İran öneri paketini yanıtladı

İran’ın nükleer alandaki Başmüzakerecisi Ali Laricani, yanıt mektubunu Tahran’da, öneriler pakedi hazırlayan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesiyle Almanya’nın elçilerine iletti.

ABD ile İran arasında diplomatik ilişki bulunmadığı için mektup, Washington’a iletilmek üzere İsviçre elçisine verildi. Laricani’nin toplantıda büyükelçilere “Ülkemiz sizinle ciddi müzakerelere hazır” dediği öğrenildi.

Öte yandan paketin ayrıntıları henüz tam olarak belli değil.. AB Yüksek Temsilcisi Javier Solana, İran’ın nükleer programı konusundaki uluslararası teklife cevabının “ayrıntılı ve dikkatli analizi” gerektirdiğini söylerken, toplantıya yakın isimler, İran’ın teklifinde yeni bir formül olduğunu dile getirdi.

İran Uluslararası Atom Enerjisi Başkan Vekili ise müzakerelere geri dönmek için kaçırılmayacak bir fırsat sunduklarını dile getirdi.

İran’ın yanıtı tatmin edici bulunmazsa, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, 31 Ağustos’ta Güvenlik Konseyi’ne bir rapor sunarak, Tahran’ın faaliyeti durdurmadığını bildirecek.

Bu aşamadan sonra İran’a yönelik yaptırımlar gündeme gelecek.

TAHRAN: CİDDİ MÜZAKEREYE HAZIRIZ
BM Güvenlik Konseyinin 5 daimi üyesi ve Almanya’nın uranyum zenginleştirmeyi durdurması talebine net bir yanıt vermeyen Tahran yönetimi, “ciddi müzakereye” hazır olduğunu bildirdi.

İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi (UYGK) Genel Sekreteri ve nükleer konulardaki başmüzakereci Ali Laricani, İngiltere, Fransa, Rusya, Çin, Almanya ve İsviçre’nin Tahran büyükelçileriyle, kendilerine sunulan öneri paketine yanıt vermek için yaptığı görüşmede, verdikleri sözde durduklarını ve Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad’ın açıkladığı tarihte öneriyi yanıtladıklarını belirtti.

İran’ın nükleer dosyasının “hiçbir gerekçe olmaksızın, hukuk dışı bir şekilde” BM Güvenlik Konseyine taşındığını savunan Laricani, 5+1 ülkelerinin önerisine BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın tavsiyesi doğrultusunda olumlu yaklaştıklarını ve cevap verdiklerini kaydetti.

Öneri paketinde birçok belirsizlikler olduğunu, ancak kendilerinin mantıklı bir değerlendirmeyle “adil müzakerenin” başlamasına çalıştıklarını ifade eden Laricani, “karşı taraf” olarak nitelendirdiği Avrupa ülkelerinin yükümlülüklerini yerine getirmediklerini savundu.

Laricani, 5+1 ülkelerinin önerisine “olumlu ve yapıcı” bir yanıt verdiklerini ifade ederek, “İran İslam Cumhuriyeti, öneri sahibi ülkelerin önüne yapıcı bir yol açtı. Biz, yarın itibariyle ciddi müzakerenin başlamasına hazırız” dedi.

Bütün olumsuz girişimlere rağmen, öneriye “mantıklı bir yanıt” verdiklerini ifade eden Laricani, Avrupa ülkelerinden müzakere masasına dönmelerini istedi ve yapılacak görüşmelerde, nükleer program, uzun vadeli ekonomik ve teknik işbirliği ile bölgedeki güvenlik işbirliği konularında iki tarafı da memnun edecek bir sonuca varılmasını umduklarını kaydetti.
Laricani, İran’ın, sorumluğu kabul eden bir ülke olarak, kendi yapıcı rolünü ortaya koymaya hazır olduğunu” da belirtti.

İRAN’DAN YALANLAMA
İranlı yetkililerin, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) uzmanlarının Natanz’da yeraltında bulunan bir tesise girişlerini engellediği bildirildi. Viyana’daki diplomatik kaynaklar, İran’ın son zamanlardaki engellemelerine rağmen UAEK’in, bu ülkenin nükleer programını denetleyecek durumda olduğunu belirtti.

Uzmanların, hafta sonu Natanz’daki uranyum zenginleştirme merkezinde inşa halinde olan bir yeraltı fabrikasına giremedikleri kaydedildi. Bu arada, İran Atom Enerjisi Kurumu Başkan Yardımcısı Muhammed Saidi, bu açıklamayı yalanlayarak, açıklamanın yanlış olduğunu, UAEK uzmanlarının geçen hafta Natanz’daki fabrikaya girdiklerini, gelecek hafta da UAEK uzmanlarından oluşan yeni bir ekibin Natanz’a gitmek için Tahran’a geleceğini belirtti. Saidi, uzmanların bölgedeki tesislerin yeraltındaki bölümüne girip girmediklerine ilişkin bir açıklama yapmadı.

AB Yüksek Temsilcisi Javier Solana, İran’ın nükleer programı konusundaki uluslararası teklife cevabının “ayrıntılı ve dikkatli analizi” gerektirdiğini söyledi. Solana yaptığı açıklamada, İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani ile “açık temas” halinde olacağını bildirdi.

Javier Solana, İran’ın verdiği cevabın kapsamlı olduğunu bu yüzden de “ayrıntılı ve dikkatli bir analizi” gerektirdiğini kaydetti. İran’ın, 20 sayfa civarında olduğu belirtilen cevabının içeriği açıklanmadı.

NTVMSNBC  23.08.2006