Bankası'nın ''enflasyondaki artış eğiliminin temmuzda da sürdüğü'' öngörüsüyle, 25 Haziran'ın ardından önceki gün kısa vadeli faizleri tekrar arttırması da makro hedefleri rayına oturtmaya yetmedi.
2004 sonunda yüzde 18 olan faizler Durmuş Yılmaz 'ın başkanlığa gelmesinin ardından ''alelacele'' 0.25 puan indirilerek yüzde 13.25'e çekildi. Mayıs ayı ile birlikte YTL'den kaçışın hızlanmasıyla Merkez Bankası faizleri haziranda yaptığı iki ''şok'' arttırımla yüzde 17.25'e kadar çıkardı. Son olarak da 20 Temmuz'da bu oran enflasyon konusundaki endişelerin sürdüğü gerekçesiyle 17.50'ye yükseltildi.
• Mayıs ayı başında 1.30 YTL seviyesinde olan dolar kuru haziranda 1.70'e kadar dayanırken, Merkez'in radikal kararlarına karşın ancak 1.55 YTL'ye kadar gerileyebildi.
• Artan faiz oranlarıyla birlikte bankalar da kredi musluklarını kısarak, daha kârlı olmaya başlayan devlet kâğıtlarına yöneldi. Özellikle konut kredilerinde maliyetler aylık faiz oranının yüzde 1.06'dan, yüzde 2'nin de üzerine çıkmasıyla iki ayda ikiye katlandı.
• Yıl sonu için yüzde 5 olarak açıklanan enflasyon hedefi, yılın henüz 5 ayı geri bırakılmışken aşıldı. Mayısta yüzde 9.9'a çıkan TÜFE, haziranda ise yüzde 10.1 ile tekrar çift haneye ulaştı. mayısta yüzde 7.7 olan yıllık ÜFE'de haziranda yüzde 12.5 oldu.
• Söz konusu süreçte en kârlı çıkan kesimlerden biri ihracatçılar oldu. YTL'nin değerindeki hızlı değer kaybıyla birlikte haziran ayında 7.6 milyar dolarlık ihracatla, dışsatımda tüm zamanların rekoru kırıldı. Yıllık ihracat da geçen ay ilk kez 78 milyar doları geçti.
• Özellikle yabancıların YTL yatırım araçlarından kaçması ve dolara yönelmesiyle döviz piyasasında günlük ortalama 3-4 milyar dolar arası olan işlem hacmi mayısla birlikte 5 milyar doları aştı.
• Dalgalanmanın en büyük faturası ise Türkiye'nin dış borcunda görüldü. YTL'nin yüzde 20 erimesi, Türkiye'nin dövize endeksli dış borcunu yaklaşık 34 milyar dolar arttırdı.
• Son iki aylık süreçte dünya petrol fiyatları 70-75 dolar arasında seyretmesine karşın, Türkiye'de akaryakıta yapılan art arda zamlarla, benzinin litre fiyatı 3 YTL'yi de geçti.
CUMHURİYET 22.07.2006
