Türkiye İstatistik Kurumu, '2005 Hanehalkı Tüketim Harcaması' araştırmasının sonuçlarını açıkladı. Buna göre geçen yıl Türkiye'deki ailelerin yaptıkları harcamalar 2004'e göre yüzde 25.9 artarak aylık ortalama 15 milyar 206 milyon YTL'ye, yıllık olarak da 229 milyar 797 milyar YTL'ye kadar çıktı.
2005'te Türkiye'de aile başına aylık ortalama harcama miktarı ise yüzde 23 artarak 889 YTL'den 1.091 YTL'ye çıktı. Kentlerde 1.218 YTL olan aile başına ortalama harcama tutarı kırsal kesimde ise 861 YTL'de kaldı. Türkiye'de geçen yıl 229 milyar 797 milyon YTL olarak belirlenen hanehalkı harcamalarının yüzde 37.5'le büyük bölümünü aylık geliri 1.680 YTL'nin üzerinde olan en zengin yüzde 20'lik kesim yaptı. Bu kesimin 2004 yılında yüzde 38 olan payında 0.5 puan azalma olurken, aylık ortalama geliri 541 YTL'ye kadar olanların oluşturduğu en yoksul yüzde 20'nin harcamalar içindeki payı ise yüzde 9.1'den yüzde 9.2'ye çıktı. Aylık geliri 541-812 YTL arasındaki hanelerin oluşturduğu ikinci yüzde 20'nin payı yüzde 12.9'dan yüzde 13.2'ye, geliri 812-1.132 YTL.
arasında değişen hanelerin oluşturduğu üçüncü yüzde 20'nin payı yüzde 17.2'den yüzde 17.4'e yükseldi. Geliri 1.132-1.680 YTL. arasında değişen hanelerin oluşturduğu dördüncü yüzde 20'nin payı ise yüzde 22.7'de kaldı.
arasında değişen hanelerin oluşturduğu üçüncü yüzde 20'nin payı yüzde 17.2'den yüzde 17.4'e yükseldi. Geliri 1.132-1.680 YTL. arasında değişen hanelerin oluşturduğu dördüncü yüzde 20'nin payı ise yüzde 22.7'de kaldı.
Farklar çok büyük
Harcama rakamları Türkiye'de 'ortadirek' olarak tanımlanan kesimlerin kullanılabilir gelirinde 'çok az da olsa' bir artış olduğunu gösteriyor. Buna rağmen en alttakilerle en üsttekilerin harcamaları arasında çok büyük farklar var. En üsttekiler en alttakilerin dört katı fazla harcama yapıyor. Bu fark gıda ve içeceklerde 1.9 kata, diğer harcama türlerinde patlama yaşanıyor. En üsttekiler giyim ve ayakkkabıda en alttakilerin 4.2 katı, ev eşyasında 4.5 katı, sağlıkta 4.4 katı, ulaştırmada 14.4 katı, haberleşmede 5.1 katı, kültür ve eğlencede 11.3 katı, eğitim hizmetlerinde 17.8 katı, otel, lokantada 7.4 katı, çeşitli mal ve hizmette 5.8 katı para harcıyor.
Gıda harcamalarının yüzde 13.9'unu en yoksul yüzde 20'lik kesim, yüzde 27.3'ünü ise en zengin yüzde 20'lik kesim yaptı. En yoksul yüzde 20, kiranın yüzde 9'unu, ev eşyası harcamasının yüzde 8.2'sini, sağlık harcamasının yüzde 9.2'sini, ulaştırma harcamasının yüzde 3.7'sini, haberleşme harcamasının yüzde 7.6'sını, kültür ve eğlence giderlerinin yüzde 4.7'sini, eğitim harcamalarının 3.2'sini, otel lokanta ve pastane harcamalarının yüzde 6'sını ve çeşitli mal ve hizmet giderinin yüzde 8'ini yaptı.
Harcama rakamları Türkiye'de 'ortadirek' olarak tanımlanan kesimlerin kullanılabilir gelirinde 'çok az da olsa' bir artış olduğunu gösteriyor. Buna rağmen en alttakilerle en üsttekilerin harcamaları arasında çok büyük farklar var. En üsttekiler en alttakilerin dört katı fazla harcama yapıyor. Bu fark gıda ve içeceklerde 1.9 kata, diğer harcama türlerinde patlama yaşanıyor. En üsttekiler giyim ve ayakkkabıda en alttakilerin 4.2 katı, ev eşyasında 4.5 katı, sağlıkta 4.4 katı, ulaştırmada 14.4 katı, haberleşmede 5.1 katı, kültür ve eğlencede 11.3 katı, eğitim hizmetlerinde 17.8 katı, otel, lokantada 7.4 katı, çeşitli mal ve hizmette 5.8 katı para harcıyor.
Gıda harcamalarının yüzde 13.9'unu en yoksul yüzde 20'lik kesim, yüzde 27.3'ünü ise en zengin yüzde 20'lik kesim yaptı. En yoksul yüzde 20, kiranın yüzde 9'unu, ev eşyası harcamasının yüzde 8.2'sini, sağlık harcamasının yüzde 9.2'sini, ulaştırma harcamasının yüzde 3.7'sini, haberleşme harcamasının yüzde 7.6'sını, kültür ve eğlence giderlerinin yüzde 4.7'sini, eğitim harcamalarının 3.2'sini, otel lokanta ve pastane harcamalarının yüzde 6'sını ve çeşitli mal ve hizmet giderinin yüzde 8'ini yaptı.
Gıda ve kiraya çalıştılar
TÜİK'in gelire göre yaptığı sıralamaya göre gelirden en az pay alan yüzde 20'lik kesim harcamalarının yüzde 37.8'le büyük bölümünü gıda için yaptı. Bu kesimin gıda harcamalarının payı geçen yıla göre 2.2 puan azaldı. En yoksul yüzde 20'lik kesimin kira ve konuta ayırdığı pay ise yüzde 25.4 oldu.
TÜİK'in gelire göre yaptığı sıralamaya göre gelirden en az pay alan yüzde 20'lik kesim harcamalarının yüzde 37.8'le büyük bölümünü gıda için yaptı. Bu kesimin gıda harcamalarının payı geçen yıla göre 2.2 puan azaldı. En yoksul yüzde 20'lik kesimin kira ve konuta ayırdığı pay ise yüzde 25.4 oldu.
Ulaştırma gideri arttı
Aylık ortalama geliri 1.680 YTL ve üzerindeki en zengin yüzde 20'lik kesim ise harcamalarının yüzde 18.2'sini gıdaya ayırırken, konut ve kiranın payı yüzde 23 olarak gerçekleşti. Bu kesimin ulaştırma harcaması yüzde 18'lik payla gıdaya yaklaştı.
Aylık ortalama geliri 1.680 YTL ve üzerindeki en zengin yüzde 20'lik kesim ise harcamalarının yüzde 18.2'sini gıdaya ayırırken, konut ve kiranın payı yüzde 23 olarak gerçekleşti. Bu kesimin ulaştırma harcaması yüzde 18'lik payla gıdaya yaklaştı.
RADİKAL -19 EYLÜL 2006 SALI
