' A BD Dışişleri Bakanlığı, iki resmi Rus şirketine, Rosoboroneksport ve Suhoy'a karşı yaptırımların yürürlüğe girdiğini ilan etti. Gerekçe, İran'la işbirliği. Amerikan şirketlerine bu kurumlarla ilişkilerini kesmeleri, ayrıca eğer varsa söz konusu kurumların ABD'deki banka hesaplarının dondurulması gerektiği belirtildi. ABD Dışişleri'nin bu kararının arkasında başka nedenler de var. Rusya Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Rus devlet şirketlerinin, 2000 yılında kabul edilen ve İran'a kitlesel kırım silahlarının satılmasını yasaklayan ABD içi bir yasayı çiğnemekle suçlandığı, böylece bir kez daha yabancı şirketlerin Amerikan yasalarına göre yönetilmesine çalışıldığı vurgulanıyor. Mesele, yalnızca Moskova'nın Tahran'la işbirliği değil. Her şey Rusya'nın Suriye'ye Strelets adlı mobilize füze sistemlerini satma anlaşmasıyla ve İsrail'in bunun Hizbullah'ın eline geçeceği yolundaki açıklamasıyla başladı. Daha sonra Cezayir'le de başarılı bir silah anlaşması yapıldı. ABD Dışişleri açısından Moskova'ya karşı bardağı taşıran damla ise Venezüella'ya bedeli 3 milyar doları aşan silah satışıydı. Rosoboroneksport'a karşı yaptırım, özünde Rusya'ya karşı ekonomik savaş ilan etmek anlamına geliyor. Zira bu şirket, yurtdışında, ülkenin bütün savunma işletmelerinin çıkarlarını temsil ediyor. Geçen yıl silah satışlarından elde edilen gelir 6.1 milyar doları buldu (sipariş anlaşmalarının bedeli ise 30 milyar doları aştı). ''Sorunun fiyatı'' konusunda şu sayılar da fikir verebilir: ABD'nin gelişmekte olan ülkelerle askeri-teknik işbirliği, toplam silah ihracatının yüzde 70'i kadar; Rusya'da ise bu oran yüzde 90'ı geçiyor. Bu arada bazı uzmanlar, söz konusu yaptırımlardan, daha çok Rusya'daki Amerikan çıkarlarının zarar göreceğini dile getiriyor. Ne Rosoboroneksport, ne de Suhoy'un ABD ile askeri anlaşması var. Ama bu şirketlerin sivil havacılık alanında ciddi projeleri bulunuyor. Suhoy' un üretmekte olduğu SuperJet 100 uçağı için ithalatçı olarak Amerikan Hamilton, Sundstrand, Honeywell ve Boeing seçilmişti. Ayrıca Kremlin, Rus havayolu şirketlerinin en az 3.5 milyar dolarlık olası Boeing ithalatını da etkileyebilir. Rusya Askeri-Teknik İşbirliği Federal Servisi Genel Müdür Yardımcısı Vyaçeslav Dzirkaln şöyle diyor: ''Biz bu tür darbeleri göğüslemeye hazırız. Çünkü hem gözetmemiz gereken Rusya çıkarları, hem de ortaklarımız karşısında yükümlülüklerimiz var.'' Moskova ve Washington arasındaki siyasi soğukluk daha da artabilir. Silahlanma alanında temel belge olan Start-1 Anlaşması'nın süresi 2009'da bitiyor. Son gelişmelerden sonra anlaşmanın uzatılması ihtimali azaldı. Bu durum, yeni bir nükleer silahlanma yarışının başlaması anlamına gelebilir.
CUMHURİYET -14 AĞUSTOS 2006 PAZARTESİ -DMİTRİY LİTOVKİN(Rusçadan çeviren:Hasan Aksay)
