İMSAKGÜNEŞİŞRAKÖĞLEİKİNDİAKŞAMYATSI
06:0607:3908:2412:5315:3717:5619:24
Kabe

ABD'nin imparatorluk özlemi

Dünya
|

Güçlü Amerikan çevrelerinin değişmesini istediği Ortadoğu sınırlarına ilişkin harita ve onun düşündürdüğü nedenler ne sıradan, ne yeni, ne de rastlantı sonucudur.

Güçlü Amerikan çevrelerinin değişmesini istediği Ortadoğu sınırlarına ilişkin harita ve onun düşündürdüğü nedenler ne sıradan, ne yeni, ne de rastlantı sonucudur.

Ülkeleri ve ulusal bütünlükleri bölmekte, din mezheplerine bile ayrı devletler kurdurmakta, böylece kendine bölgesel çapta bile rakip tanımazken, siyasetinin bir uygulama aracı olarak kullanmayı tasarladıklarının sınırlarını büyütmektedir.

ABD 21'inci yüzyılın bu ilk döneminde küresel savaşı ve onun hizmetinde bir diplomasi anlayışını çağımızın başat gerçeği durumuna sokmuştur. Ülkemizin okuyucuyu uyutan, dikkatini saptıran ve onu yanlış ya da eksik bilgilendiren tekelci yapıdaki iletişim organlarının kendi sayfalarına taşımadıkları bu gerçek ve onun parçası olan yeni Ortadoğu haritası, kimi Türkiye düşmanlarınca ve bölüşümden vurgun umanlarca coşkuyla karşılandı.

Söz konusu dergi yazısına imza koyan Ralph Peters adlı biri varsa da, Amerika'ya özgü bir imparatorluk özlemi ve onun parçası olarak özellikle önemli hammadde kaynaklarının bulunduğu yörelerde haritanın dış merkezlerin çıkarları doğrultusunda değişmesi düşüncesi Amerikan siyaset ve iş adamlarının düşü olmuştur. Bu denli genişleme isteği ABD tarihinin başından beri bir tutkuydu. Bunu önemli ölçüde gerçekleştirmiştir de.

Günümüzde bu kez yeni bölgelerde salt egemenliğini arıyor. Gene Amerikan yazarı J.B. Foster bu küresel arayışa eleştirici gözle ''Çıplak Emperyalizm'' diyor. Aylık ''Atlantic'' dergisinin yazarlarından Robert Kaplan 2005'te basılan ''Yayılımcı Homurdanma'' adlı kitabında açıkça şunu yazıyor:

''Amerikan askeri gücü tüm küreyi ele geçirdi; yeryüzünün en uzak köşelerini birlikleriyle sel gibi basması bir anlık olaydır.''

Bu çerçevede Ralph Peters adı da bir kalemdir yalnızca. Ama bu genel çerçeveyi, yani genel özlemi dile getiren bir kalem olduğundan ötürü önemlidir. Ayrıca, görevi ve başka yazdıklarıyla da dikkat edilmesi gereken biri.

Ralph Peters kim?

Öyleyse, kim bu yazar? Yazıya imza koyan kişinin yaşamı boyunca işi ve uğraşı askeri gizli araştırmaydı. Dikkat edilmesi gereken bir nokta da şu ki, dergideki yazıda basılan harita 10 Temmuz 2006'da, yani birkaç hafta önce, satışa çıkan ''Savaşımı Hiç Bırakma'' başlıklı kitabında da yayımlanmıştır. Bir maden işçisinin oğludur; babası ticareti denemişse de başarısız olmuştur. Kendi orduya rütbesiz asker olarak yazılmış ve hemen Almanya'da görevlendirilerek orada on yıl askeri açıdan bilgi toplama işi yapmıştır.

Almanya'dan dönüşünde Subay Aday Okulu'na yazılmış, oradan ABD Kara Harp ve Kurmay kolejlerinde eğitim görmüştür. Yarbay rütbesiyle son görevi Askeri Haber Alma Başkan Yardımcılığı Dairesi'ydi. 1998'de emekli olmuş, Amerikan siyaseti üstüne dört kitap yayımlamış, ayrıca 16 tane de roman yazmıştır. Romanlarının altısında Owen Parry adını kullanmıştır. Askeri dergilere sürekli yazı verir. Amerikan siyasetine ilişkin kitaplarından biri, ülkesinin geleceğe egemen olma çabasında başarı derecesi üstünedir.

''Bağdat'tan Sonra'' başlıklı eseri kendi deyimiyle ''post-modern savaş ve barış'' konularını ele almaktadır. Bir ötekisi, ''terör'' bir yana, değişen dünyada yeni Amerikan stratejisi üstüne eğiliyor. Kitaplarının tümünün ekseni savaştır. Aynı konuya eğilen başyapıtlar içinde ''Savaş Sanatı'' nın yazarı Sun Tzu 'nun ve ''diplomasiyi de savaşın bir biçimi'' olarak gören Carl von Clausewitz 'in hayranlarındandır.

ABD'nin genel genişleme ufuklarına dönelim. Robert Kaplan, Britanya emperyalizminin ozanı Rudyard Kipling' in ABD'nin 1898'de İspanya ile savaş sonunda Filipinler'i işgal edişini ''Beyaz Adamın Sorumluluğu'' başlıklı dizelerine gönderme yaparak Amerikan askeri çevrelerinin küreyi kendi komutasında beş birleşmiş bölgeye ayıran haritalarını onaylamakta, bunu Hitler 'i etkileyen Nazi kara jeopolitiği kuramcısı Karl Haushofer 'in haritasına benzeterek şu yargıya varmaktadır:

''İkinci Dünya Savaşı'nda bir küre imparatorluğu kurmak isteyen Almanya'yı dize getiren ABD, kendi imparatorluğu için neler gerekiyorsa onları bugün ele geçirmiş durumdadır.''

CUMHURİYET -7 AĞUSTOS 2006 PAZARTESİ
AKRA