Batı'nın İran'a uranyum zenginleştirmeyi askıya alması için verdiği süre doldu. ABD eylülde BM yaptırımı çıkaracağı iddiasında. İran lideri, 'Tehditle bir milim geri adım atmayız' dedi
İsrail'in Lübnan saldırısının ABD'nin İran saldırısının provası olduğu spekülasyonu eşliğinde noktalanmasının ardından, Tahran ile Batı nükleer poker masasına döndü. BM Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesi ile Almanya (5+1) İran'a uranyum zenginleştirmeyi durdurması karşılığı teşvik paketi sunmuş, Konsey de İran'a durması için 31 Ağustos'a dek süre tanımıştı. Dün gong çaldığında, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK), İran'ın 164'lük santrifüj ünitelerinden ikisine haziran ve temmuzda UF6 hexaflorid gazı verdiği, bunu 24 Ağustos'ta tekrarlandığı ve U-235 seviyesinde uranyum zenginleştirdiğini rapor etti. Raporda İran'ın teftişe engel çıkardığı ve nükleer kirlenmeye ilişkin bilgileri UAEK'ya vermediği belirtildi.
Tahran kendine yontuyor
Tahran ise rapordan olumlu sonuç çıkardı. Atom Enerjisi Kurumu Başkan Yardımcısı Muhammed Saidi "Rapor olumsuz değil. Gayet gerçekçi ve programın denetim altında olduğu, askeri amaçlara yönelmediği sonucuna varıyor. Güvenlik Konseyi'ne havalenin meşru olmadığını gösteriyor" dedi. ABD yaptırımlar için sabırsızlanırken AB müzakereye son bir şans tanımak için İran'ın nükleer başmüzakerecisi Ali Laricani ile 7 Eylül'de bir toplantı yapılmasında anlaştı. Toplantıya dek Konsey'de yaptırımlara doğru bir adım beklenmezken BM Genel Sekreteri Kofi Annan yarın Tahran'da krizi ele alacak.
5+1'in paketine 22 Ağustos'ta verdiği yanıtta uranyum faaliyetini geçici askıya alma dahil geniş çaplı müzakerelere dönülmesini isteyen İran, Batı'nın mühlet dayatmasına ve ABD'nin yaptırım tehdidine meydan okudu. İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad, dün, "İran göz korkutma ve saldırganlık karşısında bir milim geri adım atmaz ve haklarının çiğnenmesini kabul etmez. İran barışçı nükleer enerjiden asla vazgeçmeyecek" dedi.
Ekranda tartışma çağrısına olumsuz yanıt veren ABD Başkanı George W. Bush'a "Neden korkuyorsunuz? Sen demokrasiden yana değilsiniz, gerçeklerin açığa çıkmasından korkuyorsunuz" diye çatan Ahmedinecad, önceki gün Avrupalı ülkelere 'ABD'nin yanlış ve saldırgan siyasetini izlememe' çağrısı yapmıştı.
Tahran ise rapordan olumlu sonuç çıkardı. Atom Enerjisi Kurumu Başkan Yardımcısı Muhammed Saidi "Rapor olumsuz değil. Gayet gerçekçi ve programın denetim altında olduğu, askeri amaçlara yönelmediği sonucuna varıyor. Güvenlik Konseyi'ne havalenin meşru olmadığını gösteriyor" dedi. ABD yaptırımlar için sabırsızlanırken AB müzakereye son bir şans tanımak için İran'ın nükleer başmüzakerecisi Ali Laricani ile 7 Eylül'de bir toplantı yapılmasında anlaştı. Toplantıya dek Konsey'de yaptırımlara doğru bir adım beklenmezken BM Genel Sekreteri Kofi Annan yarın Tahran'da krizi ele alacak.
5+1'in paketine 22 Ağustos'ta verdiği yanıtta uranyum faaliyetini geçici askıya alma dahil geniş çaplı müzakerelere dönülmesini isteyen İran, Batı'nın mühlet dayatmasına ve ABD'nin yaptırım tehdidine meydan okudu. İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad, dün, "İran göz korkutma ve saldırganlık karşısında bir milim geri adım atmaz ve haklarının çiğnenmesini kabul etmez. İran barışçı nükleer enerjiden asla vazgeçmeyecek" dedi.
Ekranda tartışma çağrısına olumsuz yanıt veren ABD Başkanı George W. Bush'a "Neden korkuyorsunuz? Sen demokrasiden yana değilsiniz, gerçeklerin açığa çıkmasından korkuyorsunuz" diye çatan Ahmedinecad, önceki gün Avrupalı ülkelere 'ABD'nin yanlış ve saldırgan siyasetini izlememe' çağrısı yapmıştı.
Avrupalılarla yaptırım koalisyonu
Dün ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Nicolas Burns, Güvenlik Konseyi'nden bir ay içinde İran'a karşı yaptırım çıkaracaklarına inandıklarını söylese de, Bush yönetimi öncelikle gönüllü koalisyonu kurmaya çalışıyor. New York Times, ABD'nin Britanya, Fransa ve Almanya'yla üç aşamalı yaptırım üzerinde çalıştığını yazdı. Buna göre ilkin İran'ın nükleer malzeme ithaline ambargo, yurtdışındaki malvarlığının dondurulması, nükleer yetkililere seyahat yasağı, ardından daha geniş çaplı seyahat yasağı ve hükümet mensuplarının malvarlıklarının dondurulması, son olarak ticari uçuşlar ile Dünya Bankası'ndan borç almaya sınırlama gelecek. Washington Times, Pentagon'un İran'ın beş-sekiz yılda atom bombası yapabileceğini hesapladığını yazdı.
Dün ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Nicolas Burns, Güvenlik Konseyi'nden bir ay içinde İran'a karşı yaptırım çıkaracaklarına inandıklarını söylese de, Bush yönetimi öncelikle gönüllü koalisyonu kurmaya çalışıyor. New York Times, ABD'nin Britanya, Fransa ve Almanya'yla üç aşamalı yaptırım üzerinde çalıştığını yazdı. Buna göre ilkin İran'ın nükleer malzeme ithaline ambargo, yurtdışındaki malvarlığının dondurulması, nükleer yetkililere seyahat yasağı, ardından daha geniş çaplı seyahat yasağı ve hükümet mensuplarının malvarlıklarının dondurulması, son olarak ticari uçuşlar ile Dünya Bankası'ndan borç almaya sınırlama gelecek. Washington Times, Pentagon'un İran'ın beş-sekiz yılda atom bombası yapabileceğini hesapladığını yazdı.
Gayriresmi müzakere sürecek
Avrupalı bir diplomat ise, Financial Times'a, uranyum zenginleştirme sürerken Tahran'la resmi müzakere yapılmayacağını ama görüş alışverişinin devam edeceğini belirtti. Alman Başbakanı Angela Merkel de "İran'a kapıyı kapatmayacağız. Ama uluslararası toplum Tahran'ın eylemlerini görmezden gelemez" dedi. 5+1 üyesi Rusya ile Çin ise, İran'ın ticari-stratejik ortakları olarak baştan beri yaptırıma karşı çıkıyor.
Avrupalı bir diplomat ise, Financial Times'a, uranyum zenginleştirme sürerken Tahran'la resmi müzakere yapılmayacağını ama görüş alışverişinin devam edeceğini belirtti. Alman Başbakanı Angela Merkel de "İran'a kapıyı kapatmayacağız. Ama uluslararası toplum Tahran'ın eylemlerini görmezden gelemez" dedi. 5+1 üyesi Rusya ile Çin ise, İran'ın ticari-stratejik ortakları olarak baştan beri yaptırıma karşı çıkıyor.
RADİKAL -1 EYLÜL 2006 CUMA
