Türkiye'de 2 milyon 436 bin kayıtlı işsiz bulunurken, kaynakları 21.2 milyar YTL'ye ulaşan İşsizlik Sigortası Fonu'ndan aylık alanların sayısının 99 bin 664 kişide kalması kafa karıştırıyor. İşçi, işveren ve devletin her ay 213 milyon YTL prim yatırmasına karşın, fondan işsizlere yapılan aylık ödeme 31 milyon YTL'de kalıyor. Fon ayrıca her ay 250 milyon YTL dolayında ise faiz geliri elde ediyor.
Türkiye İş Kurumu (İş-Kur) tarafından yönetilen İşsizlik Sigortası Fonu'nda temmuz sonu itibarıyla, toplam 21 milyar 226 milyon YTL para birikti. Bu paranın 6.7 milyarı işçi ve işverenden her ay kesilen primlerden, 2.3 milyarı da kanun uyarınca devletin fona yaptığı katkıdan oluşuyor.
Cezalar da etkiliyor
2000 yılında kurulan fonda toplanan primlerin nemalandırılması sonucu bugüne kadar 13 milyar YTL faiz geliri elde edildi. Böylece, idari para cezalarıyla birlikte fonun toplam gelirleri 22 milyar 254 milyon YTL'ye ulaştı.
Buna karşılık fondan bugüne kadar yapılan harcamaların toplamı 1 milyar 28 milyon YTL'de kaldı. Bu paranın 987.5 milyon YTL'si işsizlere yapılan işsizlik ödemeleri ve yeni meslek edinmeleri için gerçekleştirilen eğitim harcamalarından oluştu.
Ücret Garanti Fonu sistemi çerçevesinde, kapanan işyerlerinde ücret alacakları kalan kişilere ise 4.3 milyon YTL ödendi. Geri kalan 35 milyon YTL'lik bölüm ise, hükümetin bu yıl uygulamaya koyduğu, 1 Ocak 2006 tarihinden sonra ihraç edilen devlet iç borçlanma senetlerinden stopaj alınması uygulaması kapsamında devlete vergi olarak geri döndü.
Fon için her ay işçilerin prime esas kazançları üzerinden yüzde 2 oranında işveren, yüzde 1 oranında sigortalı payı kesiliyor ve Hazine tarafından da yüzde 1 oranında devlet payı ödeniyor.
Buna karşılık fondan bugüne kadar yapılan harcamaların toplamı 1 milyar 28 milyon YTL'de kaldı. Bu paranın 987.5 milyon YTL'si işsizlere yapılan işsizlik ödemeleri ve yeni meslek edinmeleri için gerçekleştirilen eğitim harcamalarından oluştu.
Ücret Garanti Fonu sistemi çerçevesinde, kapanan işyerlerinde ücret alacakları kalan kişilere ise 4.3 milyon YTL ödendi. Geri kalan 35 milyon YTL'lik bölüm ise, hükümetin bu yıl uygulamaya koyduğu, 1 Ocak 2006 tarihinden sonra ihraç edilen devlet iç borçlanma senetlerinden stopaj alınması uygulaması kapsamında devlete vergi olarak geri döndü.
Fon için her ay işçilerin prime esas kazançları üzerinden yüzde 2 oranında işveren, yüzde 1 oranında sigortalı payı kesiliyor ve Hazine tarafından da yüzde 1 oranında devlet payı ödeniyor.
Yararlanma koşulu ağır
İşsiz kalan bir işçinin İşsizlik Fonu'ndan yararlanabilmesi için son üç yıl içerisinde en az 600 gün prim ödeyerek, son 120 gün kesintisiz çalışmış olması ve kendi istek ve kusuru dışında işini kaybetmiş olması gerekiyor. Bu koşulları yerine getiren kişiye ise en fazla altı ay süreyle işsizlik yardımı yapılıyor. Ancak, son üç yılda 900 gün prim ödeyenlere sekiz ay, 1080 gün prim ödeyenlere ise 10 ay işsizlik parası ödeniyor.
Büyük haksızlıklardan biri de, işsizlik yardımının net asgari ücretle sınırlandırılması oluşturuyor. Bir başka anlatımla, aylık 1500 YTL üzerinden işçi ve işveren payı olarak ayda 45 YTL ödeyen de aynı miktarda işsizlik yardımı alıyor, 750 YTL aylık brüt kazanç üzerinden 22.5 YTL prim ödeyen de aynı yardımı alıyor.
Büyük haksızlıklardan biri de, işsizlik yardımının net asgari ücretle sınırlandırılması oluşturuyor. Bir başka anlatımla, aylık 1500 YTL üzerinden işçi ve işveren payı olarak ayda 45 YTL ödeyen de aynı miktarda işsizlik yardımı alıyor, 750 YTL aylık brüt kazanç üzerinden 22.5 YTL prim ödeyen de aynı yardımı alıyor.
RADİKAL -14 AĞUSTOS 2006 PAZARTESİ
