Üniversite sınavının "seçme" sınavından çok "eleme" sınavı haline gelmesi dershaneleri yeni bir sektör haline getirdi. Bir yılda dershaneler için harcanan para ile kaliteli 7 yeni üniversite kurmak mümkün.
Türkiye'de her yıl 1.5 milyonu aşkın öğrenci üniversiteli olabilmek için Öğrenci Seçme Sınavı'na (ÖSS) giriyor. Bu yıl sınava giren öğrenci sayısı ise 1 milyon 537 bin 374. Bu yıl devlet, vakıf, KKTC ve özel yetenekli öğrenci alan programların toplam kontenjanı 421 bin 397 olarak belirlendi. Dört yıllık bir fakülteye girenlerin oranı yaklaşık 200 bin ile sınırlı kalıyor. Üniversiteye talep bu şekilde artığında ve mevcut sistem geçerliliğini koruduğunda 2011 yılında 2.5 milyon, 2023'te 6 milyon gencin üniversite kapısında yığılması bekleniyor. Üniversiteye yüksek talep, buna karşılık kontenjanın sınırlı ve soruların da tüm lise müfredatını kapsamaması ÖSS'yi bir "seçme" sınavından çok "eleme" sınavı haline dönüştürüyor. Bu eleme yarışı kendi sektörünü yaratıyor: Dershaneler: Okulları ikame eden kurumlar haline gelen dershanelere üniversiteli olmak için harcanan para miktarı milyar dolarlara ulaşıyor. Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik'in "Bu sınav sisteminin bir sonucu" diye nitelendirdiği dershanelere Türk Eğitim Derneği (TED) araştırmasına göre yılda 3.2 milyar dolar akıyor. Dünya Bankası'nın raporuna göre yılda 1 milyar YTL dershaneye harcanıyor. Rapor ailelerin çocuklarını dershaneye göndermek için ortalama 5 bin dolar civarında para harcadıklarını belirtiyor. Dünya Bankası Türkiye Direktörü Andrew Vorkink'e göre ÖSS dershaneleri besleyen bir sistem. TED Başkanı Selçuk Pehlivanoğlu'na göre ise bir yılda dershane için harcanan para miktarı ile 7 yeni üniversite kurmak mümkün.
KONTENJAN OLUŞTURULUR
* İyi bir üniversite ayarında yaklaşık 7 yeni üniversite kurulabilir.
* Devlet üniversitelerinde 7 bin öğrenci için yeni kapasite oluşturabilir. 45.080 öğrencilik örgün eğitim ek kapasitesi meydana getirir.
* 10 yılda 450 bin 800 öğrencilik bir ek kapasite meydana getirebilir. Örgün öğretimde öğrenci sayısı yaklaşık 1 milyon 300 binden 1 milyon 750 bine, 20 yılda ise yaklaşık 2 milyon 200 bine çıkarılabilir. Vakıf üniversitelerinin kapasitesinin yüzde 16'ya yükselmesi, Açık Öğretim Fakültesi'nin kapasitesinin yüzde 11'e düşürülmesi halinde dahi yükseköğretimde okullaşma oranı yüzde 65'e çıkarılabilir.
* Devletin 2005'te öğrenci başına yaptığı harcama 4 bin 95 YTL. Dolar kuru 1.500 YTL alındığında her yıl 1 milyon 179 bin 853 yükseköğretim öğrencisinin maliyeti karşılanır.
* Lisans ve lisansüstü öğrencilerin tümü dikkate alındığında 2005'te genel bütçeden öğrenci başına düşen pay 2 bin 477 YTL. Dolar kurunu 1.500YTL kabul ettiğimizde her yıl 1 milyon 950 bin 545 yükseköğretim öğrencisi için genel bütçe payı karşılanabilir.
